Bước sang năm 2021, thị trường lao động Việt Nam chứng kiến một bước ngoặt lớn khi Bộ luật Lao động 2019 chính thức đi vào cuộc sống. Để cụ thể hóa các quy định về quan hệ lao động, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã ban hành Thông tư 10/2020/TT-BLĐTBXH, mang đến những hướng dẫn chi tiết và sát thực tế hơn về nội dung của hợp đồng lao động.
Việc ký kết hợp đồng lao động từ năm 2021 cần tuân thủ các hướng dẫn mới (ảnh minh họa)
10 nội dung chủ yếu không thể thiếu trong Hợp đồng lao động
Theo quy định tại Điều 21 Bộ luật Lao động 2019, một bản hợp đồng lao động chuẩn mực phải bao gồm các nội dung cốt lõi như: thông tin người sử dụng lao động và người lao động, công việc và địa điểm làm việc, thời hạn hợp đồng, mức lương, chế độ nâng lương, thời giờ làm việc, nghỉ ngơi, trang bị bảo hộ lao động, bảo hiểm xã hội và đào tạo bồi dưỡng kỹ năng.
Tuy nhiên, để tránh những tranh chấp không đáng có, Điều 3 Thông tư 10/2020/TT-BLĐTBXH đã làm rõ hơn các thành phần này:
Về tiền lương và các khoản phụ cấp
Đây luôn là vấn đề được quan tâm hàng đầu. Hướng dẫn mới yêu cầu các bên phải ghi rõ:
- Mức lương theo công việc hoặc chức danh: Ghi mức lương tính theo thời gian của công việc hoặc chức danh theo thang lương, bảng lương do người sử dụng lao động xây dựng.
- Phụ cấp lương: Các khoản phụ cấp để bù đắp yếu tố về điều kiện lao động, tính chất phức tạp của công việc, điều kiện sinh hoạt...
- Các khoản bổ sung khác: Các khoản tiền cụ thể ngoài mức lương và phụ cấp lương có liên quan đến thực hiện công việc hoặc chức danh trong hợp đồng lao động.
Các điều khoản về tiền lương cần được ghi chi tiết và minh bạch (ảnh minh họa)
Chế độ nâng bậc, nâng lương
Thay vì ghi chung chung, các bên cần thỏa thuận cụ thể về điều kiện, thời gian, mức lương sau khi nâng bậc, nâng lương. Trong trường hợp doanh nghiệp đã có quy định riêng hoặc thỏa ước lao động tập thể, hợp đồng có thể dẫn chiếu trực tiếp đến các văn bản này để đảm bảo tính thống nhất.
Thời giờ làm việc và nghỉ ngơi: Quyền lợi sát sườn của người lao động
Trong bối cảnh năm 2021, khi các quy định về bảo vệ sức khỏe người lao động ngày càng được chú trọng, việc ghi rõ thời giờ làm việc trong ngày, trong tuần là bắt buộc. Các bên có thể thỏa thuận làm việc theo ca, thời điểm bắt đầu và kết thúc, cũng như các hình thức nghỉ ngơi giữa ca, nghỉ hằng tuần, nghỉ hằng năm và nghỉ lễ, tết.
"Hợp đồng lao động là sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm có trả công, tiền lương, điều kiện lao động, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động."
Thời hạn hợp đồng và các loại bảo hiểm
Một điểm mới đáng lưu ý là từ năm 2021, loại hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng đã không còn tồn tại trong luật. Thay vào đó, chỉ còn 02 loại: Hợp đồng lao động không xác định thời hạn và Hợp đồng lao động xác định thời hạn (không quá 36 tháng).
Về bảo hiểm, hợp đồng phải ghi rõ trách nhiệm tham gia Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế và Bảo hiểm thất nghiệp theo đúng quy định của pháp luật hiện hành. Điều này đảm bảo lưới an sinh xã hội cho người lao động trong suốt quá trình làm việc.
Lời khuyên pháp lý cho người lao động và doanh nghiệp
Việc nắm vững các hướng dẫn tại Thông tư 10/2020/TT-BLĐTBXH không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng pháp luật, tránh bị xử phạt hành chính mà còn giúp người lao động tự bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình. Trước khi đặt bút ký kết, hãy rà soát kỹ từng điều khoản, đặc biệt là các nội dung về tiền lương, thời giờ làm việc và các chế độ đãi ngộ khác.
Thông tư này chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2021, đồng bộ với thời điểm có hiệu lực của Bộ luật Lao động 2019.