Chứng chỉ tiền gửi là gì? Có nên đầu tư thay vì gửi tiết kiệm trong năm 2021?

Trong bối cảnh thị trường tài chính năm 2021 có nhiều biến động, chứng chỉ tiền gửi (CD) đang trở thành một kênh đầu tư hấp dẫn nhờ lãi suất ưu việt hơn so với gửi tiết kiệm truyền thống. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ bản chất pháp lý cũng như những quy định mới nhất xoay quanh loại giấy tờ có giá này.

Chứng chỉ tiền gửi là gì theo quy định pháp luật hiện hành?

Về mặt pháp lý, tại Điều 5 Thông tư 01/2021/TT-NHNN (có hiệu lực từ ngày 17/05/2021), Ngân hàng Nhà nước đã đưa ra định nghĩa cụ thể:

"Chứng chỉ tiền gửi là bằng chứng xác nhận nghĩa vụ trả nợ của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phát hành đối với người mua giấy tờ có giá trong một thời hạn nhất định, điều kiện trả lãi và các điều kiện khác."

Hiểu một cách đơn giản, khi bạn mua chứng chỉ tiền gửi, bạn đang cho ngân hàng vay tiền trong một khoảng thời gian xác định. Ngược lại, ngân hàng sẽ cấp cho bạn một tờ chứng chỉ (hoặc ghi sổ) để xác nhận số tiền gốc, thời hạn và mức lãi suất cam kết trả.

Giao dịch mua chứng chỉ tiền gửi tại ngân hàng (ảnh minh họa)

Các loại chứng chỉ tiền gửi phổ biến

Hiện nay, các tổ chức tín dụng thường phát hành chứng chỉ tiền gửi dưới ba hình thức chính để phù hợp với nhu cầu đa dạng của khách hàng:

• Chứng chỉ tiền gửi ghi danh: Là loại giấy tờ có giá có ghi rõ tên người sở hữu. Mọi giao dịch chuyển nhượng hoặc thanh toán đều phải đối chiếu đúng thông tin định danh của chủ sở hữu.
• Chứng chỉ tiền gửi vô danh: Đây là loại giấy tờ không ghi tên người sở hữu. Quyền lợi thuộc về bất kỳ ai đang nắm giữ chứng chỉ này. Do tính chất "vô danh", người dùng cần bảo quản cực kỳ cẩn thận để tránh mất mát.
• Chứng chỉ tiền gửi ghi sổ: Hình thức này không phát hành chứng chỉ vật lý mà được quản lý trên hệ thống sổ sách của ngân hàng. Thông thường, loại này có tính bảo mật cao và khó chuyển nhượng tự do hơn.

Nội dung bắt buộc phải có trên chứng chỉ tiền gửi

Để đảm bảo tính pháp lý, theo khoản 3 Điều 11 Thông tư 01/2021/TT-NHNN, một chứng chỉ tiền gửi hợp lệ phải bao gồm các thông tin sau:

• Tên tổ chức phát hành (Ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng);
• Tên gọi cụ thể là "Chứng chỉ tiền gửi";
• Ký hiệu và số sê-ri phát hành để quản lý;
• Chữ ký của người đại diện hợp pháp và các dấu mộc theo quy định;
• Mệnh giá, thời hạn, ngày phát hành và ngày đáo hạn;
• Lãi suất, phương thức trả lãi (trả trước, trả sau hoặc trả định kỳ);
• Thông tin định danh của người mua (đối với loại ghi danh).

Chứng chỉ tiền gửi là công cụ đầu tư tài chính an toàn và hiệu quả (ảnh minh họa)

Điều kiện và đối tượng được phép mua chứng chỉ tiền gửi

Pháp luật Việt Nam quy định khá cởi mở về đối tượng tham gia mua chứng chỉ tiền gửi, bao gồm:

1. Cá nhân: Công dân Việt Nam hoặc người nước ngoài đang cư trú, làm việc hợp pháp tại Việt Nam, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự và từ 18 tuổi trở lên.
2. Tổ chức: Các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế có tư cách pháp nhân được thành lập theo quy định của pháp luật.

Lưu ý rằng, đối với các chứng chỉ tiền gửi do công ty tài chính hoặc công ty cho thuê tài chính phát hành, quyền sở hữu thường chỉ được chuyển nhượng giữa các tổ chức với nhau theo quy định tại Điều 11 Thông tư 01/2021/TT-NHNN.

Phân tích ưu và nhược điểm: Có nên xuống tiền?

Ưu điểm nổi bật

Điểm cộng lớn nhất của chứng chỉ tiền gửi chính là lãi suất. Thông thường, lãi suất CD luôn cao hơn từ 0.5% đến 2% so với gửi tiết kiệm cùng kỳ hạn. Bên cạnh đó, đây là hình thức đầu tư có độ an toàn cực cao vì được ngân hàng bảo chứng và chịu sự giám sát chặt chẽ của Ngân hàng Nhà nước. Ngoài ra, người sở hữu có thể dùng CD để cầm cố vay vốn hoặc chuyển nhượng cho người khác khi cần tiền gấp.

Nhược điểm cần lưu ý

Rào cản lớn nhất là tính thanh khoản. Khác với sổ tiết kiệm có thể rút toán linh hoạt (chấp nhận mất lãi), chứng chỉ tiền gửi thường yêu cầu khách hàng phải giữ đến ngày đáo hạn. Nếu ngân hàng cho phép rút trước hạn, mức phí phạt hoặc lãi suất áp dụng thường rất thấp, thậm chí bằng 0. Ngoài ra, mệnh giá tối thiểu để mua CD thường khá cao (từ vài chục triệu đến hàng tỷ đồng), không phù hợp với những người có số vốn nhỏ lẻ.

So sánh chi tiết: Chứng chỉ tiền gửi và Sổ tiết kiệm

Tóm lại, nếu bạn có một khoản tiền nhàn rỗi lớn và xác định không dùng đến trong thời gian dài, chứng chỉ tiền gửi là lựa chọn tối ưu để gia tăng lợi nhuận. Ngược lại, nếu cần sự linh động về vốn, sổ tiết kiệm vẫn là kênh an toàn hơn.

Hy vọng bài viết đã giúp bạn giải đáp thắc mắc chứng chỉ tiền gửi là gì và có cái nhìn tổng quan nhất về công cụ tài chính này trong năm 2021. Nếu còn bất kỳ vướng mắc nào về quy định ngân hàng, hãy liên hệ ngay với các chuyên gia pháp lý để được tư vấn chi tiết.