Trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 tại Việt Nam bước đầu được kiểm soát hiệu quả vào tháng 5/2020, Chính phủ đã có những bước đi thận trọng để đưa đời sống xã hội trở lại trạng thái "bình thường mới". Một trong những nội dung quan trọng được dư luận quan tâm là việc khôi phục các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo tại các cơ sở thờ tự như Chùa, Nhà thờ, Thánh thất trên phạm vi cả nước.
Bước ngoặt mới trong sinh hoạt tôn giáo sau giai đoạn giãn cách xã hội
Căn cứ vào tình hình thực tế và tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Chỉ thị 19/CT-TTg năm 2020, Ban Tôn giáo Chính phủ đã chính thức đề nghị Lãnh đạo Giáo hội các tổ chức tôn giáo hướng dẫn các tín đồ, cơ sở thờ tự tổ chức các hoạt động, sinh hoạt tôn giáo bình thường trở lại. Đây là sự thay đổi mang tính bước ngoặt so với giai đoạn thực hiện nghiêm ngặt Chỉ thị 16/CT-TTg năm 2020 trước đó.
Việc nới lỏng này không chỉ đáp ứng nhu cầu tâm linh cấp thiết của đông đảo quần chúng nhân dân sau thời gian dài tạm dừng các nghi lễ tập trung, mà còn khẳng định sự tin tưởng của Nhà nước vào ý thức tự giác của các tổ chức tôn giáo trong việc chung tay đẩy lùi dịch bệnh. Tuy nhiên, Ban Tôn giáo Chính phủ nhấn mạnh rằng việc sinh hoạt "bình thường" vẫn phải đặt trong khuôn khổ an toàn tuyệt đối, không được chủ quan, lơ là trước diễn biến của dịch bệnh.
Quy định bắt buộc về an toàn vệ sinh tại các cơ sở thờ tự
Dù được phép hoạt động trở lại, các cơ sở tôn giáo phải tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp phòng, chống dịch theo khuyến cáo của Bộ Y tế. Đối với các hoạt động tập trung đông người như lễ cầu an, lễ Misa hay các buổi thuyết pháp, Ban Tôn giáo Chính phủ yêu cầu thực hiện các biện pháp bảo vệ sức khỏe cộng đồng cụ thể như sau:
- Đeo khẩu trang: Tất cả chức sắc, chức việc, tín đồ và khách tham quan bắt buộc phải đeo khẩu trang trong suốt quá trình hành lễ và tham quan cơ sở tôn giáo.
- Sát khuẩn tay: Các cơ sở thờ tự phải bố trí nước rửa tay sát khuẩn tại các lối ra vào, vị trí dễ quan sát để mọi người thực hiện vệ sinh tay thường xuyên.
- Vệ sinh môi trường: Thực hiện khử khuẩn định kỳ các bề mặt thường xuyên tiếp xúc, đảm bảo không gian sinh hoạt thông thoáng, sạch sẽ và vệ sinh.
Các quy định này nhằm đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của mọi người theo quy định tại Điều 6 Luật tín ngưỡng, tôn giáo 2016, đồng thời thực hiện trách nhiệm công dân trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng, không làm phát sinh các ổ dịch mới.
Duy trì hoạt động y tế và thiện nguyện của các tổ chức tôn giáo
Một điểm đáng chú ý và mang tính nhân văn cao trong hướng dẫn lần này là việc cho phép các cơ sở khám chữa bệnh thuộc các tổ chức Giáo hội như phòng thuốc nam, Tuệ Tĩnh đường, phòng khám từ thiện... được hoạt động bình thường. Đây là nguồn lực xã hội quan trọng hỗ trợ hệ thống y tế công lập trong việc chăm sóc sức khỏe cho người dân, đặc biệt là những người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn bị ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch.
Các cơ sở y tế tôn giáo này không chỉ thực hiện chức năng khám chữa bệnh truyền thống mà còn đóng vai trò là những "vệ tinh" giám sát sức khỏe cộng đồng. Các chức sắc, y bác sĩ tại đây có trách nhiệm kịp thời phát hiện và hướng dẫn các trường hợp có dấu hiệu nghi nhiễm COVID-19 đến các cơ sở y tế chuyên khoa để xử lý theo quy định.
Định hướng phát huy du lịch tâm linh gắn với an toàn dịch bệnh
Ban Tôn giáo Chính phủ cũng khuyến khích các Giáo hội đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền về các điểm du lịch tâm linh, các cơ sở tôn giáo là danh lam thắng cảnh nổi tiếng trên các website chính thức của Giáo hội. Mục tiêu là nhằm kích cầu du lịch tâm linh nội địa trong giai đoạn hiện tại, giúp người dân tìm thấy sự an yên trong tâm hồn sau những biến động của xã hội.
Đồng thời, đây cũng là bước chuẩn bị sẵn sàng các phương án đón khách du lịch quốc tế vào Việt Nam tham quan các danh thắng tôn giáo trong thời điểm thích hợp khi Chính phủ chính thức mở cửa bầu trời trở lại. Việc kết hợp giữa sinh hoạt tôn giáo và phát triển du lịch bền vững không chỉ giúp quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam thân thiện, mến khách mà còn góp phần quan trọng vào việc phục hồi kinh tế sau đại dịch.