Trong môi trường Quân đội nhân dân Việt Nam, kỷ luật được coi là sức mạnh của quân đội. Mọi hành vi vi phạm đạo đức lối sống, đặc biệt là vi phạm chế độ hôn nhân một vợ một chồng, luôn bị xem xét xử lý hết sức nghiêm khắc. Câu hỏi "Bộ đội ngoại tình có bị tước quân tịch không?" là thắc mắc của rất nhiều người khi tìm hiểu về kỷ luật quân đội.
Quân nhân phải luôn gương mẫu trong lối sống và chấp hành nghiêm kỷ luật quân đội (ảnh minh họa)
1. Hiểu đúng về khái niệm "Tước quân tịch" trong pháp luật hiện hành
Thực tế, trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện nay không tồn tại thuật ngữ chính thức là "tước quân tịch". Đây là cách gọi dân gian để chỉ việc một quân nhân bị loại ngũ, không còn đứng trong hàng ngũ quân đội do vi phạm kỷ luật nghiêm trọng.
Về mặt pháp lý, thuật ngữ chính xác được sử dụng là "Tước danh hiệu quân nhân". Theo quy định tại Thông tư 16/2020/TT-BQP, đây là hình thức kỷ luật cao nhất đối với quân nhân. Cụ thể:
- Đối với sĩ quan: Hình thức kỷ luật được quy định tại Điều 10 Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam và khoản 1 Điều 10 Thông tư 16/2020/TT-BQP bao gồm: Khiển trách; Cảnh cáo; Hạ bậc lương; Giáng cấp bậc quân hàm; Giáng chức; Cách chức; Tước quân hàm sĩ quan và Tước danh hiệu quân nhân.
- Đối với hạ sĩ quan, binh sĩ: Theo khoản 2 Điều 10 Thông tư 16/2020/TT-BQP, hình thức kỷ luật cao nhất cũng là Tước danh hiệu quân nhân.
2. Bộ đội ngoại tình có bị tước danh hiệu quân nhân (tước quân tịch) không?
Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần đối chiếu hành vi ngoại tình với các trường hợp bị tước danh hiệu quân nhân được quy định từ Điều 11 đến Điều 40 Thông tư 16/2020/TT-BQP.
Hành vi ngoại tình (vi phạm chế độ một vợ, một chồng) không nằm trong danh mục các hành vi trực tiếp dẫn đến hình thức kỷ luật tước danh hiệu quân nhân như: Đào ngũ (Điều 20), Sử dụng trái phép chất ma túy (Điều 38), hay Chống mệnh lệnh (Điều 13).
Tuy nhiên, quân nhân ngoại tình vẫn có thể bị tước danh hiệu quân nhân nếu rơi vào trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 40 Thông tư 16/2020/TT-BQP:
"3. Vi phạm pháp luật bị tòa tuyên án phạt tù và phải chấp hành hình phạt tại trại giam thì bị kỷ luật tước danh hiệu quân nhân (đối với quân nhân)..."
Như vậy, nếu hành vi ngoại tình của bộ đội nghiêm trọng đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự và bị Tòa án tuyên phạt tù giam, quân nhân đó chắc chắn sẽ bị tước danh hiệu quân nhân (tước quân tịch).
Kỷ luật quân đội và pháp luật Nhà nước luôn song hành để điều chỉnh hành vi của quân nhân (ảnh minh họa)
3. Các chế tài xử lý hành vi ngoại tình đối với quân nhân
Ngoài việc bị xem xét kỷ luật trong đơn vị, quân nhân ngoại tình còn phải chịu trách nhiệm trước pháp luật như mọi công dân khác.
3.1. Xử phạt vi phạm hành chính
Theo quy định tại Điều 59 Nghị định 82/2020/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 01/09/2020), hành vi vi phạm chế độ hôn nhân một vợ, một chồng sẽ bị xử phạt như sau:
Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các hành vi:
- Đang có vợ hoặc đang có chồng mà kết hôn với người khác, chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà kết hôn với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;
- Đang có vợ hoặc đang có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác;
- Chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ.
3.2. Truy cứu trách nhiệm hình sự
Trong trường hợp hành vi ngoại tình gây hậu quả nghiêm trọng, quân nhân có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về "Tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng" theo Điều 182 Bộ luật Hình sự 2015:
- Khung 1: Phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm nếu làm cho quan hệ hôn nhân của một hoặc hai bên dẫn đến ly hôn hoặc đã bị xử phạt hành chính mà còn vi phạm.
- Khung 2: Phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm nếu làm cho vợ, chồng hoặc con của một trong hai bên tự sát hoặc đã có quyết định của Tòa án buộc chấm dứt quan hệ mà vẫn duy trì.
4. Lời khuyên pháp lý
Quân nhân là những người mang trên mình trọng trách bảo vệ Tổ quốc, do đó yêu cầu về phẩm chất đạo đức và sự gương mẫu luôn đặt lên hàng đầu. Hành vi ngoại tình không chỉ phá vỡ hạnh phúc gia đình mà còn làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của đơn vị và hình ảnh "Bộ đội Cụ Hồ".
Dù không trực tiếp bị "tước quân tịch" ngay lập tức khi ngoại tình, nhưng những hệ lụy về kỷ luật Đảng, kỷ luật Quân đội (như giáng chức, cách chức) và trách nhiệm pháp lý sẽ gây ảnh hưởng nặng nề đến con đường binh nghiệp của quân nhân.
Trên đây là phân tích chi tiết về việc bộ đội ngoại tình có bị tước quân tịch không. Nếu bạn cần tư vấn sâu hơn về các quy định kỷ luật trong quân đội hoặc pháp luật hôn nhân gia đình, hãy liên hệ với các chuyên gia pháp lý để được hỗ trợ kịp thời.