Trong bối cảnh không gian mạng ngày càng trở nên phức tạp với sự bùng nổ của các nền tảng video ngắn, tình trạng các nội dung "rác", nhảm nhí và phản cảm đang trở thành một vấn nạn nhức nhối. Trước thực trạng này, vào cuối tháng 9/2020, Thủ tướng Chính phủ đã đưa ra chỉ đạo đanh thép nhằm chấn chỉnh và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trên môi trường mạng.
Hồi chuông cảnh báo từ những video "triệu view" độc hại
Theo phản ánh từ các cơ quan thông tấn, đặc biệt là bản tin kinh tế - xã hội ngày 24/9/2020 của Đài Truyền hình Việt Nam (VTV), mạng xã hội đang bị bủa vây bởi những video có nội dung giật gân, thiếu văn hóa. Mục đích duy nhất của những người sáng tạo nội dung này là lôi kéo lượt xem để kiếm tiền từ quảng cáo, bất chấp những hệ lụy khôn lường đối với xã hội.
Đáng ngại hơn, những video này lại thu hút hàng triệu lượt theo dõi, trong đó phần lớn là trẻ em và thanh thiếu niên. Việc tiếp xúc thường xuyên với các nội dung nhảm nhí không chỉ làm lệch lạc nhận thức, lối sống mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình hình thành nhân cách của thế hệ trẻ. Đây được xem là tác nhân chính kéo lùi văn hóa nghe - xem của xã hội và gây ra những tiền lệ xấu trong cộng đồng mạng.
Chỉ đạo quyết liệt từ người đứng đầu Chính phủ
Nhận thấy tính chất nghiêm trọng của vấn đề, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Thông tin và Truyền thông phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an cùng các Bộ, ngành liên quan để nghiên cứu, có biện pháp xử lý kịp thời. Yêu cầu đặt ra là phải kiểm soát chặt chẽ hơn nữa các nền tảng xuyên biên giới, đồng thời xử lý nghiêm các cá nhân, tổ chức cố tình đăng tải nội dung độc hại.
Căn cứ pháp lý và mức xử phạt nghiêm khắc
Tại thời điểm này, các hành vi vi phạm trên mạng xã hội được điều chỉnh rõ nét bởi Nghị định 15/2020/NĐ-CP. Cụ thể, trách nhiệm của người sử dụng dịch vụ mạng xã hội đã được quy định rất chi tiết.
Theo quy định tại Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP, các hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin cổ súy hủ tục, mê tín, dị đoan, dâm ô, đồi trụy, không phù hợp với thuần phong, mỹ tục của dân tộc sẽ bị xử lý như sau:
"1. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để thực hiện một trong các hành vi sau: ... b) Cung cấp, chia sẻ thông tin cổ súy các hủ tục, mê tín, dị đoan, dâm ô, đồi trụy, không phù hợp với thuần phong, mỹ tục của dân tộc; c) Cung cấp, chia sẻ thông tin miêu tả tỉ mỉ hành động chém, giết, tai nạn, kinh dị, rùng rợn;"
Ngoài việc bị phạt tiền, người vi phạm còn buộc phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là gỡ bỏ hoàn toàn các thông tin sai sự thật hoặc vi phạm pháp luật đã đăng tải. Đây là lời cảnh báo đanh thép cho những ai đang có ý định "làm giàu" bằng những nội dung thiếu lành mạnh.
Lời khuyên cho người dùng mạng xã hội
Để bảo vệ bản thân và gia đình, đặc biệt là trẻ em trước làn sóng nội dung độc hại, người dùng cần nâng cao tinh thần cảnh giác và bộ lọc văn hóa của chính mình. Việc kiên quyết nói không, không xem, không chia sẻ và chủ động báo cáo (report) các video nhảm nhí là hành động thiết thực để làm sạch môi trường mạng.
Pháp luật Việt Nam luôn tạo điều kiện cho sự sáng tạo và phát triển của công nghệ, nhưng mọi hoạt động trên không gian mạng đều phải thượng tôn pháp luật và giữ gìn các giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc.