Bước sang năm 2021, cuộc chiến chống lại căn bệnh ung thư của nhiều gia đình Việt Nam đã nhận được sự tiếp sức đáng kể từ những thay đổi tích cực trong chính sách pháp luật. Đặc biệt, từ ngày 01/01/2021, việc thực hiện thông tuyến tỉnh trong điều trị nội trú đã mở ra cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao cho bệnh nhân mà không còn quá lo ngại về gánh nặng tài chính.
Mức hưởng BHYT cho bệnh nhân ung thư khi khám chữa bệnh đúng tuyến
Theo quy định tại Khoản 15 Điều 1 Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2014, bệnh nhân ung thư khi đi khám chữa bệnh (KCB) đúng tuyến sẽ được Quỹ Bảo hiểm y tế thanh toán chi phí trong phạm vi hưởng với các mức tỷ lệ cụ thể như sau:
- Hưởng 100% chi phí KCB: Áp dụng cho các đối tượng ưu tiên như bộ đội, công an; người có công với cách mạng, cựu chiến binh; trẻ em dưới 06 tuổi; người thuộc hộ gia đình nghèo. Đặc biệt, người tham gia BHYT 05 năm liên tục trở lên và có số tiền cùng chi trả chi phí KCB trong năm lớn hơn 06 tháng lương cơ sở cũng được hưởng mức này.
- Hưởng 95% chi phí KCB: Dành cho người hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động hàng tháng; người thuộc hộ gia đình cận nghèo.
- Hưởng 80% chi phí KCB: Áp dụng cho các đối tượng còn lại.
Đáng chú ý, đối với những bệnh nhân thuộc nhóm hưởng 80%, nếu họ đã tham gia BHYT đủ 05 năm liên tục và có số tiền đồng chi trả trong năm vượt quá 06 tháng lương cơ sở (tương đương 8,94 triệu đồng với mức lương cơ sở 1,49 triệu đồng hiện nay), họ sẽ được cấp "Giấy chứng nhận không cùng chi trả trong năm" và được hưởng 100% chi phí KCB cho các lần tiếp theo trong năm đó.
Quyền lợi "đột phá" khi thông tuyến tỉnh từ ngày 01/01/2021
Một trong những điểm sáng nhất của chính sách y tế năm 2021 chính là việc triển khai thông tuyến tỉnh trên phạm vi toàn quốc đối với điều trị nội trú. Trước đây, nếu bệnh nhân tự đi KCB tại bệnh viện tuyến tỉnh mà không có giấy chuyển tuyến, mức hưởng chỉ là 60% chi phí điều trị nội trú.
Tuy nhiên, kể từ ngày 01/01/2021, theo lộ trình quy định tại Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2014, người có thẻ BHYT tự đi KCB không đúng tuyến tại các cơ sở KCB tuyến tỉnh trên phạm vi toàn quốc được Quỹ BHYT thanh toán chi phí điều trị nội trú theo mức hưởng như KCB đúng tuyến (tức là 80%, 95% hoặc 100% tùy đối tượng).
Quy định này có ý nghĩa cực kỳ quan trọng đối với bệnh nhân ung thư, vốn thường xuyên cần điều trị nội trú dài ngày tại các bệnh viện chuyên khoa tuyến tỉnh. Việc không cần giấy chuyển tuyến mà vẫn được hưởng quyền lợi đúng tuyến giúp người bệnh chủ động hơn trong việc lựa chọn nơi điều trị phù hợp với tình trạng bệnh lý của mình.
Hỗ trợ chi phí từ ngân sách Nhà nước theo Quyết định 14/2012/QĐ-TTg
Bên cạnh quyền lợi từ BHYT, Nhà nước còn có chính sách hỗ trợ trực tiếp cho bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo, trong đó có ung thư. Theo Quyết định 14/2012/QĐ-TTg (sửa đổi Quyết định 139/2002/QĐ-TTg), bệnh nhân ung thư gặp khó khăn đột xuất do chi phí điều trị cao sẽ được hỗ trợ như sau:
"Hỗ trợ thanh toán một phần chi phí khám bệnh, chữa bệnh... đối với phần người bệnh phải chi trả cho cơ sở y tế của Nhà nước từ 01 triệu đồng trở lên cho một đợt khám bệnh, chữa bệnh trong trường hợp không có bảo hiểm y tế; nếu có bảo hiểm y tế thì hỗ trợ phần đồng chi trả từ 100.000 đồng trở lên."
Cần lưu ý rằng, mức hỗ trợ cụ thể và đối tượng được thụ hưởng sẽ do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định dựa trên nguồn Quỹ khám, chữa bệnh cho người nghèo của địa phương. Ví dụ, tại một số tỉnh như Cà Mau hay Bình Định, mức hỗ trợ có thể lên tới hàng chục triệu đồng mỗi năm cho một bệnh nhân.
Lời khuyên thiết thực cho bệnh nhân và người nhà
Để đảm bảo quyền lợi tối ưu nhất khi điều trị ung thư trong năm 2021, người bệnh và gia đình cần lưu ý:
- Luôn mang theo thẻ BHYT và giấy tờ tùy thân: Đây là điều kiện tiên quyết để được hưởng quyền lợi.
- Tận dụng chính sách thông tuyến: Nếu điều trị nội trú, bạn có thể đến thẳng bệnh viện tuyến tỉnh mà không cần xin giấy chuyển tuyến từ tuyến huyện.
- Theo dõi số tiền đồng chi trả: Hãy giữ lại các hóa đơn, chứng từ để xác định thời điểm đạt mức 06 tháng lương cơ sở nhằm hưởng quyền lợi 100% chi phí KCB.
- Liên hệ chính quyền địa phương: Tìm hiểu về các chính sách hỗ trợ riêng của tỉnh nơi cư trú dành cho bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo.
Chính sách pháp luật về y tế đang ngày càng hoàn thiện theo hướng có lợi cho người dân. Việc nắm vững các quy định này không chỉ giúp bệnh nhân ung thư yên tâm điều trị mà còn là cách để gia đình tối ưu hóa nguồn lực tài chính trong cuộc chiến dài kỳ với bệnh tật.