Trong nỗ lực đẩy mạnh lộ trình xây dựng Chính phủ điện tử và đơn giản hóa thủ tục hành chính, Chính phủ đã ban hành Nghị định 30/2021/NĐ-CP. Văn bản này sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 99/2015/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Nhà ở. Với hiệu lực thi hành từ ngày 26/3/2021, đây được xem là một "cuộc cách mạng" nhỏ trong lĩnh vực quản lý nhà ở và kinh doanh bất động sản.
Người dân thực hiện thủ tục hành chính về nhà ở sẽ được hưởng lợi từ quy định mới về số định danh (ảnh minh họa)
Số định danh cá nhân - "Chìa khóa" vạn năng trong thủ tục nhà ở
Điểm nhấn quan trọng nhất của đợt cải cách này nằm tại khoản 2 Điều 4 Nghị định 30/2021/NĐ-CP. Theo đó, pháp luật quy định rõ về việc kết nối dữ liệu dân cư với các thủ tục chuyên ngành:
Trường hợp đã được cấp số định danh cá nhân và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ sở dữ liệu về đăng ký đầu tư, đăng ký doanh nghiệp được kết nối, vận hành thì được sử dụng số định danh cá nhân thay thế cho bản sao các giấy tờ liên quan đến nhân thân khi thực hiện thủ tục liên quan đến nhà ở, kinh doanh bất động sản theo quy định của pháp luật về nhà ở, pháp luật về kinh doanh bất động sản.
Cụ thể, các loại giấy tờ tùy thân truyền thống sẽ được thay thế bằng số định danh cá nhân bao gồm:
- Giấy chứng minh nhân dân (CMND);
- Thẻ Căn cước công dân (CCCD);
- Hộ chiếu còn thời hạn;
- Các loại giấy tờ chứng thực cá nhân khác theo quy định.
Việc sử dụng một mã số duy nhất giúp loại bỏ tình trạng người dân phải mang theo nhiều loại giấy tờ bản sao, giảm thiểu sai sót trong quá trình đối chiếu dữ liệu và rút ngắn đáng kể thời gian chờ đợi tại các cơ quan công quyền.
Số định danh cá nhân giúp minh bạch hóa và đơn giản hóa các giao dịch bất động sản (ảnh minh họa)
Giảm bớt gánh nặng hồ sơ cho người thuê nhà ở xã hội
Bên cạnh việc số hóa giấy tờ, khoản 3 Điều 2 Nghị định 30/2021/NĐ-CP cũng mang lại thay đổi thiết thực cho các đối tượng yếu thế trong xã hội. Quy định mới đã sửa đổi khoản 1 Điều 54 Nghị định 99/2015/NĐ-CP về số lượng hồ sơ.
Thay vì phải chuẩn bị và nộp "02 bộ hồ sơ" như trước đây, người dân có nhu cầu thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội thuộc sở hữu Nhà nước giờ đây chỉ cần nộp 01 bộ hồ sơ duy nhất. Hồ sơ được nộp tại đơn vị được giao quản lý vận hành nhà ở hoặc cơ quan quản lý nhà ở nơi có nhà ở đó. Việc cắt giảm 50% số lượng bộ hồ sơ không chỉ tiết kiệm chi phí cho người dân mà còn giảm áp lực lưu trữ cho cơ quan quản lý.
Minh bạch hóa thủ tục: Cấm yêu cầu thêm giấy tờ ngoài quy định
Để ngăn chặn tình trạng tự ý đặt ra các "giấy phép con" hoặc yêu cầu bổ sung hồ sơ gây khó khăn cho người dân, Nghị định quy định cứng danh mục hồ sơ. Cơ quan tiếp nhận hồ sơ không được yêu cầu người nộp cung cấp thêm bất kỳ giấy tờ nào khác ngoài danh mục sau:
- Đơn đăng ký thuê, thuê mua nhà ở xã hội thuộc sở hữu Nhà nước (theo mẫu);
- Giấy tờ chứng minh thuộc đối tượng và đủ điều kiện về nhà ở, cư trú, thu nhập;
- Giấy tờ chứng minh thuộc đối tượng được miễn, giảm tiền thuê nhà ở xã hội (nếu có).
Quy định này tạo ra một hành lang pháp lý an toàn, giúp người dân nắm vững quyền lợi của mình và giám sát ngược lại hoạt động của các cơ quan thực thi công vụ. Với lộ trình đến năm 2025 cơ bản hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia, những cải cách từ tháng 3/2021 này chính là những viên gạch đầu tiên vững chắc cho một nền hành chính hiện đại, vì dân phục vụ.