Từ ngày 01/7/2020, một bước ngoặt lớn trong công tác quản lý cán bộ đã chính thức được áp dụng: Hình thức xét nâng ngạch công chức. Đây là nỗ lực nhằm ghi nhận xứng đáng những đóng góp, thành tích xuất sắc của đội ngũ công chức thay vì chỉ phụ thuộc vào các kỳ thi tuyển truyền thống. Bước sang năm 2021, các quy định này đã đi vào thực tiễn với những hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 138/2020/NĐ-CP.
Sự thay đổi mang tính đột phá từ Luật sửa đổi 2019
Trước đây, theo quy định tại Điều 44 Luật Cán bộ, công chức 2008, việc nâng ngạch công chức chỉ được thực hiện duy nhất thông qua hình thức thi tuyển. Điều này đôi khi tạo ra áp lực thi cử và chưa phản ánh hết năng lực thực tế của những người có cống hiến đặc biệt.
Tuy nhiên, Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức sửa đổi 2019 đã bổ sung thêm hình thức xét nâng ngạch. Cụ thể, việc nâng ngạch hiện nay phải căn cứ vào vị trí việc làm, phù hợp với cơ cấu ngạch công chức của cơ quan và được thực hiện qua hai con đường song song: Thi hoặc Xét.
02 trường hợp công chức được ưu tiên xét nâng ngạch
Theo quy định tại Điều 31 Nghị định 138/2020/NĐ-CP, có hai nhóm đối tượng chính được xem xét nâng ngạch mà không cần qua thi cử:
- Trường hợp 1: Công chức có thành tích xuất sắc trong hoạt động công vụ trong thời gian giữ ngạch hiện giữ và được cấp có thẩm quyền công nhận.
- Trường hợp 2: Công chức được bổ nhiệm giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý gắn với yêu cầu của vị trí việc làm ở ngạch cao hơn.
Tiêu chuẩn về thành tích xuất sắc cụ thể ra sao?
Để đảm bảo tính công bằng, pháp luật quy định rất chi tiết về các danh hiệu thi đua cần đạt được:
- Nâng lên ngạch cán sự hoặc chuyên viên: Cần Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ và 02 lần đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở. - Nâng lên ngạch chuyên viên chính: Cần Huân chương Lao động hạng Ba và danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp Bộ, ngành, tỉnh. - Nâng lên ngạch chuyên viên cao cấp: Cần Huân chương Lao động hạng Nhất hoặc danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn quốc.
Điều kiện bắt buộc để được xét nâng ngạch năm 2021
Không phải cứ có thành tích là đương nhiên được nâng ngạch. Công chức cần hội đủ các điều kiện "cần" và "đủ" sau đây:
- Xếp loại chất lượng: Phải đạt mức "Hoàn thành tốt nhiệm vụ" trở lên trong năm công tác liền kề trước năm xét nâng ngạch.
- Phẩm chất đạo đức: Có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức tốt; không trong thời gian bị kỷ luật hoặc đang xem xét kỷ luật.
- Năng lực chuyên môn: Có đủ trình độ để đảm nhận vị trí việc làm ở ngạch cao hơn trong cùng ngành chuyên môn.
- Văn bằng, chứng chỉ: Đáp ứng đầy đủ yêu cầu về bằng cấp chuyên môn. Đáng chú ý, nếu bằng tốt nghiệp đã chuẩn đầu ra về ngoại ngữ/tin học tương ứng thì không cần nộp thêm chứng chỉ riêng lẻ.
Hồ sơ xét nâng ngạch công chức cần chuẩn bị những gì?
Căn cứ khoản 2 Điều 36 Nghị định 138/2020/NĐ-CP, bộ hồ sơ hoàn chỉnh bao gồm:
- Sơ yếu lý lịch công chức (mẫu 2C) có xác nhận của cơ quan, lập trong vòng 30 ngày tính đến hạn nộp.
- Bản nhận xét, đánh giá của người đứng đầu cơ quan sử dụng công chức.
- Bản sao các văn bằng, chứng chỉ theo tiêu chuẩn ngạch.
- Bản sao các quyết định khen thưởng, minh chứng thành tích (Huân chương, Bằng khen, danh hiệu Chiến sĩ thi đua...).
Việc nắm vững các quy định về xét nâng ngạch công chức không chỉ giúp cá nhân công chức chủ động trong lộ trình thăng tiến mà còn giúp các cơ quan đơn vị thực hiện đúng quy trình, đảm bảo quyền lợi chính đáng cho người lao động trong bộ máy nhà nước.