Trong bối cảnh những tháng cuối năm 2025 đang cận kề, cộng đồng kế toán lại một lần nữa phải đối mặt với hàng loạt văn bản pháp luật mới được ban hành. Từ những điều chỉnh về Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) cho chuyên gia nước ngoài đến việc bãi bỏ các quy định về giá cước vận tải, mỗi thay đổi đều đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối trong công tác kê khai và quyết toán. Dưới đây là tổng hợp 5 điểm mới quan trọng nhất phát sinh trong tuần từ 10/11 đến 16/11/2025 mà mọi doanh nghiệp cần lưu tâm.
1. Thuế TNCN cho chuyên gia nước ngoài: Trực tiếp khai hay khấu trừ?
Một trong những vướng mắc phổ biến nhất hiện nay liên quan đến việc kê khai thuế cho chuyên gia nước ngoài có thu nhập từ nhiều nguồn. Theo hướng dẫn tại Nghị định 126/2020/NĐ-CP, trường hợp chuyên gia là cá nhân cư trú có thu nhập từ nước ngoài thì phải trực tiếp khai thuế theo mẫu 02/KK-TNCN.
Đối với nguồn thu nhập phát sinh tại Việt Nam, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý đến thời gian làm việc thực tế. Căn cứ Thông tư 111/2013/TT-BTC:
- Nếu làm việc từ 183 ngày trở lên: Tạm khấu trừ theo Biểu lũy tiến từng phần.
- Nếu làm việc dưới 183 ngày: Tạm khấu trừ theo Biểu thuế toàn phần.
Việc xác định sai đối tượng cư trú hoặc áp dụng nhầm biểu thuế có thể dẫn đến những rủi ro pháp lý nghiêm trọng khi cơ quan thuế tiến hành thanh tra, kiểm tra.
2. Lệ phí trước bạ ô tô, xe máy: Áp dụng bảng giá nào khi địa phương chưa ban hành?
Vấn đề xây dựng Bảng giá tính lệ phí trước bạ luôn là tâm điểm chú ý của các doanh nghiệp kinh doanh phương tiện giao thông. Trong trường hợp UBND tỉnh, thành phố chưa kịp ban hành bảng giá mới, doanh nghiệp sẽ tiếp tục áp dụng bảng giá do Bộ Tài chính ban hành.
Nguyên tắc xác định giá tính lệ phí trước bạ phải đảm bảo phù hợp với giá chuyển nhượng thực tế trên thị trường. Cơ sở dữ liệu để xây dựng bảng giá này được tổng hợp từ nhiều nguồn như hóa đơn bán hàng hợp pháp, thông báo của nhà sản xuất chính hãng và giá tính thuế nhập khẩu từ cơ quan hải quan.
3. Bãi bỏ quy định về giá cước vận tải bằng xe ô tô
Một thay đổi mang tính bước ngoặt trong lĩnh vực giao thông vận tải là việc ban hành Thông tư 106/2025/TT-BTC. Văn bản này chính thức bãi bỏ toàn bộ Thông tư liên tịch 152/2014/TTLT-BTC-BGTVT vốn đã tồn tại hơn một thập kỷ.
Việc bãi bỏ này giúp đơn giản hóa các thủ tục hành chính liên quan đến việc niêm yết và quản lý giá dịch vụ hỗ trợ vận tải đường bộ, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp vận tải vận hành linh hoạt hơn theo cơ chế thị trường.
4. Doanh nghiệp chế xuất và bài toán Thuế GTGT khi xuất nhập khẩu
Kế toán tại các doanh nghiệp chế xuất cần lưu ý: hoạt động sản xuất để xuất khẩu không thuộc diện chịu thuế GTGT. Tuy nhiên, đối với các giao dịch mua hàng từ nội địa để xuất khẩu hoặc nhập khẩu hàng để bán vào nội địa (quyền xuất nhập khẩu), doanh nghiệp phải hạch toán riêng và thực hiện đăng ký thuế với cơ quan thuế nội địa.
Tùy vào quy mô doanh thu, doanh nghiệp có thể lựa chọn kê khai thuế GTGT theo tháng hoặc theo quý theo quy định tại Nghị định 126/2020/NĐ-CP.
5. Chi phí lãi vay trong giao dịch liên kết: Áp dụng chung cho mọi loại hình doanh nghiệp
Cuối cùng, quy định về chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với các bên có quan hệ liên kết tiếp tục được siết chặt. Theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP, quy định này áp dụng bình đẳng cho cả doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI).
"Tổng chi phí lãi vay sau khi trừ lãi tiền gửi và lãi cho vay phát sinh trong kỳ của người nộp thuế được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp không vượt quá 30% của tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trong kỳ cộng chi phí lãi vay sau khi trừ lãi tiền gửi và lãi cho vay phát sinh trong kỳ cộng chi phí khấu hao tài sản cố định phát sinh trong kỳ của người nộp thuế."
Đây là điểm mấu chốt mà kế toán cần rà soát kỹ lưỡng để tránh việc bị loại chi phí khi quyết toán thuế năm 2025.
Hy vọng bản tin pháp luật tuần này đã cung cấp những thông tin hữu ích giúp quý độc giả và các bạn kế toán chủ động hơn trong công việc của mình.