Trong bối cảnh các quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ ngày càng nghiêm ngặt, việc bị tạm giữ phương tiện (giam xe) luôn là nỗi lo lắng của nhiều người dân. Tuy nhiên, một tin vui cho các chủ phương tiện là kể từ ngày 01/05/2020, Nghị định 31/2020/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, mở ra cơ hội để người vi phạm có thể tự bảo quản xe hoặc đặt tiền bảo lãnh thay vì phải đưa xe về bãi tạm giữ tập trung.
1. Hai điều kiện để được tự giữ xe vi phạm
Theo quy định tại Điều 1 Nghị định 31/2020/NĐ-CP (sửa đổi Điều 14 Nghị định 115/2013/NĐ-CP), tổ chức hoặc cá nhân vi phạm có thể được giao giữ, bảo quản phương tiện dưới sự quản lý của cơ quan có thẩm quyền nếu đáp ứng một trong hai điều kiện sau:
- Điều kiện về cư trú/công tác: Cá nhân vi phạm phải có nơi đăng ký thường trú hoặc tạm trú còn thời hạn, hoặc có giấy xác nhận nơi công tác rõ ràng. Đối với tổ chức, phải có địa chỉ hoạt động cụ thể. Quan trọng nhất, chủ xe phải chứng minh được mình có nơi giữ, bảo quản phương tiện đảm bảo an toàn.
- Điều kiện về tài chính: Tổ chức, cá nhân có khả năng tài chính để thực hiện việc đặt tiền bảo lãnh theo quy định.
2. Thủ tục đặt tiền bảo lãnh để tránh bị giam xe
Việc đặt tiền bảo lãnh là một giải pháp văn minh, giúp giảm tải cho các bãi tạm giữ và bảo vệ tài sản cho người dân. Quy trình thực hiện được quy định chi tiết như sau:
"Mức tiền đặt bảo lãnh ít nhất bằng mức tiền phạt tối đa của khung tiền phạt quy định cho một hành vi vi phạm; trường hợp thực hiện nhiều hành vi vi phạm hành chính trong cùng một vụ vi phạm thì mức tiền đặt bảo lãnh ít nhất phải bằng tổng mức tiền phạt tối đa của các hành vi vi phạm."
Người vi phạm cần làm đơn gửi cơ quan có thẩm quyền tạm giữ. Trong đơn phải ghi rõ các thông tin về phương tiện (số khung, số máy, tình trạng xe...) và cam kết về nơi bảo quản. Sau khi nộp tiền bảo lãnh (trực tiếp hoặc qua tài khoản), cơ quan chức năng sẽ lập biên bản và giao xe cho người vi phạm tự quản lý.
3. Những lưu ý "sống còn" khi được tự giữ xe
Dù được tự giữ xe tại nhà, nhưng chủ phương tiện cần tuyệt đối tuân thủ các quy định tại khoản 4 Điều 1 Nghị định 31/2020/NĐ-CP:
- Không được sử dụng xe: Trong thời gian được giao giữ, tuyệt đối không được mang xe ra tham gia giao thông.
- Không tự ý thay đổi nơi giữ xe: Mọi sự thay đổi về địa điểm bảo quản phải được sự đồng ý bằng văn bản của người có thẩm quyền.
- Trách nhiệm bảo quản: Nếu để xảy ra mất mát, đánh tráo hoặc hư hỏng phương tiện, chủ xe phải chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật.
4. Các trường hợp ngoại lệ không được bảo lãnh
Pháp luật cũng quy định rõ các trường hợp nghiêm trọng sẽ không được áp dụng việc tự bảo quản hay đặt tiền bảo lãnh, bao gồm:
- Xe là vật chứng của vụ án hình sự.
- Xe được sử dụng để đua xe trái phép, chống người thi hành công vụ hoặc gây tai nạn giao thông.
- Giấy tờ xe bị làm giả hoặc số khung, số máy bị tẩy xóa, thay đổi trái phép.
Việc nắm vững các quy định tại Nghị định 100/2019/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn về tạm giữ phương tiện sẽ giúp người dân bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, tránh những phiền hà không đáng có khi tham gia giao thông.