Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông (THPT) năm 2020 diễn ra trong một bối cảnh đặc biệt, không chỉ bởi ảnh hưởng của dịch bệnh mà còn bởi những siết chặt trong công tác an ninh, bảo mật. Để đảm bảo tính công bằng và khách quan tuyệt đối, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã thiết lập một hệ thống phòng thủ nhiều lớp, biến khu vực in sao đề thi thành những 'pháo đài' thực sự.
1. Đề thi chưa công bố: Bí mật Nhà nước độ 'Tối mật'
Theo quy định tại Thông tư 15/2020/TT-BGDĐT ban hành Quy chế thi tốt nghiệp THPT, danh mục bí mật Nhà nước trong kỳ thi được xác định rất rõ ràng. Cụ thể, đề thi, hướng dẫn chấm, đáp án và thang điểm của các bài thi khi chưa được công bố đều thuộc độ 'Tối mật'.
"Đề thi, hướng dẫn chấm, đáp án, thang điểm chưa công bố thuộc danh mục bí mật Nhà nước độ 'Tối mật'. Riêng đề thi dự bị của bài thi tự luận chưa sử dụng được giải mật sau khi kết thúc kỳ thi."
Việc vi phạm quy định về bảo mật đề thi không chỉ dẫn đến các hình thức kỷ luật hành chính nghiêm khắc mà còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật Nhà nước.
2. Thiết lập 'thiết quân luật' tại khu vực in sao với 3 vòng độc lập
Dựa trên hướng dẫn tại Công văn 2115/BGDĐT-QLCL, khu vực in sao đề thi phải đảm bảo các tiêu chuẩn khắt khe về an toàn, kín đáo và biệt lập. Quy trình cách ly được thực hiện theo mô hình 03 vòng độc lập, tạo thành một chu trình khép kín hoàn hảo:
- Vòng 1 - Vòng in sao đề thi: Đây là 'trái tim' của khu vực bảo mật, nơi tiếp xúc trực tiếp với đề thi gốc. Những người ở vòng này (bao gồm Ban in sao và Công an giám sát) phải cách ly tuyệt đối với bên ngoài từ lúc mở niêm phong đề gốc cho đến khi kết thúc môn thi cuối cùng. Mọi cửa sổ phải được dán niêm phong, các khe hở được bịt kín.
- Vòng 2 - Vòng bảo vệ trong: Tiếp giáp với vòng 1, đây là khu vực trung gian kiểm soát mọi hoạt động giao tiếp. Lực lượng tại đây bao gồm Công an, Thanh tra Sở và cán bộ giám sát của Bộ. Nhiệm vụ chính là tiếp nhận nhu yếu phẩm từ vòng 3 để chuyển vào vòng 1 và kiểm tra gắt gao mọi đồ vật chuyển ra.
- Vòng 3 - Vòng bảo vệ ngoài: Lực lượng Công an và bảo vệ trực chiến 24/24 giờ, đảm bảo không có bất kỳ sự xâm nhập trái phép nào từ bên ngoài và là đầu mối liên lạc duy nhất với thế giới bên ngoài khu vực cách ly.
3. Sự hiện diện của Công an trong 'vùng lõi' - Điểm mới đột phá
Một trong những thay đổi quan trọng nhất của kỳ thi năm 2020 so với các năm trước chính là việc tăng cường vai trò của lực lượng Công an. Nếu như trước đây, Công an thường chỉ túc trực ở vòng 2 và vòng 3, thì nay họ có mặt ngay tại Vòng 1.
Sự thay đổi này nhằm đảm bảo an ninh tối đa ngay tại nơi in ấn. Cụ thể, theo khoản 3 Phụ lục III kèm theo Công văn 2115/BGDĐT-QLCL, lực lượng Công an có trách nhiệm:
- Trực tiếp kiểm tra niêm phong và chứng kiến quá trình bàn giao đề thi gốc.
- Kiểm soát liên tục hệ thống điện thoại cố định (có loa ngoài) đặt tại vòng 2 để phục vụ thông tin liên lạc khẩn cấp.
- Giám sát chặt chẽ việc niêm phong các thiết bị lưu trữ dữ liệu (ổ cứng, thẻ nhớ camera) sau mỗi buổi thi và sau khi kết thúc chấm thi.
- Áp tải, bảo vệ tuyệt đối quá trình vận chuyển bài thi từ các Điểm thi về Hội đồng thi.
4. Công nghệ hỗ trợ giám sát tối đa
Bên cạnh yếu tố con người, công nghệ cũng đóng vai trò then chốt. Toàn bộ khu vực bảo quản bài thi, phòng chấm thi trắc nghiệm đều phải có camera giám sát ghi hình 24/24 giờ. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, các dữ liệu này được niêm phong dưới sự chứng kiến của Công an và Thanh tra, đảm bảo không ai có thể can thiệp vào kết quả bài thi của thí sinh.
Có thể thấy, với sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành Giáo dục và lực lượng Công an, quy trình bảo mật đề thi tốt nghiệp THPT 2020 đã được nâng lên một cấp độ mới, nhằm hướng tới một kỳ thi an toàn, nghiêm túc và đúng quy chế.