Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, những đoạn video ghi lại cảnh vi phạm trật tự an toàn giao thông thường xuyên được chia sẻ rộng rãi trên Facebook, YouTube. Câu hỏi đặt ra là liệu những hình ảnh này có đủ giá trị pháp lý để cơ quan chức năng tiến hành xử phạt? Câu trả lời nằm trong những quy định mới nhất tại Thông tư 65/2020/TT-BCA của Bộ Công an.
Nguồn tiếp nhận thông tin vi phạm đa dạng hơn
Theo quy định tại khoản 1 Điều 24 Thông tư 65/2020/TT-BCA, thông tin, hình ảnh phản ánh vi phạm trật tự, an toàn giao thông đường bộ được tiếp nhận từ các nguồn chính thống và cả nguồn từ cộng đồng:
- Ghi thu được bằng thiết bị kỹ thuật của tổ chức, cá nhân (không phải phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ chuyên dụng của ngành Công an).
- Đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội (như Facebook, YouTube, Zalo...).
Điều này đồng nghĩa với việc, mỗi người dân khi tham gia giao thông, nếu ghi lại được các hành vi vi phạm bằng điện thoại hoặc camera hành trình, hoàn toàn có thể cung cấp cho lực lượng chức năng để làm căn cứ xử lý.
Điều kiện để hình ảnh trên mạng xã hội trở thành bằng chứng
Không phải bất cứ video nào đăng tải trên mạng cũng có thể dùng để xử phạt ngay lập tức. Theo khoản 2 Điều 24 Thông tư 65/2020/TT-BCA, thông tin, hình ảnh làm căn cứ xác minh phải đảm bảo các yếu tố:
"2. Thông tin, hình ảnh làm căn cứ xác minh, phát hiện hành vi vi phạm hành chính phải phản ánh khách quan, rõ về thời gian, địa điểm, đối tượng, hành vi vi phạm quy định tại Nghị định của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, đường sắt và còn thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật xử lý vi phạm hành chính."
Như vậy, video phải rõ nét, không có dấu hiệu cắt ghép, chỉnh sửa làm sai lệch bản chất sự việc. Đặc biệt, phải xác định được chính xác biển kiểm soát phương tiện và thời điểm xảy ra vi phạm để đối chiếu với các quy định tại Nghị định 100/2019/NĐ-CP.
Quy trình xử lý nghiêm ngặt của Cảnh sát giao thông
Sau khi tiếp nhận thông tin từ mạng xã hội, cán bộ Cảnh sát giao thông không tiến hành xử phạt ngay mà phải thực hiện quy trình xác minh chặt chẽ theo khoản 4 và khoản 5 Điều 24 Thông tư 65/2020/TT-BCA:
- Xem xét, phân loại: Nếu thông tin đảm bảo tính khách quan, cán bộ sẽ báo cáo thủ trưởng đơn vị.
- Xác minh chủ phương tiện: Cơ quan Công an sẽ tiến hành tra cứu thông tin về phương tiện, chủ phương tiện và gửi thông báo mời chủ xe đến làm việc.
- Lập biên bản: Khi làm việc với chủ phương tiện hoặc người điều khiển, nếu xác định đúng hành vi vi phạm, người có thẩm quyền sẽ tiến hành lập biên bản vi phạm hành chính.
- Ra quyết định xử phạt: Căn cứ vào biên bản và các tài liệu thu thập được, quyết định xử phạt sẽ được ban hành theo đúng quy định của Luật xử lý vi phạm hành chính 2012.
Việc bổ sung nguồn tin từ mạng xã hội không chỉ giúp nâng cao ý thức tự giác của người tham gia giao thông mà còn tạo ra một cơ chế giám sát cộng đồng hiệu quả, giúp lực lượng chức năng xử lý kịp thời các hành vi gây nguy hiểm cho xã hội mà không cần có mặt trực tiếp tại hiện trường.