Trong kỷ nguyên toàn cầu hóa và sự bùng nổ của thương mại điện tử, cụm từ "Logistics" đã trở nên quen thuộc hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, để hiểu đúng và đủ về Logistics là gì dưới góc độ pháp lý và thực tiễn vận hành tại Việt Nam, đặc biệt là trong bối cảnh năm 2022, không phải ai cũng nắm rõ. Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn chi tiết và chuyên sâu nhất về ngành dịch vụ được coi là "mạch máu" của nền kinh tế này.
1. Khái niệm Logistics là gì?
1.1 Ngành Logistics theo quy định của pháp luật Việt Nam
Tại Việt Nam, dịch vụ logistics được định nghĩa rõ ràng trong văn bản luật cao nhất điều chỉnh hoạt động thương mại. Cụ thể, theo quy định tại Điều 233 Luật Thương mại 2005:
"Dịch vụ logistics là hoạt động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công việc bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan đến hàng hoá theo thoả thuận với khách hàng để hưởng thù lao. Dịch vụ logistics được phiên âm theo tiếng Việt là dịch vụ lô-gi-stíc."
Như vậy, pháp luật Việt Nam nhìn nhận logistics là một chuỗi các hoạt động liên hoàn, từ khâu tiếp nhận hàng hóa cho đến khi giao tận tay người tiêu dùng cuối cùng.
1.2 Ngành Logistics theo quy định của pháp luật quốc tế
Trên bình diện quốc tế, Logistics được hiểu rộng hơn là một phần của quản trị chuỗi cung ứng. Hội đồng chuyên gia quản lý chuỗi cung ứng Hoa Kỳ (CSCMP) định nghĩa logistics là quá trình hoạch định, thực hiện và kiểm soát hiệu quả dòng lưu chuyển và lưu kho hàng hóa, dịch vụ cùng những thông tin liên quan từ điểm xuất phát đến điểm tiêu thụ nhằm đáp ứng yêu cầu của khách hàng.
2. Phân loại 17 loại hình dịch vụ Logistics tại Việt Nam
Để cụ thể hóa các hoạt động trong ngành, Điều 3 Nghị định 163/2017/NĐ-CP đã phân loại dịch vụ logistics thành 17 nhóm dịch vụ cụ thể như sau:
| STT | Tên dịch vụ Logistics |
|---|---|
| 1 | Dịch vụ xếp dỡ container (trừ dịch vụ tại sân bay). |
| 2 | Dịch vụ kho bãi container thuộc dịch vụ hỗ trợ vận tải biển. |
| 3 | Dịch vụ kho bãi thuộc dịch vụ hỗ trợ mọi phương thức vận tải. |
| 4 | Dịch vụ chuyển phát. |
| 5 | Dịch vụ đại lý vận tải hàng hóa. |
| 6 | Dịch vụ đại lý làm thủ tục hải quan (bao gồm cả thông quan). |
| 7 | Dịch vụ kiểm tra vận đơn, môi giới vận tải, kiểm định hàng hóa, lấy mẫu và xác định trọng lượng. |
| 8 | Dịch vụ hỗ trợ bán buôn, bán lẻ (quản lý kho, thu gom, phân loại, giao hàng). |
| 9 | Dịch vụ vận tải hàng hóa thuộc dịch vụ vận tải biển. |
| 10 | Dịch vụ vận tải hàng hóa đường thủy nội địa. |
| 11 | Dịch vụ vận tải hàng hóa đường sắt. |
| 12 | Dịch vụ vận tải hàng hóa đường bộ. |
| 13 | Dịch vụ vận tải hàng không. |
| 14 | Dịch vụ vận tải đa phương thức. |
| 15 | Dịch vụ phân tích và kiểm định kỹ thuật. |
| 16 | Các dịch vụ hỗ trợ vận tải khác. |
| 17 | Các dịch vụ khác theo thỏa thuận giữa thương nhân và khách hàng. |
3. Điều kiện kinh doanh dịch vụ Logistics năm 2022
Kinh doanh dịch vụ logistics là ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Để hoạt động hợp pháp, doanh nghiệp cần lưu ý các quy định sau:
3.1 Đăng ký ngành nghề kinh doanh
Theo Quyết định 27/2018/QĐ-TTg, doanh nghiệp cần đăng ký mã ngành phù hợp, trong đó mã ngành 52292 thường được sử dụng cho các đại lý vận tải hàng hóa.
3.2 Điều kiện chung và điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài
Dựa trên Điều 4 Nghị định 163/2017/NĐ-CP, thương nhân phải đáp ứng các điều kiện về đầu tư, kinh doanh theo quy định của pháp luật đối với từng dịch vụ cụ thể (ví dụ: vận tải biển phải tuân thủ Nghị định 160/2016/NĐ-CP).
Đối với nhà đầu tư nước ngoài, tỷ lệ vốn góp bị giới hạn tùy theo loại hình dịch vụ:
- Vận tải biển: Tỷ lệ vốn góp không quá 49%.
- Xếp dỡ container: Tỷ lệ vốn góp không quá 50%.
- Vận tải đường bộ: Tỷ lệ vốn góp không quá 51% và 100% lái xe phải là công dân Việt Nam.
4. Tương lai và cơ hội nghề nghiệp ngành Logistics tại Việt Nam
Năm 2022 đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ của ngành logistics Việt Nam sau đại dịch. Với mục tiêu đóng góp từ 5% - 6% vào GDP đến năm 2025, nhu cầu nhân lực chất lượng cao trong ngành đang tăng vọt.
Sinh viên theo học ngành này sẽ được đào tạo các môn chuyên sâu như: Quản trị chuỗi cung ứng, Nghiệp vụ hải quan, Quản lý kho hàng và Tiếng Anh chuyên ngành. Các vị trí công việc đa dạng từ nhân viên chứng từ, chuyên viên thu mua đến quản lý vận hành cảng vụ luôn rộng mở cơ hội cho những người có năng lực.
Trên đây là toàn bộ giải đáp về Logistics là gì và các quy định pháp lý liên quan cập nhật đến năm 2022. Nếu quý khách hàng có thắc mắc về thủ tục thành lập doanh nghiệp logistics hoặc các vấn đề pháp lý liên quan, vui lòng liên hệ để được tư vấn chi tiết.