Bảo lưu thời gian đóng BHXH là gì?
Trong bối cảnh thị trường lao động có nhiều biến động, việc thay đổi công việc hoặc tạm dừng làm việc là điều khó tránh khỏi. Khi đó, thay vì lựa chọn hưởng bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần – một quyết định có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi hưu trí sau này – người lao động hoàn toàn có thể chọn phương án bảo lưu thời gian đóng BHXH. Đây được coi là một hình thức "của để dành" thông minh, giúp người lao động tích lũy thời gian đóng để đạt đủ điều kiện hưởng lương hưu khi về già, đảm bảo cuộc sống ổn định khi không còn khả năng lao động.
Các trường hợp được bảo lưu thời gian đóng BHXH
Theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2014, người lao động có quyền bảo lưu thời gian đóng BHXH trong các trường hợp cụ thể sau:
- Đối với BHXH bắt buộc: Theo quy định tại Điều 61 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, người lao động khi nghỉ việc mà chưa đủ điều kiện để hưởng lương hưu hoặc chưa hưởng BHXH một lần thì được bảo lưu thời gian đóng BHXH.
- Đối với BHXH tự nguyện: Theo Điều 78 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, người tham gia BHXH tự nguyện dừng đóng mà chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu hoặc chưa nhận BHXH một lần cũng được quyền bảo lưu thời gian đã đóng để sau này tiếp tục tham gia hoặc chờ hưởng chế độ.
"Người lao động khi nghỉ việc mà chưa đủ điều kiện để hưởng lương hưu theo quy định tại Điều 54 và Điều 55 của Luật này hoặc chưa hưởng bảo hiểm xã hội một lần theo quy định tại Điều 60 của Luật này thì được bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội." (Trích Điều 61 Luật Bảo hiểm xã hội 2014)
Điều kiện hưởng lương hưu và những thay đổi quan trọng từ năm 2021
Một trong những lý do chính khiến người lao động quan tâm đến việc bảo lưu BHXH chính là để chờ đủ tuổi hưởng lương hưu. Cần lưu ý rằng, tại thời điểm hiện tại (tháng 09/2020), mặc dù chúng ta vẫn đang áp dụng các quy định cũ, nhưng từ ngày 01/01/2021, khi Bộ luật Lao động 2019 chính thức có hiệu lực, điều kiện về tuổi nghỉ hưu sẽ có sự điều chỉnh theo lộ trình tăng dần.
Cụ thể, tại Điều 219 Bộ luật Lao động 2019 (sửa đổi Điều 54 của Luật BHXH 2014), điều kiện hưởng lương hưu cơ bản là:
- Có đủ 20 năm đóng BHXH trở lên.
- Đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định: Kể từ năm 2021, tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường là đủ 60 tuổi 03 tháng đối với lao động nam và đủ 55 tuổi 04 tháng đối với lao động nữ; sau đó, cứ mỗi năm tăng thêm 03 tháng đối với lao động nam và 04 tháng đối với lao động nữ cho đến khi đủ 62 tuổi đối với nam vào năm 2028 và đủ 60 tuổi đối với nữ vào năm 2035.
Bảo lưu thời gian đóng BHXH có làm giảm tỷ lệ lương hưu không?
Đây là thắc mắc phổ biến của rất nhiều người lao động khi đứng trước lựa chọn bảo lưu hay rút một lần. Câu trả lời khẳng định là KHÔNG. Việc bảo lưu thời gian đóng BHXH không hề làm giảm tỷ lệ % hưởng lương hưu của bạn. Tỷ lệ hưởng lương hưu được tính toán dựa trên tổng thời gian thực tế bạn đã đóng BHXH và mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của toàn bộ quá trình.
Khi bạn thực hiện bảo lưu, thời gian đóng cũ vẫn được hệ thống ghi nhận chính xác và sẽ được cộng dồn nếu sau này bạn tiếp tục tham gia BHXH tại đơn vị mới hoặc chuyển sang tham gia BHXH tự nguyện. Do đó, bảo lưu chính là giải pháp tối ưu để bạn bảo toàn và tích lũy quyền lợi an sinh lâu dài.
Quy trình và thủ tục hưởng lương hưu đối với người đang bảo lưu BHXH
Khi đã đủ điều kiện về cả tuổi đời và số năm đóng BHXH theo quy định, người lao động đang trong thời gian bảo lưu cần thực hiện các bước sau để nhận lương hưu theo hướng dẫn tại Quyết định 166/QĐ-BHXH:
- Chuẩn bị hồ sơ: Hồ sơ cơ bản bao gồm Sổ BHXH đã được chốt thời gian đóng và Đơn đề nghị hưởng lương hưu (Mẫu số 14-HSB).
- Nộp hồ sơ: Người lao động trực tiếp nộp hồ sơ cho cơ quan BHXH cấp huyện hoặc cấp tỉnh nơi mình đang cư trú (có thể là nơi đăng ký thường trú hoặc tạm trú). Thời hạn nộp hồ sơ là trong vòng 30 ngày tính đến thời điểm người lao động đủ điều kiện hưởng lương hưu.
- Thời gian giải quyết: Trong thời hạn tối đa 20 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan BHXH có trách nhiệm ra quyết định hưởng và tổ chức chi trả lương hưu cho người lao động. Trường hợp không giải quyết, cơ quan BHXH phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Việc hiểu rõ các quy định về bảo lưu thời gian đóng BHXH không chỉ giúp người lao động bảo vệ quyền lợi sát sườn mà còn là cách hoạch định tài chính vững chắc cho tương lai. Nếu bạn đang cân nhắc giữa việc rút BHXH một lần và bảo lưu, hãy nhớ rằng lương hưu chính là tấm lưới an sinh quan trọng nhất khi về già.