Ngày 08/10/2025, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 257/2025/NĐ-CP quy định chi tiết về việc thực hiện dự án áp dụng loại hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao (BT). Đây được xem là văn bản pháp lý quan trọng, cụ thể hóa các quy định của Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư 2020 và các luật sửa đổi liên quan, nhằm tháo gỡ những nút thắt trong việc triển khai các dự án hạ tầng theo phương thức đối tác công tư (PPP).
Quy trình thực hiện dự án BT: Minh bạch và chặt chẽ hơn
Một trong những điểm nhấn của Nghị định 257/2025/NĐ-CP là việc phân định rõ ràng quy trình thực hiện dự án tùy theo thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư và nguồn vốn thanh toán. Theo quy định tại Điều 4 Nghị định 257/2025/NĐ-CP, quy trình này được chuẩn hóa để đảm bảo tính công khai, minh bạch.
Cụ thể, đối với các dự án BT thanh toán bằng ngân sách nhà nước hoặc kết hợp quỹ đất, quy trình bắt đầu từ việc lập, thẩm định báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư. Sau khi có quyết định chủ trương, các bước tiếp theo bao gồm lập báo cáo nghiên cứu khả thi, phê duyệt dự án và tổ chức lựa chọn nhà đầu tư. Việc ký kết hợp đồng chỉ được thực hiện sau khi các thiết kế kỹ thuật hoặc thiết kế bản vẽ thi công đã được phê duyệt, giúp hạn chế tối đa các rủi ro phát sinh trong quá trình thi công.
Tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu: Ưu tiên năng lực thực chất
Để lựa chọn được những nhà đầu tư có đủ tiềm lực, Điều 12 và Điều 13 của Nghị định đã thiết lập hệ thống tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu khắt khe. Không chỉ dừng lại ở năng lực tài chính và khả năng thu xếp vốn, các tiêu chí về kỹ thuật, công nghệ và phương án vận hành cũng được đặt lên bàn cân.
"Việc đánh giá hồ sơ dự thầu phải dựa trên sự kết hợp giữa năng lực kinh nghiệm, giải pháp kỹ thuật tối ưu và hiệu quả tài chính - thương mại, đảm bảo lợi ích cao nhất cho nhà nước và cộng đồng."
Cơ chế thanh toán: Giải quyết bài toán 'đất vàng'
Cơ chế thanh toán luôn là vấn đề 'nóng' trong các dự án BT. Nghị định 257/2025/NĐ-CP đã dành các Điều 16 và Điều 20 để quy định chi tiết về phương thức thanh toán bằng quỹ đất. Điểm mới đáng chú ý là cơ chế bù trừ chênh lệch giữa giá trị công trình BT và giá trị quỹ đất thanh toán phải được xác định rõ ràng ngay từ giai đoạn ký kết hợp đồng, dựa trên các quy định của Luật Đất đai 2024.
Việc áp dụng Nghị định 257/2025/NĐ-CP kỳ vọng sẽ tạo ra một môi trường đầu tư lành mạnh, giúp các địa phương chủ động hơn trong việc huy động vốn để phát triển hạ tầng, đồng thời đảm bảo tài sản công được sử dụng một cách hiệu quả nhất.