Bộ Chính trị vừa ban hành Quy định 365-QĐ/TW năm 2025 về tiêu chuẩn chức danh cán bộ thuộc diện Trung ương quản lý. Trong đó, tiêu chuẩn đối với Thủ tướng Chính phủ được xác lập với những yêu cầu đặc biệt cao về năng lực điều hành hệ thống hành chính quốc gia và bản lĩnh quyết đoán trong những tình huống phức tạp.
Nền tảng tiêu chuẩn chung của người lãnh đạo cấp chiến lược
Trước khi đáp ứng các tiêu chuẩn riêng biệt, Thủ tướng Chính phủ phải bảo đảm đầy đủ các tiêu chuẩn chung dành cho Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư được quy định tại Phần II Quy định 365-QĐ/TW năm 2025. Cụ thể:
- Chính trị tư tưởng: Tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân; kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh.
- Đạo đức, lối sống: Mẫu mực về phẩm chất, cần kiệm liêm chính, chí công vô tư, không tham nhũng, lãng phí và kiên quyết đấu tranh chống "tự diễn biến", "tự chuyển hóa".
- Năng lực và uy tín: Có tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược và khả năng quy tụ, đoàn kết nội bộ cao.
Những phẩm chất và năng lực đặc thù của người đứng đầu Chính phủ
Theo quy định tại Khoản 5 Mục III Quy định 365-QĐ/TW năm 2025, Thủ tướng Chính phủ cần hội đủ các yếu tố sau:
"5.1. Có uy tín cao, là trung tâm đoàn kết trong Trung ương, Bộ Chính trị, trong toàn Đảng và Nhân dân."
Đặc biệt, về năng lực chuyên môn, Thủ tướng phải thể hiện sự nổi trội toàn diện trong hoạch định chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh. Tư duy phải nhạy bén, năng động và đặc biệt là sự quyết đoán, quyết liệt để kịp thời đưa ra các quyết định trong những vấn đề khó, phức tạp liên quan đến lĩnh vực hành pháp.
Sự am hiểu sâu rộng về nền hành chính và hội nhập quốc tế
Một trong những yêu cầu then chốt là Thủ tướng phải hiểu biết sâu, rộng về nền hành chính quốc gia, tình hình kinh tế - xã hội đất nước cũng như bối cảnh kinh tế, chính trị thế giới. Khả năng cụ thể hóa đường lối của Đảng thành các chính sách, pháp luật hiệu quả là thước đo quan trọng cho năng lực điều hành.
Về kinh nghiệm thực tiễn, nhân sự đảm nhiệm chức danh này phải:
- Đã kinh qua và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở chức vụ Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy hoặc Trưởng ban, Bộ, ngành Trung ương.
- Đã tham gia Bộ Chính trị trọn một nhiệm kỳ trở lên.
Trong những trường hợp đặc biệt, việc quyết định nhân sự sẽ do Ban Chấp hành Trung ương Đảng xem xét và quyết định. Những tiêu chuẩn này không chỉ là khung pháp lý mà còn là sự kỳ vọng của toàn Đảng, toàn dân đối với người chèo lái con thuyền hành pháp của đất nước trong giai đoạn phát triển mới.