Hộ chiếu là gì? Vai trò của hộ chiếu trong đời sống pháp lý
Theo quy định tại khoản 3 Điều 2 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019:
Hộ chiếu là giấy tờ thuộc quyền sở hữu của Nhà nước, do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp cho công dân Việt Nam sử dụng để xuất cảnh, nhập cảnh, chứng minh quốc tịch và nhân thân.
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, hộ chiếu đóng vai trò là "chứng minh thư quốc tế", cho phép công dân di chuyển giữa các quốc gia. Tại Việt Nam, hộ chiếu còn có giá trị thay thế Căn cước công dân hoặc Chứng minh nhân dân trong nhiều giao dịch dân sự và thủ tục hành chính nội địa.
Mẫu hộ chiếu phổ thông mới của Việt Nam với màu xanh tím than hiện đại (ảnh minh họa)
Phân loại các loại hộ chiếu tại Việt Nam hiện nay
Căn cứ theo Thông tư 73/2021/TT-BCA và các văn bản sửa đổi, hiện nay Việt Nam có 03 loại hộ chiếu chính:
- Hộ chiếu ngoại giao (Bìa màu nâu đỏ): Cấp cho cán bộ cấp cao theo quy định, sử dụng cho mục đích công vụ ngoại giao.
- Hộ chiếu công vụ (Bìa màu xanh lá cây đậm): Cấp cho cán bộ, công chức, viên chức đi nước ngoài thực hiện nhiệm vụ của cơ quan Nhà nước.
- Hộ chiếu phổ thông (Bìa màu xanh tím): Cấp cho mọi công dân Việt Nam để đi nước ngoài.
Đặc biệt, từ ngày 01/03/2023, Bộ Công an đã chính thức triển khai cấp hộ chiếu phổ thông có gắn chíp điện tử cho công dân Việt Nam theo quy định của Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019.
Hộ chiếu gắn chíp điện tử - Bước tiến mới trong quản lý xuất nhập cảnh
Hộ chiếu gắn chíp điện tử là loại hộ chiếu có đính kèm thiết bị điện tử lưu giữ thông tin được mã hóa của người mang hộ chiếu và chữ ký số của cơ quan cấp. So với hộ chiếu truyền thống, hộ chiếu gắn chíp có nhiều ưu điểm vượt trội:
- Tính bảo mật cao: Khó làm giả, bảo vệ thông tin cá nhân tốt hơn.
- Thủ tục nhanh chóng: Hỗ trợ kiểm soát cửa khẩu tự động (Autogate), giúp công dân làm thủ tục xuất nhập cảnh nhanh hơn tại các sân bay quốc tế.
- Ưu tiên thị thực: Nhiều quốc gia trên thế giới ưu tiên cấp thị thực cho người sử dụng hộ chiếu gắn chíp.
Lưu ý quan trọng: Theo Thông tư 68/2022/TT-BCA, mẫu hộ chiếu mới đã được bổ sung thông tin "Nơi sinh" vào trang nhân thân để tạo thuận lợi cho công dân khi làm thủ tục xin thị thực tại các nước thuộc khối Schengen.
Thời hạn sử dụng của các loại hộ chiếu
Theo Điều 7 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019, thời hạn hộ chiếu được quy định như sau:
- Hộ chiếu cấp cho người từ đủ 14 tuổi trở lên: Thời hạn 10 năm (không được gia hạn).
- Hộ chiếu cấp cho trẻ em dưới 14 tuổi: Thời hạn 05 năm (không được gia hạn).
- Hộ chiếu cấp theo thủ tục rút gọn: Thời hạn không quá 12 tháng.
- Hộ chiếu ngoại giao, công vụ: Thời hạn từ 01 đến 05 năm (có thể gia hạn 01 lần không quá 03 năm).
Hướng dẫn thủ tục làm hộ chiếu mới nhất năm 2023
Hiện nay, người dân có thể lựa chọn làm hộ chiếu trực tiếp hoặc trực tuyến (online) qua Cổng dịch vụ công.
Người dân thực hiện thủ tục cấp hộ chiếu tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh (ảnh minh họa)
Làm hộ chiếu trực tuyến (Khuyên dùng)
Đây là phương thức nhanh chóng và thuận tiện nhất hiện nay:
- Truy cập Cổng dịch vụ công Bộ Công an.
- Đăng nhập bằng tài khoản định danh điện tử hoặc thuê bao di động chính chủ.
- Điền tờ khai, tải ảnh chân dung 4x6 và ảnh mặt trước/sau CCCD.
- Thanh toán lệ phí trực tuyến sau khi hồ sơ được tiếp nhận.
- Nhận kết quả qua đường bưu điện tại nhà.
Làm hộ chiếu trực tiếp
Công dân nộp hồ sơ tại Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an cấp tỉnh nơi thường trú hoặc tạm trú. Nếu đã có CCCD gắn chíp, công dân có thể làm tại bất kỳ địa phương nào thuận tiện nhất.
Lệ phí và thời gian giải quyết hồ sơ
Mức thu phí, lệ phí được áp dụng theo Thông tư 25/2021/TT-BTC:
- Cấp mới hộ chiếu: 200.000 đồng/lần.
- Cấp lại do bị mất hoặc hư hỏng: 400.000 đồng/lần.
- Phí chuyển phát bưu điện (nếu có): Theo biểu giá của đơn vị vận chuyển.
Thời gian giải quyết thông thường là 08 ngày làm việc đối với hồ sơ nộp tại cấp tỉnh và 05 ngày làm việc đối với hồ sơ nộp tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh (Bộ Công an).
Trên đây là những thông tin cập nhật nhất về hộ chiếu năm 2023. Việc nắm rõ các quy định này sẽ giúp quý khách hàng chủ động hơn trong việc chuẩn bị giấy tờ cho các chuyến đi nước ngoài.