Ngày 07/04/2021, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 25/2021/TT-BTC quy định về mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí, lệ phí trong lĩnh vực xuất nhập cảnh. Một trong những điểm đáng chú ý nhất của văn bản này chính là việc quy định cụ thể các trường hợp được miễn lệ phí cấp hộ chiếu và phí thị thực, tạo điều kiện thuận lợi cho các đối tượng có hoàn cảnh đặc biệt hoặc vì lý do nhân đạo.
3 nhóm đối tượng được miễn lệ phí cấp hộ chiếu từ ngày 22/5/2021
Theo quy định tại Điều 5 Thông tư 25/2021/TT-BTC, có 3 trường hợp cụ thể mà công dân Việt Nam sẽ không phải nộp lệ phí khi thực hiện thủ tục cấp hộ chiếu, bao gồm:
- Trường hợp bị trục xuất: Người Việt Nam đang ở nước ngoài đã có quyết định trục xuất bằng văn bản của cơ quan có thẩm quyền nước sở tại nhưng tại thời điểm đó không có hộ chiếu hợp lệ để về nước.
- Trường hợp theo điều ước quốc tế: Người Việt Nam ở nước ngoài phải về nước theo các điều ước quốc tế hoặc thỏa thuận quốc tế về việc nhận trở lại công dân nhưng không có hộ chiếu.
- Lý do nhân đạo: Các trường hợp đặc biệt khác phát sinh trong thực tế được cơ quan chức năng xác nhận là vì mục đích nhân đạo.
Đây là một bước tiến mới so với quy định cũ tại Thông tư 219/2016/TT-BTC, vốn không quy định chi tiết về các diện miễn lệ phí này, gây khó khăn cho công dân trong các tình huống khẩn cấp tại nước ngoài.
Bổ sung trường hợp miễn phí thị thực cho người nước ngoài
Bên cạnh việc ưu đãi cho công dân Việt Nam, khoản 1 Điều 5 Thông tư 25/2021/TT-BTC cũng mở rộng diện miễn phí thị thực và tạm trú cho người nước ngoài trong các tình huống đặc thù:
"đ) Miễn phí đối với trường hợp cấp thị thực, tạm trú cho người nước ngoài ở Việt Nam vi phạm pháp luật bị xử lý nhưng không có khả năng tài chính và cơ quan đại diện của nước có công dân không chịu kinh phí hoặc không có cơ quan đại diện của nước có công dân vi phạm pháp luật ở Việt Nam."
Việc xác định đối tượng này sẽ do tổ chức thu phí xem xét, quyết định dựa trên từng hồ sơ cụ thể và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định đó. Quy định này giúp giải quyết các vướng mắc về thủ tục hành chính đối với những người nước ngoài không còn khả năng tài chính nhưng cần hoàn tất thủ tục để rời khỏi hoặc lưu trú tạm thời theo yêu cầu của cơ quan chức năng.
Thủ tục xác nhận miễn thu lệ phí
Đối với tất cả các trường hợp thuộc diện miễn phí hoặc lệ phí theo quy định tại khoản 3 Điều 5 Thông tư 25/2021/TT-BTC, cơ quan cấp giấy tờ có trách nhiệm đóng dấu “Miễn thu phí” hoặc “Miễn thu lệ phí” (GRATIS) trực tiếp vào hộ chiếu hoặc giấy tờ được cấp.
Người dân cần lưu ý rằng Thông tư này chính thức có hiệu lực từ ngày 22/05/2021. Do đó, các hồ sơ nộp trước thời điểm này vẫn sẽ áp dụng mức thu theo quy định hiện hành tại thời điểm đó.
Việc nắm rõ các quy định về miễn giảm lệ phí không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi chính đáng của công dân mà còn thể hiện chính sách nhân đạo, hỗ trợ kịp thời của Nhà nước đối với những người yếu thế hoặc gặp hoàn cảnh khó khăn khi đang ở nước ngoài.