Trong thực tế, không ít trường hợp người vợ làm công việc tự do hoặc nội trợ nên không tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH). Khi đó, nhiều người chồng thắc mắc liệu mình đang đóng BHXH bắt buộc thì có được hưởng quyền lợi gì khi vợ sinh con hay không? Câu trả lời là CÓ. Tuy nhiên, để nhận được khoản tiền này, lao động nam cần nắm rõ các quy định mới nhất tại Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
Điều kiện để "cánh mày râu" nhận trợ cấp thai sản khi vợ không đóng bảo hiểm
Việc vợ không tham gia BHXH không đồng nghĩa với việc chồng mất đi quyền lợi. Theo quy định tại khoản 2 Điều 50 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, lao động nam đang đóng BHXH bắt buộc sẽ được hưởng chế độ thai sản khi vợ sinh con nếu đáp ứng điều kiện về thời gian tham gia.
"2. Lao động nam đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng liền kề trước khi vợ sinh con được hưởng trợ cấp một lần khi vợ sinh con."
Như vậy, mấu chốt nằm ở việc người chồng phải có ít nhất 06 tháng đóng bảo hiểm trong vòng 1 năm trước ngày vợ vượt cạn. Quy định này cũng áp dụng tương tự đối với những người tham gia BHXH tự nguyện, mở ra cơ hội nhận trợ cấp cho nhiều đối tượng lao động hơn so với trước đây.
Quyền lợi cụ thể: Nghỉ bao nhiêu ngày, nhận bao nhiêu tiền?
Chế độ thai sản dành cho chồng bao gồm hai phần chính: Thời gian nghỉ việc hưởng lương bảo hiểm và khoản trợ cấp một lần bằng tiền mặt.
1. Thời gian nghỉ việc hưởng chế độ
Theo Điều 53 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, số ngày nghỉ của người chồng phụ thuộc vào hình thức sinh con của người vợ:
- 05 ngày làm việc: Nếu vợ sinh con bình thường.
- 07 ngày làm việc: Nếu vợ phải phẫu thuật hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi.
- 10 ngày làm việc: Trường hợp vợ sinh đôi (nếu sinh ba trở lên thì cứ mỗi con thêm được nghỉ thêm 03 ngày).
- 14 ngày làm việc: Nếu vợ sinh đôi trở lên và phải phẫu thuật.
Lưu ý quan trọng: Thời gian nghỉ này phải bắt đầu trong khoảng 60 ngày đầu kể từ ngày vợ sinh con. Đây là điểm mới tiến bộ so với quy định cũ (chỉ cho phép trong 30 ngày), giúp người cha linh hoạt hơn trong việc sắp xếp công việc để chăm sóc gia đình.
2. Mức trợ cấp một lần bằng tiền mặt
Đây là khoản tiền mà nhiều gia đình quan tâm nhất. Theo Điều 58 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức trợ cấp một lần cho mỗi con bằng 02 lần mức tham chiếu tại tháng vợ sinh con.
Hiện nay, mức tham chiếu được áp dụng theo mức lương cơ sở quy định tại Nghị định 73/2024/NĐ-CP là 2.340.000 đồng/tháng. Do đó, số tiền người chồng nhận được sẽ là:
2.340.000 x 2 = 4.680.000 đồng/con.
Hồ sơ và thủ tục cần chuẩn bị để không bị từ chối
Để quá trình giải quyết chế độ diễn ra nhanh chóng, người lao động cần chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ theo hướng dẫn tại Điều 62 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, bao gồm:
- Bản sao giấy chứng sinh hoặc giấy khai sinh của con.
- Giấy xác nhận của cơ sở y tế đối với trường hợp sinh con phải phẫu thuật hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi (nếu giấy chứng sinh không thể hiện).
- Trích sao hồ sơ bệnh án nếu con mất sau khi sinh.
Người lao động nộp hồ sơ cho doanh nghiệp nơi mình đang làm việc trong thời hạn 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc. Doanh nghiệp sẽ có trách nhiệm lập danh sách và gửi cơ quan BHXH trong vòng 10 ngày để giải quyết chi trả.
Việc nắm vững các quy định về chế độ thai sản của chồng khi vợ không tham gia BHXH không chỉ giúp đảm bảo quyền lợi kinh tế mà còn là sự hỗ trợ tinh thần to lớn cho người vợ trong giai đoạn quan trọng nhất của cuộc đời. Nếu có bất kỳ vướng mắc nào về thủ tục, bạn nên liên hệ trực tiếp với bộ phận nhân sự hoặc cơ quan BHXH địa phương để được hướng dẫn chi tiết nhất.