Từ ngày 01/04/2021, ngành Bảo hiểm xã hội Việt Nam chính thức triển khai mẫu thẻ Bảo hiểm y tế (BHYT) mới với nhiều cải tiến vượt trội. Đây là cột mốc quan trọng trong nỗ lực cải cách hành chính và chuyển đổi số, mang lại sự thuận tiện tối đa cho người dân khi đi khám, chữa bệnh. Dưới đây là 12 thông tin cốt lõi mà mọi người tham gia cần nắm vững để đảm bảo quyền lợi của mình.
1. Thẻ bảo hiểm y tế là gì?
Theo quy định tại Điều 16 Luật Bảo hiểm y tế 2008 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2014), thẻ BHYT được định nghĩa như sau:
1. Thẻ bảo hiểm y tế được cấp cho người tham gia bảo hiểm y tế và làm căn cứ để được hưởng các quyền lợi về bảo hiểm y tế theo quy định của Luật này.
Thẻ BHYT không chỉ là một tấm thẻ giấy thông thường mà là "giấy thông hành" y tế, giúp người dân tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe do Nhà nước tổ chức thực hiện, không vì mục đích lợi nhuận.
2. Những ai bắt buộc phải tham gia bảo hiểm y tế?
Căn cứ theo Nghị định 146/2018/NĐ-CP, hiện nay có 06 nhóm đối tượng chính bắt buộc phải tham gia BHYT, bao gồm:
- Nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng: Áp dụng cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động có hợp đồng từ 03 tháng trở lên.
- Nhóm do cơ quan BHXH đóng: Dành cho người hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động, người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp.
- Nhóm do ngân sách Nhà nước đóng: Bao gồm trẻ em dưới 6 tuổi, người có công với cách mạng, người thuộc hộ nghèo, dân tộc thiểu số...
- Nhóm được ngân sách Nhà nước hỗ trợ mức đóng: Người thuộc hộ cận nghèo, học sinh, sinh viên.
- Nhóm tham gia BHYT theo hộ gia đình: Dành cho những người chưa thuộc các nhóm trên.
- Nhóm do người sử dụng lao động đóng: Thân nhân của công nhân, viên chức quốc phòng, công an.
3. Mỗi người được cấp bao nhiêu thẻ BHYT?
Theo khoản 2 Điều 16 Luật Bảo hiểm y tế 2008, mỗi người tham gia chỉ được cấp 01 thẻ BHYT duy nhất. Tuy nhiên, trong thực tế, một người có thể thuộc nhiều đối tượng tham gia khác nhau (ví dụ: vừa là học sinh vừa là thân nhân quân đội). Trong trường hợp này, người dân cần lựa chọn tham gia theo đối tượng có quyền lợi cao nhất và chỉ sử dụng một mã số duy nhất.
4. Thời hạn sử dụng của thẻ BHYT được xác định thế nào?
Kể từ năm 2017, thẻ BHYT không còn ghi ngày hết hạn trên mặt thẻ mà chỉ ghi ngày bắt đầu có giá trị sử dụng. Thời hạn sử dụng được quản lý trên hệ thống dữ liệu điện tử. Căn cứ Quyết định 505/QĐ-BHXH, thời hạn thẻ được xác định tùy theo đối tượng:
- Người lao động: Thẻ có giá trị đến hết tháng đơn vị báo giảm lao động.
- Trẻ em dưới 6 tuổi: Thẻ có giá trị đến ngày trẻ đủ 72 tháng tuổi.
- Học sinh, sinh viên: Thẻ được cấp theo năm học hoặc khóa học.
5. Cách tra cứu thời hạn thẻ BHYT nhanh nhất
Vì thẻ không ghi ngày hết hạn, người dân có thể chủ động tra cứu qua 3 kênh chính thức:
- Tra cứu trực tuyến: Truy cập cổng thông tin điện tử BHXH Việt Nam.
