Trong quá trình hưởng trợ cấp thất nghiệp, một trong những nghĩa vụ quan trọng nhất mà người lao động phải thực hiện là thông báo về tình hình tìm kiếm việc làm hằng tháng. Đây không chỉ là thủ tục hành chính đơn thuần mà còn là căn cứ để cơ quan bảo hiểm xã hội chi trả tiền trợ cấp. Tuy nhiên, thực tế có rất nhiều trường hợp người lao động vì quên lịch, ốm đau hoặc các lý do bất khả kháng mà dẫn đến việc trễ hẹn. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định pháp luật liên quan đến vấn đề này tại thời điểm tháng 05/2021.
Quy định về thời gian và nghĩa vụ thông báo tìm kiếm việc làm
Theo quy định tại Điều 52 Luật Việc làm 2013, người lao động đang hưởng trợ cấp thất nghiệp phải trực tiếp thông báo hằng tháng với trung tâm dịch vụ việc làm nơi đang hưởng trợ cấp về việc tìm kiếm việc làm, trừ một số trường hợp đặc biệt.
Cụ thể hơn, khoản 4 Điều 10 Thông tư 28/2015/TT-BLĐTBXH hướng dẫn về ngày thông báo như sau:
"4. Ngày người lao động thông báo hằng tháng về việc tìm kiếm việc làm được ghi cụ thể trong phụ lục quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp của người lao động như sau: a) Ngày của tháng thứ nhất hưởng trợ cấp thất nghiệp là ngày nhận quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp theo phiếu hẹn trả kết quả; b) Từ tháng thứ hai trở đi người lao động thực hiện ngày thông báo hằng tháng về việc tìm kiếm việc làm trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày đầu tiên của tháng hưởng trợ cấp thất nghiệp."
Như vậy, người lao động cần bám sát lịch ghi trong phụ lục quyết định hưởng trợ cấp. Thông thường, từ tháng thứ hai, bạn có 03 ngày làm việc để thực hiện nghĩa vụ này.
Hậu quả pháp lý khi trễ hẹn thông báo tìm kiếm việc làm
Nếu người lao động không thực hiện thông báo đúng hạn, hệ thống sẽ tự động ghi nhận vi phạm và áp dụng chế tài theo Điều 53 Luật Việc làm 2013. Cụ thể:
- Tạm dừng hưởng trợ cấp: Người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp bị tạm dừng hưởng trợ cấp thất nghiệp khi không thông báo về việc tìm kiếm việc làm hằng tháng theo quy định.
- Mất tiền trợ cấp của tháng đó: Trong thời gian bị tạm dừng hưởng trợ cấp thất nghiệp, người lao động không được hưởng tiền trợ cấp. Điều quan trọng cần lưu ý là thời gian tạm dừng này vẫn được tính vào tổng thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp đã được quyết định. Điều này đồng nghĩa với việc bạn sẽ bị mất trắng số tiền của tháng đó mà không được bảo lưu hay trả bù.
Các trường hợp ngoại lệ: Trễ hẹn nhưng không bị cắt trợ cấp
Pháp luật cũng có những quy định nhân văn dành cho các trường hợp gặp sự cố bất khả kháng. Theo Nghị định 61/2020/NĐ-CP (có hiệu lực từ 15/07/2020, áp dụng xuyên suốt năm 2021), người lao động không cần trực tiếp đến thông báo nếu thuộc các trường hợp sau:
- Ốm đau có xác nhận của cơ sở y tế có thẩm quyền.
- Bị tai nạn có xác nhận của Cảnh sát giao thông hoặc cơ sở y tế có thẩm quyền.
- Bị hỏa hoạn, lũ lụt, động đất, sóng thần, địch họa, dịch bệnh có xác nhận của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã.
- Cha, mẹ, vợ hoặc chồng, con của người lao động chết; người lao động hoặc con của người lao động kết hôn có giấy xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã.
Lưu ý về thủ tục: Trong các trường hợp này, người lao động phải gửi thư bảo đảm hoặc ủy quyền cho người khác nộp bản chính hoặc bản sao có chứng thực một trong các giấy tờ chứng minh lý do nêu trên đến Trung tâm dịch vụ việc làm trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày cuối cùng của thời hạn thông báo.
Làm thế nào để tiếp tục hưởng trợ cấp sau khi bị tạm dừng?
Căn cứ khoản 1 Điều 20 Nghị định 28/2015/NĐ-CP, người lao động bị tạm dừng hưởng trợ cấp thất nghiệp nếu vẫn còn thời gian hưởng theo quyết định mà tiếp tục thực hiện thông báo về việc tìm kiếm việc làm hằng tháng đúng quy định thì sẽ được tiếp tục hưởng trợ cấp thất nghiệp.
Lời khuyên từ chuyên gia: Để tránh những rủi ro đáng tiếc, người lao động nên đặt nhắc hẹn trên điện thoại hoặc ghi chú rõ ràng vào lịch cá nhân. Trong bối cảnh dịch bệnh hoặc các tình huống khẩn cấp, hãy chủ động liên hệ với Trung tâm dịch vụ việc làm qua điện thoại để được hướng dẫn các hình thức thông báo gián tiếp (như qua bưu điện hoặc cổng dịch vụ công nếu có) nhằm đảm bảo quyền lợi tối đa cho bản thân.
Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn giải đáp được thắc mắc về việc trễ hẹn thông báo tìm việc có được hưởng trợ cấp thất nghiệp hay không. Nếu cần hỗ trợ chi tiết hơn về hồ sơ bảo hiểm, hãy liên hệ ngay với các cơ quan chức năng để được tư vấn.