Chính phủ vừa ban hành Nghị định 148/2020/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai. Một trong những nội dung gây chú ý nhất là việc điều chỉnh các trường hợp được cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (thường gọi là Sổ đỏ).
Thay đổi quan trọng về thủ tục cấp đổi Sổ đỏ từ năm 2021
Theo quy định hiện hành tại điểm c khoản 1 Điều 76 Nghị định 43/2014/NĐ-CP, việc cấp đổi Sổ đỏ được thực hiện trong trường hợp:
"c) Do thực hiện dồn điền, đổi thửa, đo đạc xác định lại diện tích, kích thước thửa đất;"
Tuy nhiên, kể từ ngày 08/02/2021, khi Nghị định 148/2020/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, quy định này đã bị thay đổi. Cụ thể, tại khoản 24 Điều 1 Nghị định 148/2020/NĐ-CP đã loại bỏ cụm từ "dồn điền, đổi thửa" ra khỏi các trường hợp cấp đổi. Như vậy, sau mốc thời gian này, việc dồn điền đổi thửa sẽ không còn được giải quyết thông qua thủ tục cấp đổi Sổ đỏ như trước đây.
Tại sao "dồn điền đổi thửa" không còn nằm trong danh mục cấp đổi?
Việc loại bỏ "dồn điền đổi thửa" khỏi thủ tục cấp đổi không có nghĩa là người dân mất quyền lợi, mà thực chất là để chuẩn hóa quy trình pháp lý. Dồn điền đổi thửa thường đi kèm với việc thay đổi hoàn toàn cấu trúc, vị trí và diện tích các thửa đất trên một diện rộng. Do đó, việc áp dụng thủ tục "cấp đổi" (vốn dành cho các thay đổi nhỏ hoặc hư hỏng vật lý của giấy tờ) không còn phù hợp với tính chất phức tạp của hoạt động này.
Thay vào đó, các cơ quan chức năng sẽ hướng người dân thực hiện theo quy trình cấp mới hoặc đăng ký biến động đất đai phù hợp hơn để đảm bảo tính chính xác tuyệt đối của hồ sơ địa chính và quyền sở hữu của người sử dụng đất.
Người dân cần làm gì khi thực hiện dồn điền đổi thửa sau ngày 08/02/2021?
Dù không còn được "cấp đổi", nhưng người dân khi thực hiện dồn điền đổi thửa vẫn sẽ được cấp Giấy chứng nhận mới theo quy trình quy định tại Điều 78 Nghị định 43/2014/NĐ-CP về "Trình tự, thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất do dồn điền, đổi thửa".
Quy trình này bao gồm các bước từ lập phương án dồn điền đổi thửa, đo đạc lập bản đồ địa chính đến việc cấp Giấy chứng nhận cho từng hộ gia đình, cá nhân. Việc tách bạch này giúp quản lý đất đai minh bạch và tránh các tranh chấp phát sinh do sai sót trong quá trình đo đạc xác định lại ranh giới.
Các trường hợp vẫn được cấp đổi Sổ đỏ theo quy định mới
Dù loại bỏ dồn điền đổi thửa, pháp luật vẫn duy trì các trường hợp cấp đổi Sổ đỏ khác để tạo điều kiện cho người dân, bao gồm:
- Do đo đạc xác định lại diện tích, kích thước thửa đất: Đây là trường hợp thửa đất không thay đổi vị trí nhưng qua đo đạc thực tế có sự chênh lệch so với số liệu trên Sổ cũ.
- Nhu cầu đổi Sổ cũ sang mẫu mới: Người sử dụng đất có nhu cầu đổi từ các loại giấy tờ cấp trước ngày 10/12/2009 sang mẫu Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất hiện hành.
- Sổ đỏ bị hư hỏng: Các trường hợp giấy chứng nhận bị ố, nhòe, rách hoặc hư hỏng không thể sử dụng tiếp.
- Bổ sung tên vợ/chồng: Trường hợp Sổ đỏ là tài sản chung nhưng hiện chỉ ghi tên một người, nay có yêu cầu cấp đổi để ghi cả họ, tên vợ và chồng.
Như vậy, người dân cần lưu ý mốc thời gian 08/02/2021 để chủ động trong việc thực hiện các thủ tục hành chính về đất đai, tránh lúng túng khi quy định mới chính thức áp dụng.