Trong hoạt động đăng kiểm xe cơ giới, Giấy chứng nhận kiểm định và Tem kiểm định là hai loại giấy tờ không thể tách rời. Tuy nhiên, không ít tài xế vẫn còn nhầm lẫn về vai trò cũng như quy định sử dụng của từng loại, đặc biệt là trong bối cảnh Thông tư 16/2021/TT-BGTVT sắp chính thức có hiệu lực từ ngày 01/10/2021 tới đây.
Định nghĩa pháp lý: Giấy chứng nhận và Tem kiểm định là gì?
Theo quy định tại Điều 3 Thông tư 16/2021/TT-BGTVT, hai khái niệm này được phân biệt rõ rệt dựa trên mục đích sử dụng:
Giấy chứng nhận kiểm định: Là chứng chỉ xác nhận xe cơ giới đã được kiểm định và thỏa mãn các tiêu chuẩn, quy chuẩn, quy định về chất lượng an toàn kỹ thuật (ATKT) và bảo vệ môi trường (BVMT).
Tem kiểm định: Là biểu trưng cấp cho xe cơ giới đã được cấp Giấy chứng nhận kiểm định và được phép tham gia giao thông đường bộ theo thời hạn ghi trên Tem kiểm định.
Như vậy, có thể hiểu đơn giản: Giấy chứng nhận là phần "hồ sơ" để chủ xe lưu giữ và xuất trình khi cần thiết, còn Tem kiểm định là "nhãn dán" công khai để các cơ quan chức năng dễ dàng nhận diện tình trạng đăng kiểm của phương tiện từ bên ngoài.
Sự khác biệt về hình thức và vị trí sử dụng
Không chỉ khác nhau về định nghĩa, cách thức sử dụng hai loại ấn chỉ này cũng được quy định rất cụ thể tại Điều 9 Thông tư 16/2021/TT-BGTVT:
- Đối với Giấy chứng nhận: Được giao cho chủ xe để mang theo khi tham gia giao thông. Tài xế phải xuất trình bản chính khi có yêu cầu kiểm tra của lực lượng Cảnh sát giao thông hoặc Thanh tra giao thông.
- Đối với Tem kiểm định: Phải được dán tại góc trên bên phải, mặt trong kính chắn gió phía trước xe ô tô. Đối với rơ moóc và sơ mi rơ moóc, tem được dán vào khung xe, gần vị trí lắp biển số đăng ký và có lớp bảo vệ trong suốt.
Màu sắc Tem kiểm định: Điểm mới quan trọng từ 01/10/2021
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất của Thông tư 16/2021/TT-BGTVT là việc phân màu Tem kiểm định để nhận diện xe kinh doanh vận tải. Cụ thể:
- Xe không kinh doanh vận tải: Tem kiểm định có màu xanh lá cây ở phía trên và màu trắng ở phía dưới.
- Xe kinh doanh vận tải: Tem kiểm định có màu vàng ở phía trên và màu trắng ở phía dưới.
Việc phân màu này giúp cơ quan chức năng dễ dàng kiểm soát các phương tiện hoạt động kinh doanh vận tải, đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong hoạt động giao thông đường bộ.
Mất Giấy kiểm định nhưng còn Tem có được lưu thông không?
Đây là thắc mắc của rất nhiều chủ xe. Căn cứ theo khoản 5 Điều 9 Thông tư 16/2021/TT-BGTVT:
"Giấy chứng nhận kiểm định, Tem kiểm định bị mất, hư hỏng thì chủ xe phải đưa xe đi kiểm định lại để cấp Giấy chứng nhận kiểm định, Tem kiểm định."
Như vậy, pháp luật không cho phép chủ xe chỉ sử dụng Tem kiểm định khi đã mất Giấy chứng nhận (hoặc ngược lại). Trong trường hợp bị mất, dù Tem trên kính xe vẫn còn hiệu lực, chủ xe vẫn bắt buộc phải đưa phương tiện đến đơn vị đăng kiểm để thực hiện quy trình kiểm định lại từ đầu và cấp mới bộ ấn chỉ kiểm định.
Lời khuyên cho chủ xe: Để tránh những rắc rối không đáng có, chủ xe nên bảo quản kỹ Giấy chứng nhận kiểm định cùng với các giấy tờ xe khác. Khi dán Tem kiểm định, cần đảm bảo dán đúng vị trí và không tự ý bóc gỡ làm hư hỏng tem, vì mọi hành vi tẩy xóa, sửa chữa hoặc sử dụng tem giả đều sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Trên đây là những thông tin chi tiết giúp bạn phân biệt Giấy chứng nhận và Tem kiểm định theo quy định mới nhất. Nếu bạn đang có ý định đăng kiểm xe trong thời gian tới, hãy lưu ý các mốc thời gian và quy định mới để quá trình thực hiện được thuận lợi nhất.