Trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh việc cấp thẻ Căn cước công dân (CCCD) gắn chip, một trong những nỗi lo lớn nhất của người dân chính là sự xáo trộn trong các giao dịch dân sự, đặc biệt là giao dịch tại ngân hàng. Khi số định danh cá nhân thay đổi từ 9 số (CMND cũ) sang 12 số (CCCD mới), các hồ sơ tài khoản, khoản vay hay thẻ tín dụng đã đăng ký trước đó liệu có còn hiệu lực? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp chi tiết dựa trên các quy định pháp luật mới nhất tính đến tháng 6/2021.
Nỗi lo "nghẽn" giao dịch khi thay đổi số định danh cá nhân
Thực tế, rất nhiều người dân khi đi làm thủ tục tại ngân hàng sau khi đổi thẻ đã gặp phải tình trạng nhân viên yêu cầu cung cấp Giấy xác nhận số CMND cũ. Điều này xuất phát từ việc hệ thống dữ liệu của ngân hàng vẫn đang lưu trữ thông tin theo số CMND 9 số. Khi khách hàng xuất trình thẻ CCCD 12 số, sự sai lệch về thông tin định danh khiến các giao dịch rút tiền, chuyển khoản tại quầy hoặc thay đổi thông tin tài khoản bị tạm dừng để xác minh.
Theo quy định tại Luật Căn cước công dân 2014, thẻ Căn cước công dân là giấy tờ tùy thân của công dân Việt Nam có giá trị chứng minh về căn cước công dân của người được cấp thẻ để thực hiện các giao dịch trên lãnh thổ Việt Nam. Tuy nhiên, việc chứng minh mối liên hệ giữa số cũ và số mới vẫn là một rào cản kỹ thuật cần được tháo gỡ bằng các văn bản hướng dẫn cụ thể.
Trường hợp đổi sang CCCD mã vạch: Giấy xác nhận vẫn là "vật bất ly thân"
Đối với những người dân đã đổi từ CMND 9 số sang CCCD mã vạch (loại thẻ 12 số không có chip), việc xác nhận số cũ được thực hiện theo Thông tư 07/2016/TT-BCA (được sửa đổi bởi Thông tư 40/2019/TT-BCA).
Cụ thể, khi công dân làm thủ tục đổi thẻ, cơ quan Công an sẽ cấp Giấy xác nhận số CMND. Đây là văn bản pháp lý quan trọng để người dân xuất trình cho ngân hàng nhằm đối chiếu thông tin. Tuy nhiên, nhược điểm của loại giấy này là dễ hư hỏng, thất lạc, gây phiền hà cho người dân trong quá trình bảo quản lâu dài. Một giải pháp khác là sử dụng CMND cũ đã được cắt góc (nếu còn rõ nét) để làm căn cứ đối chiếu tạm thời.
Bước ngoặt từ Thông tư 59/2021/TT-BCA: Mã QR thay thế mọi giấy tờ xác nhận
Một tin vui cho người dân là Bộ Công an đã ban hành Thông tư 59/2021/TT-BCA (có hiệu lực từ ngày 01/7/2021). Đây được coi là cuộc cách mạng trong việc đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến căn cước.
Tại khoản 1 Điều 12 Thông tư 59/2021/TT-BCA quy định rõ:
"Mã QR code trên thẻ Căn cước công dân có lưu thông tin về số Căn cước công dân, số Chứng minh nhân dân. Cơ quan, tổ chức, cá nhân kiểm tra thông tin về số Căn cước công dân, số Chứng minh nhân dân của công dân thông qua việc quét mã QR code, không yêu cầu công dân phải cung cấp Giấy xác nhận số Chứng minh nhân dân, Căn cước công dân."
Như vậy, với thẻ CCCD gắn chip, nhân viên ngân hàng chỉ cần sử dụng thiết bị quét mã QR là có thể xác thực ngay lập tức số CMND cũ của khách hàng. Điều này giúp loại bỏ hoàn toàn việc phải xin và nộp Giấy xác nhận số CMND bằng giấy như trước đây. Đây là bước tiến lớn giúp minh bạch hóa thông tin và tiết kiệm thời gian cho cả người dân lẫn tổ chức tín dụng.
Những lưu ý quan trọng khi giao dịch tại ngân hàng thời kỳ chuyển đổi
Mặc dù quy định pháp luật đã rất rõ ràng, nhưng trong giai đoạn chuyển tiếp (trước ngày 01/7/2021), người dân cần lưu ý một số điểm sau để giao dịch diễn ra suôn sẻ:
- Chủ động cập nhật thông tin: Ngay sau khi nhận thẻ CCCD gắn chip, bạn nên đến ngân hàng để làm thủ tục cập nhật số định danh mới vào hồ sơ tài khoản. Việc này giúp tránh các rắc rối phát sinh khi thực hiện các giao dịch trực tuyến hoặc giao dịch quốc tế.
- Kiểm tra mã QR: Trong một số ít trường hợp hy hữu, mã QR có thể không hiển thị thông tin số CMND cũ (do lỗi dữ liệu). Khi đó, theo khoản 2 Điều 12 Thông tư 59/2021/TT-BCA, cơ quan Công an nơi tiếp nhận hồ sơ vẫn có trách nhiệm cấp Giấy xác nhận khi có yêu cầu.
- Thu hồi CMND cũ: Theo quy định mới, khi đổi sang CCCD gắn chip, CMND cũ sẽ bị thu hồi. Do đó, mã QR trên thẻ mới chính là "chìa khóa" duy nhất và quan trọng nhất để bạn thực hiện các giao dịch liên quan đến thông tin cũ.
Kết luận: Việc đổi sang Căn cước công dân gắn chip không những không làm ảnh hưởng tiêu cực mà còn giúp các giao dịch ngân hàng trở nên an toàn và thuận tiện hơn. Với sự hỗ trợ của công nghệ mã QR và hành lang pháp lý từ Thông tư 59/2021/TT-BCA, người dân có thể hoàn toàn yên tâm khi thực hiện các thủ tục tài chính trong thời đại số.