Lực lượng Dân quân tự vệ luôn đóng vai trò nòng cốt trong việc giữ gìn an ninh trật tự tại địa phương. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, không ít trường hợp các chiến sĩ gặp phải vấn đề về sức khỏe nhưng lại chưa kịp tham gia Bảo hiểm y tế (BHYT). Để đảm bảo quyền lợi chính đáng này, Bộ Quốc phòng đã ban hành Quyết định 4823/QĐ-BQP và Chính phủ ban hành Nghị định 220/2025/NĐ-CP quy định rõ ràng về thủ tục thanh toán chi phí khám chữa bệnh.
Quy trình 4 bước "thần tốc" để nhận lại chi phí y tế
Theo quy định mới nhất, quy trình thanh toán được thiết kế tinh gọn nhằm hỗ trợ tối đa cho người dân quân. Tổng thời gian giải quyết chỉ gói gọn trong 13 ngày làm việc, cụ thể như sau:
- Bước 1: Gửi hồ sơ đề nghị. Dân quân hoặc người đại diện gửi đơn kèm theo các chứng từ y tế (hóa đơn, đơn thuốc, giấy ra viện...) tới cơ quan quân sự địa phương quản lý trực tiếp. Nếu hồ sơ thiếu sót, cơ quan tiếp nhận phải hướng dẫn bổ sung trong vòng 03 ngày.
- Bước 2: Thẩm định và trình ký. Trong 05 ngày làm việc, cơ quan quân sự lập hồ sơ trình Chủ tịch UBND cấp xã hoặc cấp tỉnh (tùy theo cấp quản lý dân quân) để xem xét quyết định.
- Bước 3: Ra quyết định kinh phí. Chủ tịch UBND có thẩm quyền sẽ ra quyết định phê duyệt kinh phí thanh toán trong thời hạn 03 ngày làm việc.
- Bước 4: Chi trả thực tế. Trong 05 ngày cuối cùng, UBND cấp xã thực hiện chi trả tiền cho dân quân thông qua chuyển khoản, bưu chính hoặc nhận trực tiếp.
Hồ sơ cần chuẩn bị những gì để không bị trả lại?
Để tránh việc phải đi lại nhiều lần, người dân quân cần chuẩn bị đầy đủ 01 bộ hồ sơ bao gồm:
- Đơn đề nghị thanh toán (theo mẫu tại Phụ lục III Nghị định 72/2020/NĐ-CP và Nghị định 220/2025/NĐ-CP).
- Các giấy tờ chuyên môn y tế: Phiếu xét nghiệm, đơn thuốc, hóa đơn thu tiền, giấy ra viện.
- Giấy tờ chứng minh nhiệm vụ: Quyết định điều động, huy động hoặc kế hoạch thực hiện nhiệm vụ đã được phê duyệt.
Mức hưởng và những trường hợp "ngoại lệ" cần lưu ý
Căn cứ theo Luật Dân quân tự vệ 2019 và Nghị định 16/2025/NĐ-CP, mức hưởng của dân quân không có BHYT tương đương với mức hưởng của hạ sĩ quan, binh sĩ Quân đội nhân dân tại ngũ. Đặc biệt, nếu đang điều trị nội trú mà hết thời gian làm nhiệm vụ, dân quân vẫn được thanh toán thêm tối đa 15 ngày; trường hợp bệnh chưa ổn định sẽ được chi trả 100% cho đến khi khỏi bệnh.
"Dân quân tự vệ không được thanh toán chi phí nếu cố ý tự hủy hoại sức khỏe, tai nạn do mâu thuẫn cá nhân không liên quan đến nhiệm vụ hoặc tai nạn do sử dụng rượu bia, ma túy."
Việc nắm vững các quy định tại Quyết định 4823/QĐ-BQP không chỉ giúp các chiến sĩ dân quân yên tâm công tác mà còn thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với lực lượng vũ trang quần chúng.