Ly hôn là một biến cố đau lòng mà không ai mong muốn, nhưng khi cánh cửa hôn nhân khép lại, trách nhiệm và quyền lợi đối với con cái vẫn là sợi dây liên kết bền chặt. Tuy nhiên, thực tế cho thấy có không ít trường hợp sau khi "đường ai nấy đi", người trực tiếp nuôi con lại tìm mọi cách để ngăn cản, cấm đoán người còn lại gặp gỡ, thăm nom con cái. Đây không chỉ là hành vi thiếu nhân văn mà còn là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng.
Quyền thăm nom con sau ly hôn - Không ai được phép ngăn cản
Theo quy định tại Luật Hôn nhân và gia đình 2014, quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con cái sau ly hôn được bảo vệ tối đa. Cụ thể, tại khoản 3 Điều 82 của Luật này đã khẳng định rõ ràng:
"Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở."
Đồng thời, khoản 2 Điều 83 cũng nhấn mạnh rằng cha, mẹ trực tiếp nuôi con cùng các thành viên gia đình không được cản trở người không trực tiếp nuôi con trong việc thăm nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con. Việc dùng con cái làm "vũ khí" để trả đũa đối phương sau ly hôn là hành vi bạo lực gia đình về mặt tinh thần, gây tổn thương sâu sắc đến tâm lý trẻ thơ.
Mức phạt "khủng" cho hành vi ngăn cản vợ cũ thăm con từ năm 2022
Một điểm mới cực kỳ quan trọng mà các bậc cha mẹ cần lưu ý là sự thay đổi về mức xử phạt hành chính. Trước đây, theo Nghị định 167/2013/NĐ-CP, mức phạt cho hành vi này chỉ từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng - một con số quá nhỏ, không đủ sức răn đe.
Tuy nhiên, kể từ ngày 01/01/2022, khi Nghị định 144/2021/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, mức phạt đã tăng lên gấp hàng chục lần. Cụ thể, tại Điều 56 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định:
"Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi ngăn cản quyền thăm nom, chăm sóc giữa ông, bà và cháu; giữa cha, mẹ và con, trừ trường hợp cha mẹ bị hạn chế quyền thăm nom con theo quyết định của tòa án..."
Như vậy, nếu người chồng hoặc người vợ trực tiếp nuôi con cố tình ngăn cản đối phương thăm con, họ có thể đối mặt với mức phạt lên đến 10 triệu đồng. Đây là lời cảnh báo đanh thép của pháp luật nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của trẻ em và cha mẹ.
Trường hợp nào được quyền hạn chế quyền thăm con của vợ cũ?
Mặc dù quyền thăm nom là bất khả xâm phạm, nhưng pháp luật cũng dự phòng trường hợp quyền này bị lạm dụng gây hại cho đứa trẻ. Theo khoản 3 Điều 82 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, nếu người không trực tiếp nuôi con lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom.
Ví dụ: Người cha/mẹ đến thăm con trong tình trạng say xỉn, có hành vi bạo lực, lôi kéo con vào các tệ nạn hoặc nói xấu, chia rẽ tình cảm của con với người đang nuôi dưỡng... Trong những trường hợp này, việc ngăn cản tạm thời phải được thực hiện thông qua Quyết định của Tòa án chứ không được tự ý cấm đoán.
Thủ tục yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom con
Để bảo vệ quyền lợi của con mình một cách hợp pháp, người trực tiếp nuôi con cần thực hiện các bước sau:
- Chuẩn bị hồ sơ: Đơn yêu cầu hạn chế quyền thăm nom; Bản sao Bản án/Quyết định ly hôn; Giấy tờ tùy thân (CCCD/Hộ chiếu); Bằng chứng về việc lạm dụng quyền thăm nom (video, ghi âm, tin nhắn...).
- Nộp hồ sơ: Gửi đến Tòa án nhân dân cấp huyện nơi người không trực tiếp nuôi con cư trú hoặc nơi đứa trẻ đang sinh sống.
Lời khuyên pháp lý: Thay vì đối đầu và ngăn cản, các bậc cha mẹ nên gạt bỏ cái tôi cá nhân để cùng nhau tạo điều kiện tốt nhất cho sự phát triển của con trẻ. Nếu bị ngăn cản trái pháp luật, bạn hãy bình tĩnh thu thập bằng chứng và nhờ đến sự can thiệp của cơ quan chức năng hoặc chính quyền địa phương để bảo vệ quyền làm cha, làm mẹ của mình.
Nếu quý độc giả còn bất kỳ thắc mắc nào về tranh chấp quyền nuôi con hoặc các vấn đề pháp lý liên quan, vui lòng liên hệ tổng đài tư vấn pháp luật để được hỗ trợ kịp thời.