Chế độ thai sản là một trong những quyền lợi quan trọng nhất đối với lao động nữ khi tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH). Tuy nhiên, một câu hỏi thường gặp là: Liệu đóng BHXH dưới 6 tháng có được hưởng thai sản không?
Với việc Luật Bảo hiểm xã hội 2024 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2025, các quy định về điều kiện hưởng đã có những thay đổi đáng kể, mở rộng cơ hội cho nhiều đối tượng lao động hơn.
1. Điều kiện hưởng chế độ thai sản theo quy định mới nhất
Theo quy định tại Điều 50 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động được hưởng chế độ thai sản khi thuộc một trong các trường hợp sau:
- Lao động nữ mang thai hoặc sinh con;
- Lao động nữ mang thai hộ hoặc người mẹ nhờ mang thai hộ;
- Người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi;
- Lao động nữ đặt vòng tránh thai, thực hiện biện pháp triệt sản;
- Lao động nam đang đóng BHXH có vợ sinh con hoặc vợ mang thai hộ sinh con.
Về thời gian đóng BHXH, thông thường lao động nữ sinh con phải đóng BHXH từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh. Tuy nhiên, pháp luật vẫn dành những "ngoại lệ" cho các trường hợp đặc biệt.
2. Các trường hợp đóng BHXH dưới 06 tháng vẫn được hưởng thai sản
Đây là nội dung quan trọng mà người lao động cần lưu ý. Có 02 trường hợp điển hình mà lao động nữ dù đóng BHXH dưới 06 tháng trong vòng 12 tháng trước sinh vẫn được hưởng đầy đủ chế độ:
Trường hợp 1: Phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định
Căn cứ khoản 3 Điều 50 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, lao động nữ đã đóng BHXH từ đủ 12 tháng trở lên mà khi mang thai phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền thì chỉ cần đóng BHXH từ đủ 03 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con.
Trường hợp 2: Nghỉ việc để điều trị vô sinh
Đây là điểm mới nhân văn của luật mới. Lao động nữ đã đóng BHXH bắt buộc mà phải nghỉ việc để điều trị vô sinh thì chỉ cần đóng BHXH từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 24 tháng liền kề trước khi sinh con.
3. Mức hưởng chế độ thai sản năm 2025
Từ ngày 01/07/2025, mức lương cơ sở đã được thay thế bằng "mức tham chiếu". Theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP, mức tham chiếu hiện nay là 2.340.000 đồng/tháng.
3.1. Trợ cấp một lần khi sinh con
Theo Điều 58 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức trợ cấp một lần cho mỗi con bằng 02 lần mức tham chiếu:
Mức trợ cấp = 2.340.000 đồng x 2 = 4.680.000 đồng/con.
3.2. Tiền chế độ thai sản hàng tháng
Mức hưởng hàng tháng bằng 100% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của 06 tháng trước khi nghỉ việc hưởng chế độ thai sản. Trường hợp người lao động đóng BHXH chưa đủ 06 tháng thì mức hưởng là mức bình quân tiền lương tháng của các tháng đã đóng BHXH.
3.3. Tiền dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau thai sản
Sau khi nghỉ hết thời hạn hưởng chế độ thai sản, trong 30 ngày đầu làm việc mà sức khỏe chưa phục hồi, lao động nữ được nghỉ dưỡng sức từ 05 đến 10 ngày. Mức hưởng mỗi ngày bằng 30% mức tham chiếu:
Mức hưởng dưỡng sức = 2.340.000 đồng x 30% = 702.000 đồng/ngày.
4. Hồ sơ và thủ tục cần chuẩn bị
Để được giải quyết chế độ nhanh chóng, người lao động cần chuẩn bị 01 bộ hồ sơ gồm:
- Bản sao Giấy khai sinh hoặc Giấy chứng sinh của con;
- Trường hợp dưỡng thai: Giấy ra viện hoặc Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH thể hiện việc nghỉ dưỡng thai;
- Danh sách đề nghị giải quyết hưởng chế độ thai sản (mẫu 01B-HSB) do đơn vị sử dụng lao động lập.
Thời hạn nộp hồ sơ: Trong vòng 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc, người lao động nộp hồ sơ cho người sử dụng lao động. Trong vòng 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, người sử dụng lao động phải nộp cho cơ quan BHXH.
Tóm lại, dù đóng BHXH dưới 6 tháng, bạn vẫn có cơ hội hưởng chế độ thai sản nếu thuộc các trường hợp đặc biệt về dưỡng thai hoặc điều trị vô sinh. Hãy chủ động kiểm tra quá trình tham gia BHXH của mình để đảm bảo quyền lợi tối ưu nhất.