Bộ Giao thông Vận tải hiện đang công khai lấy ý kiến về Dự thảo Luật Giao thông đường bộ sửa đổi (lần 1). Đây là văn bản quan trọng dự kiến sẽ thay thế cho Luật Giao thông đường bộ 2008 vốn đã bộc lộ nhiều bất cập sau hơn 10 năm thi hành. Dưới đây là 5 điểm mới đáng chú ý nhất tại dự thảo này mà người dân cần đặc biệt lưu tâm.
1. Cấm tuyệt đối việc dùng tay sử dụng điện thoại khi lái xe ô tô
Tại điểm c khoản 3 Điều 30 Luật Giao thông đường bộ 2008, pháp luật hiện hành chỉ mới quy định cấm người điều khiển xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy sử dụng điện thoại di động. Điều này vô hình trung tạo ra một "khoảng trống" pháp lý đối với người lái xe ô tô.
Khắc phục kẽ hở này, Dự thảo mới đã đưa hành vi "dùng tay sử dụng điện thoại di động khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông" vào danh mục các hành vi bị nghiêm cấm (quy định tại khoản 26 Điều 9). Như vậy, trong tương lai gần, bất kể bạn lái xe máy hay ô tô, việc cầm điện thoại trên tay khi đang di chuyển đều là vi phạm pháp luật.
2. Tất cả người ngồi trên xe ô tô đều phải thắt dây an toàn
Một trong những thay đổi mang tính bảo vệ tính mạng cao nhất trong dự thảo lần này chính là quy định về dây an toàn. Hiện nay, khoản 2 Điều 9 Luật Giao thông đường bộ 2008 chỉ yêu cầu xe ô tô có trang bị dây an toàn thì người lái xe và người ngồi hàng ghế phía trước phải thắt dây an toàn.
Tuy nhiên, theo Dự thảo mới, người điều khiển và toàn bộ người được chở trên xe ô tô phải thắt dây an toàn tại tất cả những chỗ có trang bị dây an toàn. Quy định này nhằm giảm thiểu tối đa thương vong cho hành khách ngồi phía sau trong trường hợp xảy ra va chạm mạnh.
3. Quy định cứng thời gian dừng xe không quá 5 phút
Khái niệm dừng xe và đỗ xe vốn thường gây tranh cãi trong quá trình xử phạt vi phạm hành chính. Điều 18 Luật Giao thông đường bộ 2008 định nghĩa dừng xe là trạng thái đứng yên tạm thời nhưng không nêu rõ thời gian là bao lâu.
Dự thảo đã đưa ra một con số cụ thể để định lượng: Dừng xe là trạng thái đứng yên của phương tiện không quá 05 phút. Đồng thời, người điều khiển không được rời vị trí lái (trừ các thao tác kỹ thuật cần thiết). Nếu đứng yên quá 5 phút, hành vi này sẽ được coi là đỗ xe. Việc làm rõ này sẽ giúp lực lượng chức năng dễ dàng hơn trong việc xử lý các trường hợp dừng xe trá hình gây ùn tắc giao thông.
4. Xuất hiện bằng lái hạng A0 cho xe dưới 50cm3 - Bước ngoặt cho học sinh
Đây có lẽ là thông tin gây xôn xao nhất đối với các bậc phụ huynh và học sinh. Thay vì 12 hạng Giấy phép lái xe (GPLX) như hiện nay, Bộ Giao thông Vận tải đề xuất chia thành 17 hạng. Trong đó, lần đầu tiên xuất hiện GPLX hạng A0.
Hạng A0 sẽ được cấp cho người lái xe gắn máy (kể cả xe máy điện) có dung tích xi-lanh dưới 50cm3 hoặc công suất động cơ điện không quá 04kW. Điều này đồng nghĩa với việc học sinh trên 16 tuổi khi điều khiển xe dưới 50 phân khối hoặc xe đạp điện công suất lớn sẽ phải trải qua đào tạo và sát hạch để được cấp bằng, thay vì chỉ cần đủ tuổi như quy định cũ.
5. Mở rộng công nhận Giấy phép lái xe nước ngoài tại Việt Nam
Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người nước ngoài và người Việt Nam định cư ở nước ngoài, Dự thảo đã bổ sung các quy định về việc sử dụng GPLX nước ngoài. Theo đó, người lái xe có thể sử dụng GPLX do quốc gia được công nhận theo nguyên tắc có đi có lại hoặc theo các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên (như Công ước Vienna 1968) cấp, miễn là còn giá trị sử dụng và phù hợp với loại xe điều khiển.
Dự thảo Luật Giao thông đường bộ sửa đổi hiện đang được lấy ý kiến đến hết ngày 21/06/2020. Nếu được Quốc hội thông qua, đây sẽ là bước tiến lớn trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật giao thông, hướng tới sự an toàn và văn minh hơn cho mọi người dân.