- Tin nhắn SMS: Soạn tin theo cú pháp
BH THE {Mã số BHXH}gửi 8079 (Cước phí 1.000đ/tin). - Ứng dụng VssID: Đây là cách hiện đại và chính xác nhất hiện nay.
6. Thẻ BHYT không có giá trị sử dụng khi nào?
Người dân cần lưu ý 03 trường hợp thẻ bị coi là không hợp lệ theo khoản 4 Điều 16 Luật Bảo hiểm y tế 2008:
- Thẻ đã hết thời hạn sử dụng trên hệ thống.
- Thẻ bị sửa chữa, tẩy xóa thông tin.
- Người có tên trong thẻ không tiếp tục tham gia BHYT (ví dụ: đã nghỉ việc và đơn vị đã báo giảm).
7. Khi nào cần thực hiện đổi hoặc cấp lại thẻ?
Theo Điều 18 và Điều 19 Luật Bảo hiểm y tế 2008, bạn cần làm thủ tục khi:
- Bị mất thẻ (Cấp lại).
- Thẻ bị rách, nát, hỏng hoặc thông tin trên thẻ bị sai lệch (Đổi thẻ).
- Thay đổi nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu.
8. Thủ tục cấp đổi thẻ BHYT mẫu mới 2021
Việc đổi sang mẫu thẻ mới theo Quyết định 1666/QĐ-BHXH được thực hiện rất đơn giản. Người dân chỉ cần nộp tờ khai TK1-TS cho cơ quan BHXH hoặc qua đơn vị sử dụng lao động. Đặc biệt, việc cấp đổi thẻ do hỏng, mất hiện nay không thu lệ phí.
9. Đi khám bệnh có bắt buộc mang thẻ giấy?
Đây là thay đổi lớn nhất trong năm 2021. Theo Điều 28 Luật Bảo hiểm y tế 2008, thông thường phải xuất trình thẻ. Tuy nhiên, từ tháng 04/2021, người dân hoàn toàn có thể sử dụng hình ảnh thẻ trên ứng dụng VssID để thay thế thẻ giấy tại các cơ sở y tế có đầu quét mã QR.
10. Hướng dẫn sử dụng VssID thay cho thẻ BHYT giấy
Để sử dụng tính năng này, bạn thực hiện các bước sau:
- Bước 1: Đăng nhập ứng dụng VssID trên điện thoại.
- Bước 2: Chọn mục "Thẻ BHYT".
- Bước 3: Chọn "Sử dụng thẻ" để hiện mã QR cho nhân viên y tế quét, hoặc chọn "Hình ảnh thẻ" nếu cơ sở chưa có đầu đọc.
11. Mức thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT
Căn cứ Điều 22 Luật Bảo hiểm y tế 2008, mức hưởng khi đi đúng tuyến được chia thành các mức: 100%, 95% và 80% tùy đối tượng. Đối với trường hợp trái tuyến, mức hưởng tại bệnh viện tuyến Trung ương là 40% chi phí điều trị nội trú, trong khi tuyến huyện đã được thông tuyến 100% chi phí KCB.
12. Cách nhận biết mức hưởng qua ký hiệu trên thẻ
Trên thẻ BHYT mẫu mới, mã mức hưởng được in tại góc phải, ký hiệu bằng các số từ 1 đến 5:
- Số 1: Hưởng 100% chi phí và không áp dụng giới hạn tỷ lệ thanh toán thuốc, vật tư y tế.
- Số 2: Hưởng 100% chi phí (có giới hạn tỷ lệ thanh toán).
- Số 3: Hưởng 95% chi phí.
- Số 4: Hưởng 80% chi phí.
- Số 5: Hưởng 100% chi phí cho đối tượng là thân nhân người có công.
Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp Quý khách hàng sử dụng thẻ Bảo hiểm y tế một cách hiệu quả và đảm bảo tối đa quyền lợi an sinh xã hội của mình trong năm 2021.