Thời điểm cuối năm 2020, khi Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021 đang cận kề, vấn đề lương tháng 13 và thưởng Tết trở thành tâm điểm chú ý của hàng triệu người lao động. Đặc biệt, với những ai đang có ý định thay đổi công việc, câu hỏi "Nghỉ việc trước Tết có được hưởng lương tháng 13, thưởng Tết không?" là một bài toán kinh tế cần được giải đáp kỹ lưỡng dựa trên các quy định mới nhất của pháp luật lao động.
Lương tháng 13 và thưởng Tết: Có phải là nghĩa vụ bắt buộc của doanh nghiệp?
Trước hết, cần làm rõ một thực tế pháp lý: Trong Bộ luật Lao động 2019 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2021), không có bất kỳ điều khoản nào bắt buộc doanh nghiệp phải trả "lương tháng 13". Thuật ngữ này thực chất là cách gọi phổ biến trong đời sống để chỉ khoản tiền thưởng mà người sử dụng lao động chi trả cho người lao động vào dịp cuối năm.
Về chế độ thưởng, Điều 104 Bộ luật Lao động 2019 quy định như sau:
"1. Thưởng là số tiền hoặc tài sản hoặc bằng các hình thức khác mà người sử dụng lao động thưởng cho người lao động căn cứ vào kết quả sản xuất, kinh doanh, mức độ hoàn thành công việc của người lao động."
Như vậy, việc có thưởng Tết hay không và mức thưởng bao nhiêu hoàn toàn phụ thuộc vào kết quả sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và mức độ hoàn thành công việc của cá nhân người lao động. Pháp luật trao quyền tự quyết cho doanh nghiệp trong việc xây dựng quy chế thưởng sau khi tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở.
Nghỉ việc trước Tết có được hưởng lương tháng 13, thưởng Tết không?
Đây là vấn đề gây nhiều tranh cãi và thường dẫn đến tranh chấp lao động. Câu trả lời chính xác nhất là: Phụ thuộc vào thỏa thuận giữa các bên và quy chế riêng của từng doanh nghiệp.
Thông thường, để được hưởng lương tháng 13 hoặc thưởng Tết, doanh nghiệp thường đưa ra các điều kiện như:
- Người lao động phải làm việc đủ 12 tháng trong năm dương lịch hoặc năm tài chính.
- Người lao động phải đang còn làm việc tại doanh nghiệp đến một thời điểm nhất định (ví dụ: đến ngày 31/12 hoặc đến ngày chi trả thưởng).
Tuy nhiên, nếu trong Hợp đồng lao động, Thỏa ước lao động tập thể hoặc Quy chế thưởng của công ty có quy định rằng người lao động nghỉ việc trước Tết vẫn được hưởng thưởng Tết theo tỷ lệ thời gian làm việc (pro-rata), thì doanh nghiệp có nghĩa vụ phải chi trả khoản tiền này. Ngược lại, nếu quy chế nêu rõ chỉ thưởng cho người đang làm việc, thì việc nghỉ việc trước thời điểm đó đồng nghĩa với việc người lao động tự từ bỏ quyền lợi này.
Do đó, trước khi nộp đơn xin nghỉ việc, người lao động cần chủ động rà soát lại các văn bản pháp lý tại đơn vị để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.
Lời khuyên cho người lao động có ý định "nhảy việc" dịp cuối năm
Dịp cuối năm 2020 là thời điểm nhạy cảm khi nền kinh tế đang dần phục hồi sau những đợt dịch bệnh. Việc quyết định rời bỏ một công việc ổn định cần được cân nhắc trên nhiều phương diện:
- Đánh giá giá trị khoản thưởng: Nếu khoản lương tháng 13 và thưởng Tết chiếm một phần lớn trong thu nhập năm, hãy cân nhắc lùi thời điểm nghỉ việc đến sau khi nhận thưởng.
- Cơ hội mới: Nếu công việc mới mang lại mức lương và chế độ đãi ngộ vượt trội, đủ để bù đắp khoản thưởng bị mất, thì việc "nhảy việc" ngay lập tức có thể là một bước đi chiến lược.
- Tuân thủ thời hạn báo trước: Để đảm bảo việc chấm dứt hợp đồng lao động là hợp pháp và không ảnh hưởng đến việc chốt sổ bảo hiểm xã hội hay nhận các khoản trợ cấp, người lao động phải tuân thủ thời hạn báo trước theo quy định.
Tóm lại, lương tháng 13 và thưởng Tết không phải là "miếng bánh" mặc định mà là thành quả của sự thỏa thuận và nỗ lực. Hãy là một người lao động thông thái bằng cách nắm vững luật pháp để không bị thiệt thòi trong những ngày Tết đến Xuân về.
Nếu bạn còn bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến quyền lợi lao động hoặc cần tư vấn về các quy định của Bộ luật Lao động 2019, hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được hỗ trợ kịp thời.