Tình trạng tranh chấp giữa cư dân và chủ đầu tư tại các dự án chung cư trên địa bàn Thủ đô trong những năm qua luôn là vấn đề "nóng", gây ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh trật tự và đời sống của người dân. Trước thực trạng này, ngày 13/11/2020, UBND TP. Hà Nội đã ban hành Công văn số 5333/UBND-ĐT nhằm triển khai các giải pháp khắc phục vướng mắc, khó khăn trong công tác quản lý, vận hành nhà chung cư.
Công khai "danh sách đen" các chủ đầu tư chây ì
Một trong những điểm đáng chú ý nhất trong chỉ đạo lần này là việc yêu cầu các cơ quan chức năng phải công khai minh bạch thông tin vi phạm. Cụ thể, Sở Xây dựng Hà Nội có nhiệm vụ tổng hợp và công bố trên các phương tiện thông tin đại chúng danh sách các chủ đầu tư không chấp hành đúng các quy định về quản lý, sử dụng nhà chung cư theo quy định tại Luật Nhà ở 2014.
Đồng thời, Sở Kế hoạch và Đầu tư cũng được giao nhiệm vụ công khai danh sách các nhà đầu tư có vi phạm nghiêm trọng trong quá trình đầu tư, quản lý, vận hành nhưng chưa thực hiện khắc phục xong. Việc "bêu tên" này được kỳ vọng sẽ tạo áp lực dư luận, buộc các doanh nghiệp phải có trách nhiệm hơn với khách hàng và tuân thủ nghiêm ngặt Thông tư 02/2016/TT-BXD về quy chế quản lý, sử dụng nhà chung cư.
Tăng cường thanh tra, kiểm tra định kỳ tại cơ sở
Để chủ động nắm bắt tình hình, UBND Thành phố yêu cầu UBND các quận, huyện, thị xã phải thường xuyên tổ chức kiểm tra định kỳ các tòa nhà chung cư trên địa bàn. Mục tiêu là xác định sớm các vấn đề tồn tại, từ đó giải quyết kịp thời các tranh chấp, bất đồng ngay từ khi mới phát sinh.
Theo quy định tại Nghị định 139/2017/NĐ-CP, các hành vi vi phạm về quản lý vận hành chung cư có thể bị xử phạt hành chính rất nặng. Việc kiểm tra sát sao sẽ giúp ngăn chặn các vụ việc khiếu kiện phức tạp, gây mất trật tự công cộng tại các khu dân cư.
Xử lý hình sự hành vi chiếm dụng quỹ bảo trì
Vấn đề "nhức nhối" nhất hiện nay chính là việc chậm bàn giao hoặc chiếm dụng quỹ bảo trì 2%. UBND Thành phố đã giao Công an Thành phố vào cuộc xác minh, xử lý nghiêm các trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự trong việc không bàn giao, chậm bàn giao hoặc bàn giao không đầy đủ quỹ cho Ban quản trị nhà chung cư.
Bên cạnh đó, lực lượng Công an cũng có trách nhiệm xây dựng phương án phòng cháy, chữa cháy đối với các tòa nhà có sai phạm về kiến trúc, kết cấu mà không thể khắc phục ngay, nhằm đảm bảo an toàn tính mạng cho hàng ngàn cư dân đang sinh sống.
Điều 108 Luật Nhà ở 2014 quy định về Kinh phí bảo trì phần sở hữu chung của nhà chung cư có nhiều chủ sở hữu: 1. Kinh phí bảo trì phần sở hữu chung của nhà chung cư có nhiều chủ sở hữu được quy định như sau: a) Đối với căn hộ, phần diện tích khác trong nhà chung cư mà chủ đầu tư bán, cho thuê mua thì chủ đầu tư phải đóng 2% giá trị căn hộ hoặc diện tích khác bán, cho thuê mua; khoản tiền này được tính vào tiền bán, tiền thuê mua nhà mà người mua, thuê mua phải đóng khi nhận bàn giao nhà và được quy định rõ trong hợp đồng mua bán, hợp đồng thuê mua; b) Đối với căn hộ, phần diện tích khác trong nhà chung cư mà chủ đầu tư giữ lại không bán, không cho thuê mua hoặc chưa bán, chưa cho thuê mua tính đến thời điểm bàn giao đưa nhà chung cư vào sử dụng, trừ phần diện tích thuộc sở hữu chung thì chủ đầu tư phải đóng 2% giá trị căn hộ, phần diện tích giữ lại; phần giá trị này được tính theo giá bán căn hộ có giá cao nhất của nhà chung cư đó.
Với những động thái quyết liệt này, Hà Nội kỳ vọng sẽ tạo ra bước chuyển biến tích cực trong công tác quản lý nhà nước về chung cư, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân và thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển bền vững.