Trong bối cảnh ngành giáo dục đang nỗ lực đổi mới căn bản và toàn diện, việc thay đổi tư duy về kỷ luật học sinh được xem là một trong những bước đi mang tính đột phá. Cuối năm 2020, dư luận đặc biệt quan tâm đến Dự thảo Thông tư quy định về khen thưởng và kỷ luật đối với học sinh trong các cơ sở giáo dục phổ thông, thay thế cho Thông tư 08/TT năm 1988 vốn đã tồn tại hơn 30 năm.
Chấm dứt thời kỳ "đuổi học" - Mở ra cơ hội sửa sai
Điểm đáng chú ý nhất trong dự thảo mới chính là việc loại bỏ hoàn toàn hình thức kỷ luật "đuổi học" (buộc thôi học). Theo quy định cũ tại Thông tư 08/TT năm 1988, học sinh vi phạm nghiêm trọng có thể bị đuổi học một tuần hoặc một năm học. Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc đẩy học sinh ra khỏi môi trường giáo dục thường mang lại tác dụng ngược, khiến các em dễ sa ngã hơn vào các tệ nạn xã hội.
Tại khoản 1 Điều 10 của Dự thảo nêu rõ, các hình thức kỷ luật học sinh vi phạm nội quy nhà trường, quy chế của ngành Giáo dục chỉ còn bao gồm:
- Khiển trách;
- Cảnh cáo;
- Tạm dừng học tập trên lớp để thực hiện kế hoạch giáo dục riêng đối với học sinh vi phạm.
Như vậy, hình thức nặng nhất hiện nay chỉ là tạm dừng học tập trên lớp. Điều này giúp học sinh không bị gián đoạn hoàn toàn việc học và vẫn nằm trong sự quản lý, giáo dục của nhà trường và gia đình.
Chi tiết các mức độ xử lý khi học sinh đánh nhau
Dự thảo quy định rất cụ thể các mức độ vi phạm để áp dụng hình thức kỷ luật tương ứng, đặc biệt là đối với hành vi gây gổ, đánh nhau:
1. Hình thức Khiển trách
Theo quy định tại khoản 2 Điều 11, hình thức này áp dụng cho học sinh lần đầu gây gổ, đánh nhau hoặc có hành vi gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự an toàn trường học và cộng đồng nhưng ở mức độ nhẹ.
2. Hình thức Cảnh cáo
Nếu học sinh đánh nhau có tổ chức, có sử dụng hung khí lần đầu nhưng mức độ được đánh giá là rất nghiêm trọng, nhà trường có thể áp dụng hình thức kỷ luật cảnh cáo theo quy định tại khoản 2 Điều 12.
3. Tạm dừng học tập trên lớp
Đây là biện pháp mạnh nhất trong dự thảo mới. Trường hợp học sinh đánh nhau có tổ chức, sử dụng hung khí, vũ khí gây thương tích nặng cho người khác thì sẽ phải tạm dừng học tập trên lớp. Theo Điều 13, thời hạn tạm dừng tối đa là 02 tuần. Trong thời gian này, học sinh không bị "thả nổi" mà phải thực hiện một kế hoạch giáo dục riêng biệt dưới sự giám sát chặt chẽ.
Kỷ luật tích cực: Lấy giáo dục làm gốc
Bên cạnh việc thay đổi các hình thức kỷ luật, Dự thảo còn đặc biệt nhấn mạnh đến các biện pháp giáo dục kỷ luật tích cực. Đây là điểm mới hoàn toàn so với các quy định trước đây, phù hợp với tinh thần của Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT vừa có hiệu lực từ ngày 01/11/2020.
Theo Điều 9 của Dự thảo, giáo viên và nhà trường có thể lựa chọn các biện pháp sau để hỗ trợ học sinh sửa chữa khuyết điểm:
- Khuyên bảo, động viên, nhắc nhở hoặc phê bình riêng để tránh làm tổn thương lòng tự trọng của học sinh.
- Phối hợp chặt chẽ với cha mẹ hoặc người giám hộ để cùng xây dựng lộ trình thay đổi hành vi.
- Tổ chức tư vấn tâm lý chuyên sâu cho những học sinh có biểu hiện lệch lạc hoặc gặp khó khăn về tâm lý.
- Yêu cầu thực hiện các nhiệm vụ rèn luyện có ích như: trực nhật, vệ sinh trường lớp, chăm sóc cây xanh, dọn dẹp thư viện...
"Kỷ luật không phải là để trừng phạt, mà là để giúp học sinh nhận ra lỗi lầm và có cơ hội để trở nên tốt đẹp hơn."
Việc chuyển dịch từ hình thức đuổi học sang các biện pháp giáo dục tích cực cho thấy sự thay đổi lớn trong tư duy quản lý giáo dục tại Việt Nam. Thay vì loại bỏ những "mắt xích yếu", nhà trường đang nỗ lực để hàn gắn và giúp các em tái hòa nhập, đảm bảo quyền được học tập của mọi trẻ em theo quy định của pháp luật.
Nếu bạn cần tư vấn thêm về các quy định pháp luật giáo dục, vui lòng liên hệ tổng đài để được hỗ trợ kịp thời.