Tính đến thời điểm hiện tại (tháng 3/2020), sự bùng phát của dịch bệnh Covid-19 không chỉ đe dọa sức khỏe cộng đồng mà còn gây ra những cú sốc kinh tế nặng nề. Nhiều doanh nghiệp phải tạm ngừng hoạt động, chuỗi cung ứng bị đứt gãy dẫn đến việc thiếu hụt dòng tiền để thực hiện các nghĩa vụ tài chính với Nhà nước. Trước tình hình này, việc nắm vững các quy định về gia hạn nộp thuế là vô cùng cấp thiết để giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động và vượt qua giai đoạn khó khăn.
Căn cứ pháp lý về việc gia hạn nộp thuế
Theo quy định tại Điều 49 Luật Quản lý thuế 2006, người nộp thuế có quyền được xem xét gia hạn nộp thuế nếu rơi vào các trường hợp bất khả kháng. Cụ thể, pháp luật quy định như sau:
"1. Việc gia hạn nộp thuế được xem xét trên cơ sở đề nghị của người nộp thuế theo một trong các trường hợp sau đây:a) Bị thiệt hại vật chất, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất, kinh doanh do gặp thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ;b) Không có khả năng nộp thuế đúng hạn do gặp khó khăn đặc biệt khác theo quy định của Chính phủ."
Dịch bệnh Covid-19 có được coi là "Tai nạn bất ngờ"?
Đây là câu hỏi mà rất nhiều kế toán và chủ doanh nghiệp quan tâm. Căn cứ vào hướng dẫn tại Điều 31 Thông tư 156/2013/TT-BTC (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 151/2014/TT-BTC và Thông tư 26/2015/TT-BTC), khái niệm tai nạn bất ngờ đã được làm rõ bao gồm cả trường hợp "bị dịch bệnh truyền nhiễm vào thời gian và tại những vùng mà cơ quan có thẩm quyền đã công bố có dịch bệnh truyền nhiễm".
Như vậy, khi dịch Covid-19 đã được công bố chính thức, các doanh nghiệp bị thiệt hại vật chất hoặc ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất kinh doanh do dịch bệnh hoàn toàn có đủ điều kiện để lập hồ sơ xin lùi thời hạn nộp thuế.
Phạm vi và thời gian gia hạn nộp thuế
Dựa trên quy định tại Thông tư 156/2013/TT-BTC, mức độ gia hạn được xác định như sau:
- Số tiền thuế được gia hạn: Là số tiền thuế nợ tính đến thời điểm xảy ra dịch bệnh nhưng tối đa không vượt quá giá trị vật chất bị thiệt hại.
- Thời gian gia hạn: Tối đa không quá 02 năm kể từ ngày hết thời hạn nộp thuế.
- Ưu đãi: Trong thời gian được gia hạn, người nộp thuế không bị phạt chậm nộp tính trên số tiền thuế nợ được gia hạn.
Hồ sơ đề nghị gia hạn nộp thuế chi tiết
Để được cơ quan thuế chấp thuận, doanh nghiệp cần chuẩn bị bộ hồ sơ đầy đủ theo hướng dẫn tại khoản 3 Điều 31 Thông tư 156/2013/TT-BTC, bao gồm:
- Văn bản đề nghị gia hạn nộp thuế: Sử dụng mẫu số 01/GHAN ban hành kèm theo Thông tư.
- Biên bản kiểm kê, đánh giá thiệt hại: Do người nộp thuế hoặc người đại diện hợp pháp lập để xác định tổn thất về tài sản, máy móc, hàng hóa...
- Văn bản xác nhận thiệt hại: Cần có xác nhận của UBND cấp xã, phường hoặc Ban quản lý khu công nghiệp/khu kinh tế nơi doanh nghiệp hoạt động về việc có thiệt hại do dịch bệnh và thời gian xảy ra.
- Hồ sơ bồi thường (nếu có): Bản sao có chứng thực hồ sơ bồi thường được cơ quan bảo hiểm chấp nhận hoặc hồ sơ quy định trách nhiệm của tổ chức, cá nhân phải bồi thường.
Thủ tục và thời hạn giải quyết
Sau khi chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, doanh nghiệp nộp trực tiếp hoặc gửi qua đường bưu điện tới cơ quan thuế quản lý trực tiếp. Quy trình xử lý như sau:
- Nếu hồ sơ chưa đầy đủ: Trong vòng 03 ngày làm việc, cơ quan thuế sẽ thông báo để doanh nghiệp bổ sung.
- Nếu hồ sơ đầy đủ: Trong vòng 10 ngày làm việc, cơ quan thuế sẽ ban hành Quyết định gia hạn nộp thuế (mẫu 02/GHAN) hoặc văn bản không chấp thuận (mẫu 04/GHAN) nếu không đủ điều kiện.
Việc chủ động thực hiện các thủ tục này không chỉ giúp doanh nghiệp giảm bớt áp lực tài chính tức thời mà còn thể hiện sự tuân thủ pháp luật trong bối cảnh khó khăn chung của toàn xã hội.
Lưu ý: Các quy định trên được áp dụng dựa trên hệ thống văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm tháng 3/2020. Doanh nghiệp cần theo dõi sát sao các Nghị định mới của Chính phủ (như dự thảo Nghị định về gia hạn thuế, tiền thuê đất) sắp được ban hành để hưởng thêm các chính sách hỗ trợ đặc thù cho dịch Covid-19.