Sau khi ly hôn, một trong những nỗi đau lớn nhất của người phụ nữ không phải là sự đổ vỡ của cuộc hôn nhân, mà là việc bị người chồng cũ cản trở quyền được gặp gỡ, chăm sóc đứa con thân yêu của mình. Tuy nhiên, kể từ đầu năm 2022, những hành vi ích kỷ này sẽ không còn chỉ dừng lại ở mức độ vi phạm đạo đức mà sẽ bị pháp luật trừng trị nghiêm khắc bằng những chế tài tài chính nặng nề.
Bước ngoặt pháp lý từ Nghị định 144/2021/NĐ-CP
Ngày 31/12/2021, Chính phủ đã ban hành Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy, chữa cháy; cứu nạn, cứu hộ; phòng, chống bạo lực gia đình. Nghị định này chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2022, thay thế cho Nghị định 167/2013/NĐ-CP trước đây.
Điểm đáng chú ý nhất trong quy định mới này chính là việc tăng mạnh mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình, đặc biệt là quyền thăm nom con cái sau khi ly hôn.
Chi tiết mức phạt hành vi ngăn cản quyền thăm nom
Cụ thể, tại Điều 56 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định như sau:
Điều 56. Hành vi ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình giữa ông, bà và cháu; giữa cha, mẹ và con; giữa vợ và chồng; giữa anh, chị, em với nhau
Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi ngăn cản quyền thăm nom, chăm sóc giữa ông, bà và cháu; giữa cha, mẹ và con, trừ trường hợp cha mẹ bị hạn chế quyền thăm nom con theo quyết định của tòa án; giữa vợ và chồng; giữa anh, chị, em với nhau.
Như vậy, nếu người chồng cố tình dùng mọi thủ đoạn để ngăn cản vợ cũ thăm gặp, chăm sóc con cái (mà không có quyết định hạn chế quyền thăm nom của Tòa án), người này có thể đối mặt với mức phạt tiền lên đến 10 triệu đồng. Đây là một con số không hề nhỏ, thể hiện sự kiên quyết của Nhà nước trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cha mẹ và trẻ em.
Sự khác biệt so với quy định cũ tại Nghị định 167/2013/NĐ-CP
Để thấy rõ mức độ nghiêm khắc của quy định mới, chúng ta cần nhìn lại Nghị định 167/2013/NĐ-CP. Trước đây, hành vi ngăn cản quyền thăm nom, chăm sóc giữa cha, mẹ và con chỉ bị phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng. Mức phạt này được đánh giá là quá thấp, không đủ sức răn đe, khiến nhiều người sẵn sàng nộp phạt để tiếp tục thực hiện hành vi ngăn cản.
Việc nâng mức phạt lên gấp hơn 30 lần (từ tối đa 300.000 đồng lên tối đa 10.000.000 đồng) cho thấy pháp luật đã nhìn nhận hành vi này là một dạng bạo lực gia đình nghiêm trọng, gây tổn thương sâu sắc đến tâm lý của cả người lớn và trẻ nhỏ.
Các hành vi bạo lực gia đình khác cũng bị siết chặt từ 2022
Không chỉ dừng lại ở quyền thăm nom, Nghị định 144/2021/NĐ-CP còn tăng mạnh mức phạt đối với nhiều hành vi vi phạm khác trong đời sống hôn nhân và gia đình:
- Cấm về quê ngoại: Hành vi cấm thành viên gia đình ra khỏi nhà, ngăn cản thành viên gia đình gặp gỡ người thân, bạn bè hoặc có các mối quan hệ xã hội hợp pháp, lành mạnh nhằm mục đích cô lập, gây áp lực thường xuyên về tâm lý đối với thành viên đó có thể bị phạt đến 10 triệu đồng.
- Trốn nghĩa vụ cấp dưỡng: Hành vi từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng giữa cha, mẹ và con sau khi ly hôn; giữa anh, chị, em với nhau; giữa ông bà nội, ông bà ngoại và cháu theo quy định của pháp luật bị phạt đến 10 triệu đồng.
- Bạo hành trẻ em: Cha mẹ bắt con nhịn ăn, nhịn uống, không cho đi học hoặc bắt con mặc rách rưới để ngược đãi có thể bị phạt đến 20 triệu đồng.
- Đuổi vợ ra khỏi nhà: Hành vi dùng bạo lực hoặc đe dọa dùng bạo lực để ép buộc thành viên gia đình ra khỏi chỗ ở hợp pháp của họ bị phạt đến 20 triệu đồng.
Lời khuyên pháp lý cho người bị ngăn cản thăm con
Nếu bạn đang rơi vào tình cảnh bị chồng cũ hoặc gia đình chồng cũ ngăn cản quyền thăm nom con, hãy thực hiện các bước sau:
- Thu thập bằng chứng: Ghi âm, ghi hình hoặc lưu lại các tin nhắn, email thể hiện việc bị từ chối cho gặp con.
- Yêu cầu can thiệp: Gửi đơn yêu cầu can thiệp đến Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc Công an cấp xã nơi người chồng cũ đang cư trú.
- Khởi kiện hoặc yêu cầu thi hành án: Nếu việc ngăn cản diễn ra kéo dài, bạn có thể yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự can thiệp để thực hiện bản án/quyết định của Tòa án về quyền thăm nom.
Quy định mới của năm 2022 là một công cụ pháp lý mạnh mẽ. Đừng im lặng chịu đựng, hãy để pháp luật bảo vệ tình mẫu tử thiêng liêng của bạn.