Trong những ngày tháng 8 năm 2021 đầy cam go, khi biến chủng Delta đang gây ra những áp lực khủng khiếp lên hệ thống y tế, một quyết sách mang tính lịch sử đã được đưa ra. Để đảm bảo tính kịp thời và hiệu quả trong công tác phòng, chống dịch, Quốc hội đã nhất trí trao cho Chính phủ những quyền hạn đặc biệt, thậm chí là ban hành các nội dung khác với quy định của Luật hiện hành.
Cơ chế đặc cách để đáp ứng yêu cầu cấp bách
Theo tinh thần của Nghị quyết 30/2021/QH15, Chính phủ được phép thực hiện các giải pháp cấp bách mà thực tiễn đòi hỏi nhưng pháp luật chưa kịp điều chỉnh hoặc có quy định nhưng không còn phù hợp với tình hình dịch bệnh. Cụ thể:
- Thành lập cơ sở thu dung, điều trị: Quyết định thành lập cơ sở thu dung, điều trị người nhiễm COVID-19 đồng thời được coi là giấy phép hoạt động. Điều này giúp rút ngắn tối đa thời gian chuẩn bị hạ tầng y tế.
- Rút gọn thủ tục hành chính: Bộ Y tế được quyền quy định các thủ tục hành chính trong Thông tư theo trình tự rút gọn. Đây là bước đi đột phá để các loại thuốc, vật tư y tế và vaccine có thể tiếp cận người dân nhanh nhất.
- Phân cấp quyền hạn: Thường trực Hội đồng nhân dân được quyền quyết định các vấn đề thuộc thẩm quyền của Hội đồng nhân dân và báo cáo lại sau, giúp các địa phương chủ động hoàn toàn trong việc điều hành chống dịch tại chỗ.
Cơ chế tài chính và chi trả chi phí điều trị
Một trong những vấn đề được người dân quan tâm nhất chính là chi phí khám, chữa bệnh. Chính phủ đã khẳng định quan điểm nhất quán: Ngân sách Nhà nước bảo đảm chi trả toàn bộ chi phí liên quan trực tiếp đến điều trị COVID-19 tại các cơ sở thu dung, điều trị.
Tuy nhiên, đối với những bệnh nhân mắc COVID-19 nhưng có kèm theo các bệnh lý nền hoặc bệnh khác, việc thanh toán sẽ được thực hiện theo cơ chế phối hợp giữa ngân sách và bảo hiểm y tế. Cụ thể, các chi phí này sẽ căn cứ theo quy định tại Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm 2007 và Luật Bảo hiểm y tế.
"Chính phủ tiếp tục chỉ đạo thực hiện theo hướng ngân sách Nhà nước có trách nhiệm chi trả toàn bộ chi phí khám, chữa bệnh liên quan trực tiếp đến điều trị COVID-19. Bệnh nhân mắc COVID-19 có các bệnh khác thì thanh toán chi phí khám, chữa bệnh theo quy định của pháp luật hiện hành."
Tầm nhìn từ Nghị quyết 30/2021/QH15
Việc ban hành Nghị quyết 30/2021/QH15 không chỉ là giải pháp tình thế mà còn thể hiện sự linh hoạt của hệ thống pháp luật Việt Nam. Trong trường hợp Quốc hội không họp, Chính phủ vẫn có thể báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội để xem xét, quyết định các biện pháp mạnh mẽ hơn theo thủ tục rút gọn.
Đây là minh chứng cho sự đồng lòng, nhất trí của cả hệ thống chính trị trong việc đặt sức khỏe và tính mạng của nhân dân lên trên hết, trước hết. Những quy định đặc thù này đã tạo hành lang pháp lý vững chắc để Chính phủ và các địa phương tự tin triển khai các chiến dịch xét nghiệm diện rộng, tiêm chủng thần tốc và phong tỏa hiệu quả nhằm sớm đưa cuộc sống trở lại trạng thái bình thường mới.