Hướng tới ngày hội toàn dân - bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2021-2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành những chỉ đạo sát sao nhằm đảm bảo tính dân chủ, khách quan và đặc biệt là nâng cao vai trò của phụ nữ trong các cơ quan dân cử.
Hội nghị triển khai công tác bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 (ảnh minh họa)
Cụ thể, ngày 11/01/2021, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 1187/NQ-UBTVQH14 hướng dẫn việc xác định dự kiến cơ cấu, thành phần và phân bổ số lượng người được giới thiệu ứng cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026. Đây là văn bản pháp lý quan trọng, tạo tiền đề cho việc lựa chọn những đại biểu ưu tú, đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân.
Nâng cao tỷ lệ phụ nữ tham gia chính trị
Một trong những điểm nhấn đáng chú ý nhất tại khoản 3 Điều 2 Nghị quyết 1187/NQ-UBTVQH14 chính là các yêu cầu cụ thể về tỷ lệ nữ giới trong danh sách ứng cử và trúng cử. Theo đó:
- Về danh sách ứng cử: Phải bảo đảm có ít nhất là 35% tổng số người trong danh sách chính thức những người ứng cử đại biểu HĐND là phụ nữ.
- Về kết quả trúng cử: Các cấp chính quyền và tổ chức bầu cử cần phấn đấu để tỷ lệ phụ nữ trúng cử đạt khoảng 30% tổng số đại biểu HĐND.
Việc đặt ra các con số định lượng cụ thể này không chỉ thể hiện cam kết của Việt Nam trong việc thực hiện bình đẳng giới mà còn nhằm phát huy trí tuệ, năng lực của phụ nữ trong việc quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương.
Phụ nữ ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong các cơ quan dân cử (ảnh minh họa)
Đảm bảo tính kế thừa và cơ cấu dân tộc thiểu số
Bên cạnh chỉ tiêu về giới, Nghị quyết 1187/NQ-UBTVQH14 cũng nhấn mạnh tính kế thừa trong hoạt động của HĐND. Cụ thể, các địa phương cần phấn đấu đạt tỷ lệ từ 30% trở lên đại biểu HĐND nhiệm kỳ 2016-2021 tái cử đại biểu HĐND nhiệm kỳ 2021-2026 ở từng cấp. Điều này giúp đảm bảo sự ổn định, liên tục và tận dụng được kinh nghiệm của các đại biểu khóa trước.
Đặc biệt, đối với các địa phương có đông đồng bào dân tộc thiểu số, việc phân bổ số lượng người ứng cử phải đảm bảo tỷ lệ hợp lý, phù hợp với đặc điểm dân số. Nghị quyết yêu cầu đặc biệt quan tâm đến những dân tộc thiểu số trong nhiều khóa chưa có người tham gia vào hoạt động của HĐND để đảm bảo tiếng nói của mọi tầng lớp nhân dân đều được lắng nghe.
"Việc dự kiến cơ cấu, thành phần, phân bổ số lượng người được giới thiệu để ứng cử đại biểu HĐND ở mỗi đơn vị hành chính phải đảm bảo dân chủ, công tâm, khách quan, minh bạch, coi trọng chất lượng, không vì cơ cấu mà hạ thấp tiêu chuẩn đại biểu."
Nguyên tắc thực hiện và hiệu lực thi hành
Để đạt được các mục tiêu trên, công tác nhân sự phải được thực hiện chặt chẽ theo quy định của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015. Các hội nghị hiệp thương cần được tổ chức thực chất để lựa chọn ra những ứng cử viên thực sự tiêu biểu về đức và tài.
Nghị quyết 1187/NQ-UBTVQH14 chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 11/01/2021. Đây là kim chỉ nam cho các cấp ủy Đảng, chính quyền và các tổ chức phụ trách bầu cử trong việc chuẩn bị nhân sự cho nhiệm kỳ mới, góp phần vào thành công chung của cuộc bầu cử diễn ra vào tháng 5/2021.