Việc ký kết hợp đồng lao động không chỉ là thủ tục hành chính mà còn là cơ sở pháp lý quan trọng nhất để bảo vệ quyền lợi của cả người lao động và người sử dụng lao động. Tuy nhiên, thực tế vẫn tồn tại tình trạng nhiều doanh nghiệp cố tình "né" việc xác lập quan hệ lao động bằng văn bản nhằm trốn tránh các nghĩa vụ về bảo hiểm và phúc lợi.
Siết chặt kỷ cương bằng mức phạt mới tại Nghị định 28/2020/NĐ-CP
Theo quy định mới nhất tại Nghị định 28/2020/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành, mức xử phạt đối với hành vi vi phạm về giao kết hợp đồng lao động đã có sự điều chỉnh tăng đáng kể so với quy định trước đây tại Nghị định 95/2013/NĐ-CP.
Cụ thể, mức phạt tiền tối đa đã được nâng lên 25 triệu đồng (thay vì 20 triệu đồng như trước) đối với người sử dụng lao động có các hành vi vi phạm sau:
- Không giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản đối với công việc có tính chất tạm thời từ đủ 03 tháng trở lên theo quy định tại Điều 18 Bộ luật Lao động 2012.
- Giao kết không đúng loại hợp đồng lao động với người lao động (ví dụ: công việc ổn định nhưng chỉ ký hợp đồng thời vụ).
- Nội dung hợp đồng lao động thiếu các điều khoản chủ yếu theo quy định pháp luật.
- Sai phạm trong việc thuê người lao động làm giám đốc trong doanh nghiệp có vốn Nhà nước.
Chi tiết thang mức phạt theo số lượng lao động vi phạm
Điểm đáng chú ý của Nghị định 28/2020/NĐ-CP là việc phân loại mức phạt rất chi tiết dựa trên quy mô vi phạm, cụ thể tại khoản 1 Điều 8:
Phạt tiền đối với người sử dụng lao động khi có một trong các hành vi: Không giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản đối với công việc có thời hạn từ đủ 03 tháng trở lên; không giao kết đúng loại hợp đồng lao động với người lao động; giao kết hợp đồng lao động không đầy đủ các nội dung chủ yếu của hợp đồng lao động... theo một trong các mức sau đây: a) Từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng với vi phạm từ 01 người đến 10 người lao động; b) Từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng với vi phạm từ 11 người đến 50 người lao động; c) Từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng với vi phạm từ 51 người đến 100 người lao động; d) Từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng với vi phạm từ 101 người đến 300 người lao động; đ) Từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng với vi phạm từ 301 người lao động trở lên.
Người lao động cần làm gì khi công ty không chịu ký hợp đồng?
Trong bối cảnh pháp luật ngày càng hoàn thiện, người lao động cần chủ động bảo vệ mình. Nếu sau thời gian thử việc hoặc khi làm các công việc có thời hạn trên 03 tháng mà doanh nghiệp vẫn trì hoãn việc ký kết hợp đồng, người lao động có quyền:
- Yêu cầu trực tiếp với bộ phận nhân sự hoặc ban giám đốc về việc thực hiện giao kết hợp đồng theo đúng Bộ luật Lao động 2012.
- Khiếu nại lên Công đoàn cơ sở hoặc Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và Xã hội nơi doanh nghiệp đặt trụ sở.
- Lưu giữ các bằng chứng về quan hệ lao động như: bảng lương, thẻ nhân viên, email giao việc... để làm căn cứ pháp lý khi có tranh chấp xảy ra.
Việc tăng mức phạt không chỉ mang tính răn đe mà còn là lời cảnh báo cho các doanh nghiệp về việc thượng tôn pháp luật, xây dựng môi trường làm việc minh bạch và bền vững.