Trong hệ thống chính trị cơ sở tại Việt Nam, Trưởng thôn và Tổ trưởng Tổ dân phố đóng vai trò là "cánh tay nối dài" của chính quyền xã, phường đến tận từng hộ gia đình. Họ không chỉ là người truyền đạt chủ trương, chính sách mà còn là người trực tiếp nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân. Với khối lượng công việc ngày càng lớn, vấn đề phụ cấp luôn là tâm điểm được dư luận quan tâm, đặc biệt là sau khi Nghị quyết 69/2022/QH15 chính thức được thông qua vào ngày 11/11/2022.
Tiêu chuẩn và điều kiện để trở thành Trưởng thôn, Tổ trưởng Tổ dân phố
Trước khi tìm hiểu về mức thu nhập, chúng ta cần làm rõ vị trí pháp lý của các chức danh này. Theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 2 Thông tư 04/2012/TT-BNV, thôn và tổ dân phố không phải là một cấp hành chính mà là tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư.
Để đảm đương được trọng trách này, cá nhân phải đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe được quy định tại Điều 11 Thông tư 04/2012/TT-BNV:
- Cư trú: Phải có hộ khẩu thường trú và cư trú thường xuyên tại địa bàn.
- Độ tuổi: Đủ 21 tuổi trở lên, có sức khỏe và nhiệt tình công tác.
- Phẩm chất: Có đạo đức tốt, gương mẫu, được nhân dân tín nhiệm.
- Năng lực: Có kiến thức văn hóa, kinh nghiệm thực hiện các công việc tự quản.
Bên cạnh đó, Thông tư 14/2018/TT-BNV cũng bổ sung quy định về việc bầu cử. Trưởng thôn, Tổ trưởng Tổ dân phố do cử tri trực tiếp bầu ra với nhiệm kỳ có thể là 2,5 năm hoặc 05 năm tùy theo quyết định của UBND cấp tỉnh.
Cơ chế khoán quỹ phụ cấp: Điểm mấu chốt trong thu nhập
Khác với cán bộ, công chức hưởng lương từ ngân sách theo hệ số, Trưởng thôn và Tổ trưởng Tổ dân phố hưởng phụ cấp theo hình thức khoán quỹ. Theo Điều 13 Thông tư 13/2019/TT-BNV, mức khoán này được tính dựa trên mức lương cơ sở.
Mức phụ cấp của cán bộ cơ sở sẽ tăng mạnh nhờ sự thay đổi của lương cơ sở (ảnh minh họa)
Cụ thể, ngân sách Nhà nước thực hiện khoán quỹ phụ cấp như sau:
- Mức 5,0 lần lương cơ sở: Áp dụng cho thôn có từ 350 hộ gia đình trở lên; thôn thuộc xã trọng điểm, phức tạp về an ninh, trật tự; thôn thuộc xã biên giới, hải đảo.
- Mức 3,0 lần lương cơ sở: Áp dụng cho các thôn, tổ dân phố còn lại.
"Mức khoán quỹ phụ cấp này dùng để chi trả hàng tháng cho các chức danh: Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố; Bí thư Chi bộ; Trưởng Ban công tác mặt trận."
Bảng so sánh mức phụ cấp trước và sau ngày 01/7/2023
Điểm mới nhất và đáng mừng nhất chính là việc Quốc hội thông qua việc tăng lương cơ sở từ 1,49 triệu đồng lên 1,8 triệu đồng/tháng. Điều này trực tiếp làm thay đổi quỹ phụ cấp khoán cho các địa phương.
| Loại hình địa bàn | Quỹ khoán đến 30/6/2023 (Lương 1,49tr) | Quỹ khoán từ 01/7/2023 (Lương 1,8tr) |
|---|---|---|
| Thôn đặc thù (350 hộ, biên giới, hải đảo, an ninh phức tạp) | 7.450.000 VNĐ | 9.000.000 VNĐ |
| Các thôn, tổ dân phố còn lại | 4.470.000 VNĐ | 5.400.000 VNĐ |
Cần lưu ý rằng, đây là tổng quỹ khoán cho cả 03 chức danh chủ chốt ở thôn/tổ dân phố. Mức hưởng thực tế của từng cá nhân sẽ do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định cụ thể dựa trên tình hình ngân sách địa phương.
Ví dụ thực tế tại TP. Hà Nội
Tại Thủ đô Hà Nội, mức phụ cấp thực nhận của Trưởng thôn, Tổ trưởng Tổ dân phố được quy định rất rõ ràng. Khi lương cơ sở tăng, mức thực nhận cũng sẽ biến động tương ứng:
- Đối với thôn trên 350 hộ hoặc địa bàn trọng điểm: Mức phụ cấp sẽ tăng từ 2.682.000 đồng lên 3.240.000 đồng/tháng.
- Đối với các địa bàn còn lại: Mức phụ cấp tăng từ 1.639.000 đồng lên 1.980.000 đồng/tháng.
Sự điều chỉnh này không chỉ là sự hỗ trợ về mặt tài chính mà còn là sự ghi nhận xứng đáng cho những đóng góp thầm lặng của đội ngũ cán bộ cơ sở. Trong bối cảnh giá cả thị trường có nhiều biến động, việc tăng phụ cấp từ giữa năm 2023 được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực để các bác Trưởng thôn, Tổ trưởng Tổ dân phố yên tâm công tác, phục vụ nhân dân tốt hơn.
Nếu bạn đang có ý định tham gia ứng cử hoặc muốn tìm hiểu sâu hơn về các chế độ bảo hiểm, trợ cấp đi kèm, hãy thường xuyên cập nhật các văn bản hướng dẫn mới nhất từ Bộ Nội vụ để đảm bảo quyền lợi chính đáng của mình.