Ly hôn không chỉ là dấu chấm hết cho một mối quan hệ hôn nhân mà còn kéo theo hàng loạt các thủ tục pháp lý phức tạp, trong đó vấn đề tài chính như án phí ly hôn luôn là mối quan tâm hàng đầu. Tại thời điểm đầu năm 2021, các quy định về mức thu án phí, lệ phí Tòa án vẫn được áp dụng thống nhất theo các văn bản pháp luật hiện hành, đảm bảo tính minh bạch và công bằng cho các bên đương sự.
Mức án phí và lệ phí ly hôn năm 2021 được quy định như thế nào?
Án phí và lệ phí là khoản chi phí mà đương sự phải nộp khi yêu cầu Tòa án giải quyết vụ án tranh chấp hoặc yêu cầu về hôn nhân gia đình. Theo quy định tại Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, mức thu được phân chia rõ rệt tùy thuộc vào tính chất của vụ việc.
1. Phân biệt án phí không có giá ngạch và có giá ngạch
Dựa trên Điều 24 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, án phí dân sự sơ thẩm trong vụ án ly hôn gồm:
- Án phí không có giá ngạch: Áp dụng khi các bên chỉ yêu cầu ly hôn, giành quyền nuôi con mà không yêu cầu chia tài sản, hoặc tài sản không thể xác định được bằng giá trị tiền cụ thể. Mức thu cố định là 300.000 đồng.
- Án phí có giá ngạch: Áp dụng khi có tranh chấp về tài sản và giá trị tài sản có thể xác định được bằng tiền. Mức án phí sẽ tính theo tỷ lệ phần trăm giá trị tài sản tranh chấp.
2. Bảng chi tiết mức án phí ly hôn có giá ngạch năm 2021
| Giá trị tài sản tranh chấp | Mức án phí phải nộp |
|---|---|
| Từ 6.000.000 đồng trở xuống | 300.000 đồng |
| Từ trên 6.000.000 đồng đến 400.000.000 đồng | 5% giá trị tài sản |
| Từ trên 400.000.000 đồng đến 800.000.000 đồng | 20.000.000 đồng + 4% của phần giá trị tài sản vượt quá 400.000.000 đồng |
| Từ trên 800.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng | 36.000.000 đồng + 3% của phần giá trị tài sản vượt quá 800.000.000 đồng |
| Từ trên 2.000.000.000 đồng đến 4.000.000.000 đồng | 72.000.000 đồng + 2% của phần giá trị tài sản vượt quá 2.000.000.000 đồng |
| Trên 4.000.000.000 đồng | 112.000.000 đồng + 0,1% của phần giá trị tài sản vượt quá 4.000.000.000 đồng |
Vợ hay chồng là người có nghĩa vụ nộp án phí?
Nghĩa vụ chịu án phí được quy định rõ tại Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 và các văn bản hướng dẫn. Tùy vào hình thức ly hôn mà người nộp sẽ khác nhau:
- Ly hôn đơn phương: Theo khoản 4 Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, nguyên đơn (người nộp đơn) phải chịu án phí sơ thẩm, bất kể Tòa án có chấp nhận yêu cầu ly hôn hay không.
- Thuận tình ly hôn: Đây được coi là một việc dân sự. Hai vợ chồng có thể thỏa thuận về người nộp lệ phí. Nếu không thỏa thuận được, mỗi người phải chịu 50% mức lệ phí quy định (thường là 150.000 đồng mỗi người).
Thời hạn và địa điểm nộp tiền tạm ứng án phí
Để vụ án được thụ lý, đương sự cần thực hiện nghĩa vụ nộp tiền tạm ứng án phí theo thông báo của Tòa án:
- Thời hạn: Trong vòng 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận được thông báo nộp tiền tạm ứng án phí của Tòa án.
- Địa điểm: Tiền tạm ứng được nộp tại Chi cục Thi hành án dân sự cấp quận/huyện (đối với ly hôn cấp sơ thẩm) hoặc Cục Thi hành án dân sự cấp tỉnh (nếu có yếu tố nước ngoài).
Các trường hợp được miễn, giảm án phí ly hôn năm 2021
Pháp luật Việt Nam luôn có những chính sách nhân văn đối với các đối tượng yếu thế. Theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, các trường hợp sau có thể được miễn nộp án phí:
- Cá nhân thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo theo quy định của Chính phủ. - Người cao tuổi (từ đủ 60 tuổi trở lên). - Người khuyết tật theo quy định của pháp luật. - Người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ. - Đồng bào dân tộc thiểu số ở các xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
Để được miễn giảm, đương sự phải có đơn đề nghị kèm theo các giấy tờ chứng minh (như sổ hộ nghèo, thẻ căn cước, giấy xác nhận khuyết tật...) nộp cho Tòa án xem xét quyết định.
Việc nắm rõ các quy định về án phí ly hôn năm 2021 giúp các cặp vợ chồng chủ động hơn về mặt tài chính và chuẩn bị tâm lý tốt nhất khi bước vào quá trình tố tụng. Nếu có tranh chấp tài sản lớn, việc tham vấn ý kiến luật sư là vô cùng cần thiết để bảo vệ quyền lợi tối đa.