Trong quá trình tham gia giao thông, việc bị lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) dừng phương tiện để kiểm tra là tình huống không hiếm gặp. Một trong những điều người dân thường quan tâm là thái độ và quy trình làm việc của cán bộ chiến sĩ, đặc biệt là động tác chào. Theo quy định tại Thông tư 65/2020/TT-BCA (có hiệu lực từ tháng 8/2020), quy trình này đã được quy định rất rõ ràng và chặt chẽ.
Cảnh sát giao thông thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát trên đường phố (ảnh minh họa)
Quy trình tiến hành kiểm soát của CSGT
Căn cứ theo quy định tại Điều 18 Thông tư 65/2020/TT-BCA, khi phương tiện giao thông đã dừng đúng vị trí hướng dẫn, cán bộ CSGT phải thực hiện các bước sau:
- Bước 1: Thông báo và đề nghị người điều khiển phương tiện thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn, xuống xe và xuất trình giấy tờ.
- Bước 2: Thực hiện động tác chào theo Điều lệnh Công an nhân dân hoặc chào bằng lời nói: “Chào ông, bà, anh, chị…”.
- Bước 3: Nói lời yêu cầu kiểm soát: “Yêu cầu ông, bà, anh, chị... cho chúng tôi kiểm soát các giấy tờ có liên quan và kiểm soát phương tiện giao thông”.
3 trường hợp CSGT không phải chào người vi phạm
Mặc dù việc chào hỏi là quy định bắt buộc trong điều lệnh, tuy nhiên để đảm bảo tính bất ngờ, an toàn và hiệu quả trong đấu tranh phòng chống tội phạm, pháp luật cũng quy định các trường hợp ngoại lệ. Cụ thể, tại khoản 2 Điều 18 Thông tư 65/2020/TT-BCA nêu rõ CSGT không phải thực hiện động tác chào trong 3 trường hợp sau:
- Biết trước người đó thực hiện hành vi có dấu hiệu của tội phạm: Khi có tin báo hoặc qua công tác nghiệp vụ xác định đối tượng đang thực hiện hành vi phạm tội.
- Phạm tội quả tang: Đối tượng đang thực hiện tội phạm hoặc ngay sau khi thực hiện tội phạm thì bị phát hiện hoặc bị đuổi bắt.
- Đang có lệnh truy nã: Đối tượng bị dừng xe là người đang bị cơ quan chức năng truy tìm theo quyết định truy nã.
Việc dừng phương tiện phải đảm bảo an toàn cho cả lực lượng chức năng và người tham gia giao thông (ảnh minh họa)
Thái độ ứng xử sau khi kết thúc kiểm soát
Không chỉ quy định về lúc bắt đầu, Thông tư 65/2020/TT-BCA còn yêu cầu CSGT phải có thái độ văn minh khi kết thúc làm việc. Sau khi kiểm soát xong, cán bộ phải thông báo kết quả kiểm soát, hành vi vi phạm (nếu có) và biện pháp xử lý.
Đặc biệt, cán bộ CSGT phải nói lời: “Cảm ơn ông, bà, anh, chị,... đã hợp tác với lực lượng CSGT để bảo đảm trật tự, an toàn giao thông”. Đối với các phương tiện chở người từ 10 chỗ ngồi trở lên, cán bộ phải trực tiếp lên khoang chở người để thông báo kết quả cho hành khách được biết, nhằm đảm bảo tính công khai, minh bạch.
Trích dẫn Điều 18 Thông tư 65/2020/TT-BCA: "2. Thực hiện động tác chào theo Điều lệnh Công an nhân dân hoặc chào bằng lời nói: “Chào ông, bà, anh, chị…” (trừ trường hợp biết trước người đó thực hiện hành vi có dấu hiệu của tội phạm, phạm tội quả tang, đang có lệnh truy nã), sau đó nói lời: “Yêu cầu ông, bà, anh, chị... cho chúng tôi kiểm soát các giấy tờ có liên quan và kiểm soát phương tiện giao thông”."
Việc nắm rõ các quy định này không chỉ giúp người dân bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình mà còn giúp quá trình làm việc với lực lượng chức năng trở nên thuận lợi, đúng pháp luật hơn.