Kể từ ngày 01/7/2020, hệ thống quản lý xuất nhập cảnh của Việt Nam chính thức bước sang một trang mới đầy hứa hẹn. Đây là thời điểm Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019 bắt đầu có hiệu lực thi hành, thay thế cho các quy định cũ vốn đã không còn phù hợp với tốc độ phát triển của công nghệ số. Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất, thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận chính là việc triển khai cấp hộ chiếu có gắn chíp điện tử.
Hộ chiếu gắn chíp điện tử là bước tiến lớn trong việc số hóa giấy tờ tùy thân của Việt Nam (ảnh minh họa)
Bước ngoặt công nghệ: Hộ chiếu gắn chíp điện tử là gì?
Theo quy định tại khoản 2 Điều 6 của Luật mới, công dân Việt Nam từ đủ 14 tuổi trở lên sẽ có quyền lựa chọn cấp hộ chiếu có gắn chíp điện tử hoặc không gắn chíp điện tử. Đây không chỉ đơn thuần là một cuốn sổ thông hành truyền thống, mà là một thiết bị lưu trữ thông tin hiện đại.
Về mặt vật lý, hộ chiếu gắn chíp có vẻ ngoài tương tự hộ chiếu phổ thông nhưng bên trong bìa sau được tích hợp một chíp điện tử siêu nhỏ. Chíp này lưu giữ các thông tin cá nhân đã được mã hóa, bao gồm: họ tên, ngày tháng năm sinh, quốc tịch và đặc biệt là các đặc điểm sinh trắc học như vân tay, ảnh chân dung và chữ ký số của cơ quan cấp. Việc tích hợp này giúp ngăn chặn triệt để tình trạng làm giả giấy tờ, bảo vệ danh tính công dân trên phạm vi toàn cầu.
Điều 6. Giấy tờ xuất nhập cảnh
... 2. Hộ chiếu có gắn chíp điện tử hoặc không gắn chíp điện tử cấp cho công dân Việt Nam từ đủ 14 tuổi trở lên. Hộ chiếu không gắn chíp điện tử được cấp cho công dân Việt Nam chưa đủ 14 tuổi hoặc cấp theo thủ tục rút gọn.
Những quyền lợi "vàng" khi sở hữu hộ chiếu thế hệ mới
Việc sử dụng hộ chiếu gắn chíp điện tử mang lại những lợi ích thiết thực mà công dân cần nắm rõ ngay từ thời điểm này:
- Ưu tiên làm thủ tục tại cửa khẩu: Với dữ liệu sinh trắc học đã được tích hợp, công dân có thể sử dụng hệ thống kiểm soát tự động (Autogate) tại các sân bay quốc tế lớn, giúp rút ngắn thời gian chờ đợi xuống chỉ còn vài giây thay vì phải xếp hàng chờ cán bộ kiểm soát đóng dấu thủ công.
- Độ bảo mật tuyệt đối: Công nghệ mã hóa hiện đại khiến việc sao chép hay thay đổi thông tin trên chíp là điều không thể, giúp công dân an tâm hơn khi di chuyển quốc tế.
- Hội nhập quốc tế: Nhiều quốc gia trên thế giới đã và đang ưu tiên xét duyệt visa hoặc miễn thị thực cho những người sở hữu hộ chiếu điện tử theo tiêu chuẩn của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO).
Thủ tục thu thập dữ liệu sinh trắc học được thực hiện chuyên nghiệp tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh (ảnh minh họa)
Quy định về thời hạn và nguyên tắc "không gia hạn"
Một thay đổi quan trọng khác mà người dân cần lưu ý chính là thời hạn sử dụng của hộ chiếu. Căn cứ theo Điều 7 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019, thời hạn được quy định như sau:
- Người từ đủ 14 tuổi trở lên: Hộ chiếu có thời hạn 10 năm (áp dụng cho cả loại có chíp và không chíp).
- Người chưa đủ 14 tuổi: Hộ chiếu có thời hạn 05 năm.
- Hộ chiếu cấp theo thủ tục rút gọn: Thời hạn tối đa không quá 12 tháng.
Lưu ý đặc biệt: Tất cả các loại hộ chiếu phổ thông cấp theo Luật mới đều không được gia hạn. Khi hộ chiếu hết hạn, công dân bắt buộc phải làm thủ tục cấp mới. Điều này nhằm đảm bảo ảnh chân dung và các đặc điểm nhận dạng luôn được cập nhật chính xác nhất.
Cải cách hành chính: Thuận tiện hơn với thẻ Căn cước công dân
Luật mới cũng tạo điều kiện tối đa cho công dân trong việc lựa chọn nơi nộp hồ sơ. Theo Điều 15, người đề nghị cấp hộ chiếu lần đầu có thể thực hiện tại Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh Công an cấp tỉnh nơi thường trú hoặc tạm trú.
Đặc biệt, đối với những ai đã sở hữu thẻ Căn cước công dân, thủ tục sẽ trở nên linh hoạt hơn. Bạn có thể nộp hồ sơ tại bất kỳ Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh Công an cấp tỉnh nào thuận tiện nhất cho công việc và sinh hoạt của mình, không còn phụ thuộc vào hộ khẩu thường trú. Đây là một bước tiến lớn trong nỗ lực cải cách hành chính, giảm bớt phiền hà cho người dân.
Việc triển khai hộ chiếu gắn chíp điện tử từ ngày 01/7/2020 không chỉ là một sự thay đổi về mặt kỹ thuật mà còn là minh chứng cho sự nỗ lực của Nhà nước trong việc xây dựng Chính phủ điện tử, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để công dân Việt Nam tự tin bước ra thế giới.