Từ đầu năm 2021, chiến dịch cấp thẻ Căn cước công dân (CCCD) gắn chip đã được triển khai rầm rộ trên cả nước. Tuy nhiên, nhiều người dân sau khi cầm trên tay tấm thẻ mới vẫn chưa lường hết được những rắc rối pháp lý phát sinh. Đặc biệt, với những trường hợp đổi từ CMND 9 số sang CCCD gắn chip, việc thay đổi số định danh cá nhân đòi hỏi phải cập nhật ngay thông tin trên 5 loại giấy tờ quan trọng dưới đây để tránh bị "làm khó" khi thực hiện các giao dịch dân sự.
1. Cập nhật thông tin tài khoản ngân hàng: Ưu tiên hàng đầu để tránh bị từ chối giao dịch
Theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, khi thực hiện các giao dịch trực tiếp tại quầy, khách hàng bắt buộc phải xuất trình giấy tờ tùy thân còn hiệu lực để xác minh nhân thân. Đối với những người vừa đổi từ CMND 9 số sang CCCD gắn chip, số thẻ đã thay đổi hoàn toàn (từ 9 số sang 12 số). Điều này dẫn đến tình trạng thông tin trên hệ thống ngân hàng không khớp với thẻ CCCD mới.
Nếu không cập nhật kịp thời, người dân có thể gặp khó khăn, thậm chí bị từ chối thực hiện các giao dịch quan trọng như rút tiền mặt, chuyển khoản giá trị lớn hoặc thay đổi thông tin tài khoản. Để giải quyết vấn đề này, người dân cần mang theo thẻ CCCD mới và Giấy xác nhận số CMND cũ (hoặc CMND cũ đã cắt góc) đến các chi nhánh ngân hàng nơi mở tài khoản để làm thủ tục điều chỉnh thông tin.
Lưu ý: Đối với những người đang sử dụng CMND 12 số hoặc CCCD mã vạch khi đổi sang CCCD gắn chip theo mẫu quy định tại Thông tư 06/2021/TT-BCA thì không cần thực hiện thủ tục này do số định danh cá nhân không thay đổi.
2. Sửa đổi thông tin trên hộ chiếu: Tránh rủi ro khi xuất nhập cảnh
Hộ chiếu là giấy tờ quan trọng nhất khi công dân ra nước ngoài. Trên hộ chiếu thường ghi số CMND hoặc CCCD của người sở hữu. Khi số thẻ này thay đổi, thông tin trên hộ chiếu sẽ không còn đồng nhất với thẻ CCCD gắn chip mà bạn đang sử dụng.
Mặc dù trong nước bạn có thể dùng Giấy xác nhận số CMND cũ để đối chiếu, nhưng khi làm thủ tục nhập cảnh tại các quốc gia khác, cán bộ hải quan có thể từ chối cho phép bạn đi qua nếu phát hiện sự sai lệch thông tin. Do đó, theo hướng dẫn tại Thông tư 29/2016/TT-BCA, người dân nên chủ động thực hiện thủ tục sửa đổi thông tin hoặc cấp đổi hộ chiếu mới để đảm bảo quyền lợi khi xuất ngoại.
3. Điều chỉnh thông tin sổ Bảo hiểm xã hội (BHXH) và thẻ Bảo hiểm y tế (BHYT)
Số CMND/CCCD là một trong những tiêu thức quản lý quan trọng trong cơ sở dữ liệu của cơ quan BHXH. Theo quy định tại Luật Căn cước công dân 2014, thẻ CCCD là giấy tờ tùy thân của công dân Việt Nam có giá trị chứng minh về căn cước công dân của người được cấp thẻ để thực hiện các giao dịch trên lãnh thổ Việt Nam.
Việc sai lệch số CMND giữa sổ BHXH và thẻ CCCD gắn chip có thể gây khó khăn khi người lao động làm thủ tục hưởng các chế độ bảo hiểm như thất nghiệp, thai sản, hưu trí hoặc khi đi khám chữa bệnh bằng thẻ BHYT. Người dân cần liên hệ với cơ quan BHXH hoặc thông qua đơn vị sử dụng lao động để cập nhật thông tin trong cơ sở dữ liệu, đảm bảo quyền lợi an sinh xã hội lâu dài.
4. Thông báo thay đổi thông tin với cơ quan Thuế
Đây là nghĩa vụ pháp lý được quy định rõ tại khoản 2 Điều 36 Luật Quản lý thuế 2019:
“Người nộp thuế đăng ký thuế trực tiếp với cơ quan thuế khi có thay đổi thông tin đăng ký thuế thì phải thông báo cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày phát sinh thông tin thay đổi.”
Tuy nhiên, một tin vui cho người dân là theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP, cá nhân không kinh doanh đã được cấp mã số thuế thu nhập cá nhân chậm thay đổi thông tin về CMND khi được cấp thẻ CCCD sẽ không bị xử phạt hành chính. Dù vậy, để thuận tiện cho việc quyết toán thuế và quản lý dữ liệu thuế cá nhân, việc thông báo vẫn là điều nên làm.
5. Cập nhật thông tin trên Sổ đỏ (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất)
Nhiều người lo lắng rằng nếu không đổi số CMND sang CCCD trên Sổ đỏ thì sổ sẽ bị mất giá trị. Thực tế, theo quy định tại khoản 14 Điều 6 Thông tư 33/2017/TT-BTNMT, việc cập nhật này được thực hiện theo nhu cầu của người sử dụng đất chứ không bắt buộc.
Tuy nhiên, trong thực tế, khi thực hiện các giao dịch chuyển nhượng, tặng cho hoặc thế chấp tài sản, nếu số CCCD hiện tại khác với số ghi trên Sổ đỏ, các văn phòng công chứng hoặc cơ quan đăng ký đất đai thường yêu cầu người dân phải thực hiện thủ tục xác nhận thay đổi thông tin. Để tránh mất thời gian và công sức khi cần giao dịch gấp, người dân nên chủ động thực hiện thủ tục đăng ký biến động đất đai để cập nhật số CCCD mới lên Giấy chứng nhận.
Lời khuyên từ chuyên gia: Việc chuyển đổi sang CCCD gắn chip là một bước tiến lớn trong quản lý dân cư hiện đại. Để tấm thẻ này thực sự phát huy tối đa tiện ích và không gây ra những phiền hà không đáng có, mỗi người dân hãy dành chút thời gian để rà soát và cập nhật thông tin trên các giấy tờ tùy thân và hồ sơ giao dịch liên quan ngay từ hôm nay.