Việc Quốc hội thông qua Luật Công chứng 2024 đã đánh dấu một bước ngoặt lớn trong hoạt động bổ trợ tư pháp tại Việt Nam. Để đưa các quy định của Luật vào thực tiễn một cách thống nhất và hiệu quả, Chính phủ và Bộ Tư pháp đã ban hành hệ thống văn bản hướng dẫn chi tiết, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho hoạt động công chứng trong giai đoạn mới.
Lộ trình triển khai và tầm quan trọng của các văn bản hướng dẫn
Kể từ thời điểm Luật Công chứng 2024 có hiệu lực, các tổ chức hành nghề công chứng và đội ngũ công chứng viên phải đối mặt với nhiều yêu cầu mới về chuyên môn và quy trình nghiệp vụ. Các văn bản hướng dẫn không chỉ cụ thể hóa các điều khoản còn định khung, mà còn giải quyết những vướng mắc phát sinh trong quá trình chuyển đổi từ luật cũ sang luật mới.
Danh sách các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Công chứng 2024
Dưới đây là bảng tổng hợp các văn bản quy phạm pháp luật quan trọng nhất đang điều chỉnh trực tiếp hoạt động công chứng hiện nay:
| STT | Tên văn bản | Ngày ban hành | Ngày hiệu lực |
|---|---|---|---|
| 1 | Nghị định 104/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Công chứng | 15/05/2025 | 01/07/2025 |
| 2 | Thông tư 05/2025/TT-BTP hướng dẫn chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Công chứng | 15/05/2025 | 01/07/2025 |
| 3 | Thông tư 06/2025/TT-BTP quy định về tập sự hành nghề công chứng | 15/05/2025 | 01/07/2025 |
| 4 | Nghị định 121/2025/NĐ-CP về phân quyền, phân cấp trong quản lý nhà nước của Bộ Tư pháp | 11/06/2025 | 01/07/2025 |
| 5 | Thông tư 11/2025/TT-BTP sửa đổi, bổ sung một số điều của các Thông tư thuộc lĩnh vực quản lý của Bộ Tư pháp | 25/06/2025 | 01/07/2025 |
Những điểm mới nổi bật cần lưu ý
Trong hệ thống văn bản hướng dẫn mới, đáng chú ý nhất là các quy định về số hóa hoạt động công chứng và tăng cường trách nhiệm của công chứng viên. Cụ thể:
- Quy trình tập sự: Thông tư 06/2025/TT-BTP đã siết chặt hơn các tiêu chuẩn đối với người hướng dẫn tập sự và quy trình kiểm tra kết quả tập sự, nhằm đảm bảo chất lượng đầu vào của đội ngũ công chứng viên.
- Phân cấp quản lý: Nghị định 121/2025/NĐ-CP đẩy mạnh việc phân cấp cho địa phương trong việc quản lý các tổ chức hành nghề công chứng, giúp thủ tục hành chính trở nên linh hoạt và gần dân hơn.
Các loại giấy tờ, giao dịch phổ biến phải công chứng
Theo quy định tại Điều 55 Luật Công chứng 2024, các loại giấy tờ và giao dịch sau đây thường xuyên phát sinh nhu cầu công chứng để đảm bảo giá trị pháp lý:
"Các hợp đồng, giao dịch về bất động sản; hợp đồng ủy quyền; di chúc; văn bản thỏa thuận phân chia di sản; văn bản khai nhận di sản; văn bản từ chối nhận di sản; bản dịch và các văn bản khác theo quy định của pháp luật."
Việc nắm vững danh sách các văn bản hướng dẫn Luật Công chứng 2024 không chỉ giúp các công chứng viên hành nghề đúng luật mà còn giúp người dân, doanh nghiệp tự bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình trong các giao dịch dân sự, kinh tế.