Việc sắp xếp, phân loại các chức danh lãnh đạo luôn là vấn đề cốt yếu trong công tác cán bộ của Đảng và Nhà nước. Mới đây, Quy định 368-QĐ/TW đã chính thức được ban hành, thay thế cho Kết luận 35-KL/TW năm 2022. Với hiệu lực từ ngày 08/9/2025, văn bản này không chỉ đơn thuần là sự kế thừa mà còn tạo ra những bước đột phá trong tư duy quản trị nhân sự cấp cao.
1. Tái cấu trúc hệ thống: Chia tách rõ ràng thành 4 nhóm chức danh
Điểm thay đổi dễ nhận thấy nhất chính là cấu trúc phân loại. Nếu như trước đây, theo Kết luận 35-KL/TW, danh mục chỉ gồm 03 nhóm thì nay Quy định 368-QĐ/TW đã tách bạch thành 04 nhóm riêng biệt:
- Nhóm I: Lãnh đạo chủ chốt và lãnh đạo cấp cao.
- Nhóm II: Chức danh thuộc diện Bộ Chính trị quản lý.
- Nhóm III: Chức danh thuộc diện Ban Bí thư quản lý.
- Nhóm IV: Khung chức danh cấp ủy, cơ quan, đơn vị quản lý.
Việc tách riêng nhóm Bộ Chính trị và Ban Bí thư quản lý cho thấy sự chuyên môn hóa sâu sắc hơn trong công tác cán bộ, giúp việc xác định thẩm quyền và trách nhiệm trở nên minh bạch, tránh chồng chéo.
Công tác cán bộ được thực hiện nghiêm túc và bài bản theo quy định mới (ảnh minh họa)
2. Mở rộng đội ngũ lãnh đạo chủ chốt và cấp cao
Một trong những điểm nhấn quan trọng của Quy định 368-QĐ/TW là việc bổ sung thêm các vị trí vào Nhóm I. Cụ thể, các chức danh như Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Trưởng ban Đảng ở Trung ương, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng và Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đã chính thức được xếp vào hàng ngũ lãnh đạo cấp cao.
Sự thay đổi này phản ánh đúng tầm vóc và vai trò chiến lược của các cơ quan tham mưu, giúp việc cho Ban Chấp hành Trung ương trong giai đoạn mới, đồng thời nâng cao vị thế của công tác kiểm tra, giám sát và đào tạo lý luận chính trị.
3. Tinh gọn bậc quản lý đối với diện Bộ Chính trị
Đối với Nhóm II - các chức danh thuộc diện Bộ Chính trị quản lý, Quy định 368-QĐ/TW đã thực hiện một cuộc "cách tân" về thứ bậc. Thay vì chia thành 3 bậc như trước, danh mục mới chỉ còn lại 2 bậc:
- Bậc 1: Bao gồm các Ủy viên Trung ương Đảng chính thức, Bộ trưởng, Bí thư tỉnh ủy, thành ủy...
- Bậc 2: Tập trung vào các chức danh lãnh đạo các cơ quan báo chí, viện hàn lâm lớn như Tổng Giám đốc Thông tấn xã Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam...
Việc rút gọn này không chỉ giúp bộ máy trở nên tinh gọn mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện các chính sách về lương, thưởng và đãi ngộ theo vị trí việc làm trong tương lai.
4. Nhóm chức danh diện Ban Bí thư quản lý: Tách riêng và chi tiết hóa
Việc đưa Nhóm III (diện Ban Bí thư quản lý) thành một nhóm độc lập là minh chứng cho sự phân cấp quản lý cán bộ rõ rệt. Nhóm này được chia thành 3 bậc, bao gồm từ các Phó Trưởng ban Đảng Trung ương, Thứ trưởng đến các Trợ lý của các đồng chí lãnh đạo cấp cao.
Đáng chú ý, Quy định 368-QĐ/TW đã loại bỏ một số chức danh mang tính sự nghiệp - hành chính thuần túy, tập trung vào các vị trí có tầm ảnh hưởng chính trị và quản lý nhà nước trực tiếp.
5. Khung chức danh cấp cơ sở: Chi tiết đến 10 bậc
Nhóm IV có lẽ là nhóm có sự thay đổi về số lượng lớn nhất. Với việc chia thành 10 bậc (từ bậc 1 đến bậc 10), Quy định 368-QĐ/TW đã bao phủ toàn bộ hệ thống từ cấp Trung ương đến tận cấp xã, phường, đặc khu. Các vị trí như Bí thư Đảng ủy xã, Chủ tịch MTTQ xã hay thậm chí là cấp phó trưởng phòng ở xã cũng được định danh rõ ràng trong khung chức danh này.
Sự chi tiết hóa này giúp các địa phương dễ dàng hơn trong việc quy hoạch, đào tạo và bổ nhiệm cán bộ, đảm bảo tính thống nhất trên phạm vi toàn quốc.
Tóm lại, Quy định 368-QĐ/TW là một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện thể chế về công tác cán bộ. Việc nắm vững các điểm mới này không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan tổ chức cán bộ mà còn là trách nhiệm của mỗi đảng viên, công chức để thực hiện đúng và đủ các quy định của Đảng.