Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 là sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, dự kiến sẽ được tổ chức vào Chủ nhật, ngày 23/5/2021. Để chuẩn bị chu đáo cho ngày hội này, công tác tổ chức bộ máy bầu cử tại địa phương đóng vai trò then chốt.
Thời hạn 'vàng' để hoàn thành thành lập Ủy ban bầu cử
Căn cứ theo quy định tại Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015 và các kế hoạch hướng dẫn liên quan, thời hạn quyết định thành lập Ủy ban bầu cử cấp tỉnh, cấp huyện và cấp xã chậm nhất là 105 ngày trước ngày bầu cử.
Cụ thể, đối với cuộc bầu cử năm 2021, mốc thời gian cuối cùng để hoàn thành việc thành lập Ủy ban bầu cử các cấp là ngày 07/02/2021. Việc thành lập đúng thời hạn không chỉ đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt quy trình pháp lý mà còn tạo điều kiện để các tổ chức phụ trách bầu cử sớm đi vào hoạt động, triển khai các bước tiếp theo như ấn định các đơn vị bầu cử và công bố số lượng đại biểu được bầu.
Cơ cấu và thành phần nhân sự của Ủy ban bầu cử các cấp
Việc xác định cơ cấu, thành phần và số lượng thành viên Ủy ban bầu cử phải đảm bảo tính đại diện và sự lãnh đạo tập trung. Theo quy định tại Điều 22, Điều 23 của Luật Bầu cử, cơ cấu cụ thể như sau:
1. Ủy ban bầu cử cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương
- Số lượng thành viên: Từ 21 đến 31 thành viên.
- Thành phần: Bao gồm Chủ tịch, các Phó Chủ tịch và các Ủy viên.
- Cơ cấu: Đại diện Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng cấp và một số cơ quan, tổ chức hữu quan khác.
2. Ủy ban bầu cử cấp huyện và cấp xã
- Số lượng thành viên: Từ 09 đến 11 thành viên.
- Thành phần: Gồm Chủ tịch, các Phó Chủ tịch và các Ủy viên.
- Cơ cấu: Tương tự cấp tỉnh, thành phần chủ chốt là đại diện Thường trực HĐND, UBND, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể tại địa phương.
Nhiệm vụ trọng tâm của Ủy ban bầu cử sau khi thành lập
Ngay sau khi được thành lập, Ủy ban bầu cử các cấp cần khẩn trương thực hiện các nhiệm vụ quyền hạn được quy định tại Điều 23 của Luật Bầu cử, bao gồm:
"1. Chỉ đạo việc chuẩn bị và tổ chức bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân ở cấp mình; kiểm tra, đôn đốc việc thi hành quy định của pháp luật về bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân của các tổ chức phụ trách bầu cử ở cấp mình;..."
Bên cạnh đó, trong bối cảnh tình hình dịch bệnh Covid-19 có những diễn biến phức tạp vào đầu năm 2021, các địa phương cần đặc biệt lưu ý các hướng dẫn của Bộ Nội vụ và Hội đồng bầu cử quốc gia về việc tổ chức bầu cử an toàn, đảm bảo quyền lợi của cử tri trong mọi tình huống.
Việc hoàn thành thành lập Ủy ban bầu cử trước ngày 07/02/2021 là minh chứng cho sự chủ động, quyết tâm của cả hệ thống chính trị trong việc tổ chức thành công cuộc bầu cử, góp phần xây dựng bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh, thực sự của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.