Trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, việc xây dựng một nền hành chính dân chủ, chuyên nghiệp và hiện đại trở thành yêu cầu cấp thiết hơn bao giờ hết. Đặc biệt, với việc Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 76/NQ-CP năm 2021 vào trung tuần tháng 7 vừa qua, công tác cải cách hành chính đã chính thức có một "kim chỉ nam" mới cho cả thập kỷ tới.
Hiện đại hóa nền hành chính là mục tiêu trọng tâm trong giai đoạn 2021 - 2030 (ảnh minh họa)
Cải cách hành chính là gì? Hiểu đúng về bản chất và mục tiêu
Về mặt thuật ngữ, cải cách hành chính (CCHC) không đơn thuần là việc thay đổi các thủ tục giấy tờ. Theo nghĩa rộng, đây là một quá trình thay đổi có kế hoạch, mang tính hệ thống nhằm điều chỉnh các yếu tố cấu thành của nền hành chính nhà nước, bao gồm: thể chế, tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ công chức và tài chính công.
Dưới góc độ pháp lý tại thời điểm hiện tại, CCHC được xác định là một trong những đột phá chiến lược để phát triển đất nước. Theo quy định tại Nghị quyết 76/NQ-CP, mục tiêu chung là:
"Tiếp tục xây dựng nền hành chính dân chủ, chuyên nghiệp, hiện đại, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, có năng lực kiến tạo phát triển, liêm chính, phục vụ nhân dân..."
Như vậy, CCHC không làm thay đổi bản chất của chế độ mà tập trung vào việc tối ưu hóa bộ máy, nâng cao năng lực quản trị hiện đại trên cơ sở đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và chuyển đổi số.
Tại sao phải cải cách hành chính ngay lúc này?
Việc đẩy mạnh CCHC không chỉ là yêu cầu tự thân của bộ máy nhà nước mà còn xuất phát từ đòi hỏi thực tiễn của người dân và doanh nghiệp, đặc biệt là trong giai đoạn phục hồi kinh tế sau đại dịch. Những lý do cốt yếu bao gồm:
- Tối ưu hóa nguồn lực xã hội: Giúp giảm chi phí tuân thủ, tiết kiệm thời gian cho người dân và doanh nghiệp. Việc cắt giảm các thủ tục rườm rà giúp khơi thông các nguồn lực đầu tư.
- Nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia: Một nền hành chính minh bạch, nhanh chóng là yếu tố then chốt để thu hút đầu tư nước ngoài (FDI) và thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo trong nước.
- Củng cố niềm tin của nhân dân: Lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo. Khi các thủ tục như đất đai, hộ tịch, thuế được giải quyết công khai, minh bạch, niềm tin vào bộ máy công quyền sẽ được tăng cường.
- Thích ứng với Cách mạng công nghiệp 4.0: Chuyển đổi từ quản lý thủ công sang quản trị số là con đường duy nhất để xây dựng Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số.
6 nội dung trọng tâm của cải cách hành chính giai đoạn 2021 - 2030
Theo tinh thần của Nghị quyết 76/NQ-CP, công tác CCHC trong 10 năm tới sẽ tập trung vào 6 trụ cột chính:
1. Cải cách thể chế
Tập trung xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, hiện đại. Trọng tâm là thể chế về kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và thể chế về tổ chức bộ máy, quản lý cán bộ. Mục tiêu đến năm 2025 là cơ bản hoàn thiện hệ thống thể chế của nền hành chính nhà nước.
2. Cải cách thủ tục hành chính (TTHC)
Cải cách quyết liệt, bãi bỏ các rào cản hạn chế quyền tự do kinh doanh. Một mục tiêu rất cụ thể là cắt giảm, đơn giản hóa tối thiểu 20% số quy định và 20% chi phí tuân thủ quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh.
Người dân thực hiện thủ tục hành chính qua các ứng dụng công nghệ hiện đại (ảnh minh họa)
3. Cải cách tổ chức bộ máy hành chính
Rà soát chức năng, nhiệm vụ để tránh chồng chéo, trùng lắp. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền mạnh mẽ giữa Trung ương và địa phương. Đặc biệt là sắp xếp, tinh gọn các đơn vị sự nghiệp công lập, giảm đầu mối trung gian.
4. Cải cách chế độ công vụ
Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức chuyên nghiệp, có phẩm chất và năng lực. Đổi mới công tác tuyển dụng, bổ nhiệm và đặc biệt là cải cách chính sách tiền lương để tạo động lực làm việc và hạn chế tiêu cực.
5. Cải cách tài chính công
Đổi mới cơ chế phân bổ, sử dụng ngân sách nhà nước gắn với nhiệm vụ và sản phẩm đầu ra. Tăng cường tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các đơn vị sự nghiệp công lập.
6. Xây dựng và phát triển Chính phủ điện tử, Chính phủ số
Đây là nội dung mang tính đột phá. Tập trung hoàn thiện các cơ sở dữ liệu quốc gia, đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến mức độ 3 và 4, hướng tới mục tiêu người dân có thể thực hiện thủ tục mọi lúc, mọi nơi.
Lời kết và tư vấn pháp luật
Cải cách hành chính không phải là công việc riêng của các cơ quan nhà nước mà cần sự đồng hành, giám sát của toàn xã hội. Việc nắm vững các quy định mới về CCHC sẽ giúp người dân và doanh nghiệp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình tốt hơn trong quá trình giao dịch với cơ quan công quyền.
Nếu bạn gặp vướng mắc về thủ tục hành chính hoặc cần tư vấn sâu hơn về các quy định pháp luật liên quan, hãy liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của chúng tôi để được hỗ trợ kịp thời.
>>> Xem thêm: Toàn văn Nghị quyết 76/NQ-CP về Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021 - 2030