Từ ngày 01/01/2026, khi Luật Nhà giáo 2025 chính thức có hiệu lực, một chương mới trong chính sách đãi ngộ đối với đội ngũ sư phạm sẽ được mở ra. Không chỉ dừng lại ở việc xếp lương cao nhất trong thang bảng lương hành chính sự nghiệp, các quy định mới còn tập trung vào việc tối ưu hóa các khoản phụ cấp đặc thù, đảm bảo thu nhập thực tế của giáo viên phản ánh đúng trách nhiệm và môi trường làm việc.
1. Phụ cấp trách nhiệm công việc: Ghi nhận xứng đáng các vị trí kiêm nhiệm
Một trong những điểm sáng của Luật Nhà giáo 2025 là việc mở rộng danh mục các đối tượng được hưởng phụ cấp trách nhiệm công việc. Thay vì chỉ tập trung vào cán bộ quản lý cấp cao, chính sách mới đã "gọi tên" nhiều vị trí trực tiếp tham gia vào quá trình vận hành chuyên môn và hỗ trợ tâm lý học đường.
Cụ thể, các mức phụ cấp trách nhiệm được đề xuất phân bổ như sau:
- Hệ số 0,1: Dành cho nhà giáo làm công tác tư vấn học sinh – một vị trí ngày càng quan trọng trong bối cảnh áp lực học đường gia tăng.
- Hệ số 0,2: Áp dụng cho Tổ phó chuyên môn, tổ phó bộ môn và đặc biệt là nhà giáo dạy học sinh khuyết tật hòa nhập, nhằm bù đắp những nỗ lực đặc biệt trong giảng dạy.
- Hệ số 0,3: Dành cho đội ngũ nhà giáo cốt cán, Tổ trưởng chuyên môn/bộ môn, giáo viên dạy tiếng dân tộc thiểu số và nhà giáo dạy môn học bằng ngoại ngữ (không bao gồm giáo viên chuyên trách môn Ngoại ngữ).
Việc cụ thể hóa các mức hệ số này giúp giáo viên yên tâm đảm nhận các nhiệm vụ kiêm nhiệm, từ đó nâng cao chất lượng quản lý và giảng dạy tại các cơ sở giáo dục.
2. Phụ cấp lưu động: Giải bài toán giáo viên dạy liên trường, vùng khó
Lần đầu tiên, một loại phụ cấp lưu động riêng biệt được thiết kế dành riêng cho nhà giáo thường xuyên phải di chuyển để thực hiện nhiệm vụ. Đây là sự thấu hiểu sâu sắc của các nhà làm luật đối với những khó khăn đặc thù của giáo viên vùng sâu, vùng xa hoặc các khu vực thiếu hụt nhân sự cục bộ.
Theo quy định tại Luật Nhà giáo 2025, giáo viên sẽ được hưởng phụ cấp lưu động với hệ số 0,2 so với mức lương cơ sở nếu thuộc các trường hợp:
- Được cơ quan có thẩm quyền cử đi biệt phái tại các cơ sở giáo dục khác để hỗ trợ chuyên môn.
- Thực hiện giảng dạy liên trường trong cùng một địa bàn hoặc cụm trường theo kế hoạch phân công.
- Nhà giáo phải di chuyển giữa các điểm trường, phân hiệu lẻ ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
Khoản phụ cấp này không chỉ hỗ trợ chi phí đi lại mà còn là nguồn động viên tinh thần to lớn để các thầy cô bám trường, bám lớp.
3. Nâng mức phụ cấp độc hại lên 4 bậc: Bảo vệ tối đa giáo viên dạy thực hành
So với quy định cũ tại Nghị định 113/2015/NĐ-CP vốn chỉ có 2 mức, chính sách mới từ năm 2026 đã nâng tầm bảo vệ sức khỏe nhà giáo bằng cách chia phụ cấp nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thành 4 mức rõ rệt.
Các mức hưởng được xác định dựa trên số lượng yếu tố nguy hiểm mà nhà giáo phải tiếp xúc (như hóa chất, bụi độc, tiếng ồn, phóng xạ...):
- Mức 0,1: Tiếp xúc với 1 yếu tố độc hại.
- Mức 0,2: Tiếp xúc với 2 yếu tố độc hại.
- Mức 0,3: Tiếp xúc với 3 yếu tố độc hại.
- Mức 0,4: Tiếp xúc từ 4 yếu tố độc hại trở lên (mức kịch khung).
Sự thay đổi này đặc biệt có ý nghĩa đối với giáo viên khối giáo dục nghề nghiệp, các bộ môn Hóa học, Vật lý, Sinh học và các ngành kỹ thuật thực hành, nơi môi trường làm việc tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe.
Cơ chế tính lương mới: Đòn bẩy tài chính cho sự nghiệp trồng người
Bên cạnh các khoản phụ cấp, Luật Nhà giáo 2025 cũng tái khẳng định nguyên tắc tính lương mới, đảm bảo tính cạnh tranh và công bằng:
Mức lương thực hiện = Mức lương cơ sở x Hệ số lương hiện hưởng x Hệ số lương đặc thù (nếu có).
Việc kết hợp giữa bảng lương ưu tiên và hệ thống phụ cấp đa dạng (trách nhiệm, lưu động, độc hại, thâm niên, ưu đãi nghề...) sẽ tạo nên một tổng thu nhập xứng tầm, giúp nhà giáo không còn phải lo toan gánh nặng cơm áo, từ đó toàn tâm toàn ý cống hiến cho sự nghiệp giáo dục nước nhà.