Siết chặt cảnh uống rượu bia trên phim: Đạo diễn Việt phải thay đổi từ 24/02/2020

25/02/2020

Từ ngày 24/02/2020, Nghị định 24/2020/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, đặt ra những quy định khắt khe về việc sử dụng hình ảnh diễn viên uống rượu, bia trong các tác phẩm điện ảnh, sân khấu và truyền hình, buộc các nhà làm phim phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn.

Hành lang pháp lý mới cho nghệ thuật thứ bảy

Việc ban hành Nghị định 24/2020/NĐ-CP đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong việc kiểm soát các yếu tố có nguy cơ cổ xúy sử dụng đồ uống có cồn trên sóng truyền hình và màn ảnh rộng. Theo quy định tại Điều 1 Nghị định 24/2020/NĐ-CP, việc sử dụng hình ảnh diễn viên uống rượu, bia phải tuân thủ những yêu cầu nghiêm ngặt về nội dung và đối tượng khán giả.

Bối cảnh phim trường chuyên nghiệp tại Việt Nam năm 2020 (ảnh minh họa)

Những "vùng cấm" không thể lách luật

Pháp luật quy định rõ ràng các hành vi bị nghiêm cấm thể hiện trong tác phẩm nghệ thuật. Cụ thể, các nhà làm phim tuyệt đối không được thể hiện:

Hành vi người chưa đủ 18 tuổi uống rượu, bia; hành vi bán, cung cấp, khuyến mại rượu, bia cho người chưa đủ 18 tuổi.
Hành vi uống rượu, bia hoặc bán rượu, bia tại các địa điểm bị cấm theo quy định của Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia 2019 như bệnh viện, trường học, cơ quan Nhà nước.

Đặc biệt, đối với các tác phẩm dành cho người dưới 18 tuổi, những hình ảnh này hoàn toàn bị loại bỏ, trừ trường hợp nhằm mục đích phê phán, lên án các hành vi sai trái này.

Việc sử dụng rượu bia trong phim lịch sử cần đảm bảo tính nghệ thuật và đúng quy định (ảnh minh họa)

Khi nào cảnh uống rượu bia được coi là "mục đích nghệ thuật"?

Nghị định cũng mở ra một "cửa hẹp" cho các nhà sáng tạo nhưng đi kèm với những điều kiện cụ thể. Việc sử dụng hình ảnh uống rượu, bia nhằm mục đích nghệ thuật chỉ được chấp nhận trong các trường hợp:

"a) Khắc họa hình tượng nhân vật lịch sử hoặc tái hiện một giai đoạn lịch sử nhất định; b) Phê phán, lên án hành vi uống rượu, bia; c) Các trường hợp nhằm mục đích nghệ thuật khác được cơ quan có thẩm quyền duyệt phim chấp thuận trên cơ sở đề nghị của Hội đồng thẩm định phim..."

Điều này đồng nghĩa với việc các cảnh quay "nhậu nhẹt" tràn lan, không phục vụ ý đồ nghệ thuật rõ rệt hoặc không thuộc bối cảnh lịch sử sẽ khó lòng vượt qua được khâu kiểm duyệt khắt khe từ phía Hội đồng thẩm định.

Thách thức và cơ hội cho các nhà làm phim

Quy định mới này chắc chắn sẽ gây ra không ít khó khăn cho các đạo diễn trong việc dàn dựng các cảnh quay đời thường. Tuy nhiên, nhìn ở góc độ tích cực, đây là cơ hội để các nhà làm phim tìm kiếm những phương thức biểu đạt mới mẻ, tinh tế hơn mà không cần lạm dụng hình ảnh rượu bia. Việc bảo vệ thế hệ trẻ khỏi những tác động tiêu cực của đồ uống có cồn thông qua các sản phẩm văn hóa là một nhiệm vụ cấp thiết mà ngành điện ảnh cần chung tay thực hiện.

Nghị định 24/2020/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 24 tháng 02 năm 2020.