Trong nỗ lực đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số quốc gia, Chính phủ đã ban hành Nghị định 30/2021/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 26/03/2021). Một trong những điểm sáng đáng chú ý nhất của văn bản này chính là quy định cho phép người dân không cần nộp bản sao các giấy tờ tùy thân khi thực hiện các thủ tục về nhà ở.
Cải cách hành chính mạnh mẽ từ Nghị định 30/2021/NĐ-CP
Trước đây, khi thực hiện các giao dịch liên quan đến nhà ở như mua bán, tặng cho, hay đăng ký quyền sở hữu, người dân luôn phải chuẩn bị một tệp hồ sơ dày cộm với nhiều bản sao chứng thực từ Chứng minh nhân dân (CMND), Căn cước công dân (CCCD) đến Hộ khẩu. Tuy nhiên, với sự ra đời của Nghị định 30/2021/NĐ-CP, rào cản này đang dần được gỡ bỏ.
Cụ thể, tại khoản 2 Điều 4 Nghị định 30/2021/NĐ-CP quy định rõ:
"Trường hợp công dân Việt Nam đã được cấp số định danh cá nhân và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ sở dữ liệu về đăng ký đầu tư, đăng ký doanh nghiệp được kết nối, vận hành thì được sử dụng số định danh cá nhân thay thế cho các giấy tờ liên quan đến nhân thân (bản sao Giấy chứng minh nhân dân, thẻ Căn cước công dân, Hộ chiếu và các giấy tờ chứng thực cá nhân khác) khi thực hiện thủ tục liên quan đến lĩnh vực nhà ở, kinh doanh bất động sản theo quy định của pháp luật về nhà ở, pháp luật về kinh doanh bất động sản."
Số định danh cá nhân - "Chìa khóa" thay thế bản sao giấy tờ
Theo quy định tại Luật Căn cước công dân 2014, số định danh cá nhân là dãy số tự nhiên gồm 12 số, xác lập từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Đối với những người đã được cấp thẻ CCCD gắn chip hoặc CCCD mã vạch, số thẻ chính là số định danh cá nhân duy nhất và không lặp lại.
Việc sử dụng mã số này giúp các cơ quan quản lý nhà nước dễ dàng truy xuất thông tin nhân thân của công dân mà không cần yêu cầu người dân phải cung cấp bản sao giấy tờ vật lý. Điều này không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng thủ tục cho người dân mà còn hạn chế tối đa các sai sót, giả mạo trong quá trình thực hiện giao dịch.
Điều kiện để người dân được hưởng lợi từ quy định mới
Mặc dù quy định đã có hiệu lực, nhưng để thực hiện được việc "bỏ bản sao giấy tờ", cần đáp ứng các điều kiện kỹ thuật về hạ tầng dữ liệu. Theo bối cảnh năm 2021, Bộ Công an đang nỗ lực hoàn thiện và vận hành chính thức Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Khi hệ thống này được kết nối liên thông với cơ sở dữ liệu của ngành Xây dựng, Tài nguyên và Môi trường, người dân mới có thể thực sự trải nghiệm sự tiện lợi này.
Bên cạnh đó, các thủ tục này phải thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Nhà ở 2014 và Luật Kinh doanh bất động sản 2014. Các giao dịch phổ biến bao gồm:
- Thủ tục thuê, thuê mua nhà ở thuộc sở hữu nhà nước.
- Thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở lần đầu.
- Các giao dịch mua bán bất động sản hình thành trong tương lai.
- Đăng ký tạm trú, thường trú liên quan đến địa điểm nhà ở.
Lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp
Việc triển khai quy định tại Nghị định 30/2021/NĐ-CP mang lại lợi ích đa chiều. Đối với người dân, đó là sự tiết kiệm về thời gian và chi phí công chứng, chứng thực. Đối với doanh nghiệp kinh doanh bất động sản, quy trình làm việc với khách hàng sẽ trở nên chuyên nghiệp và nhanh chóng hơn.
Quan trọng hơn, đây là bước đệm vững chắc để Việt Nam tiến tới xây dựng Chính phủ điện tử, nơi mọi thông tin được minh bạch hóa và quản lý tập trung, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các hoạt động kinh tế - xã hội phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.