Trong bối cảnh quản lý thuế ngày càng chặt chẽ đối với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và các tập đoàn đa quốc gia, việc kê khai Phụ lục thông tin về quan hệ liên kết và giao dịch liên kết (Mẫu số 01 ban hành kèm theo Nghị định 20/2017/NĐ-CP) đã trở thành một phần không thể tách rời của hồ sơ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN).
Tại sao doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý đến giao dịch liên kết?
Giao dịch liên kết không chỉ đơn thuần là việc mua bán hàng hóa giữa các công ty trong cùng hệ thống. Theo quy định tại Điều 5 Nghị định 20/2017/NĐ-CP, các bên có quan hệ liên kết được xác định dựa trên tỷ lệ sở hữu vốn, quyền kiểm soát hoặc các mối quan hệ gia đình, điều hành. Việc xác định sai đối tượng liên kết có thể dẫn đến rủi ro bị ấn định thuế và xử phạt vi phạm hành chính nghiêm trọng.
Cấu trúc của Phụ lục thông tin giao dịch liên kết
Phụ lục này được chia thành 4 mục chính, yêu cầu người nộp thuế phải cung cấp thông tin một cách minh bạch và chính xác:
- Mục I: Thông tin về các bên liên kết: Liệt kê danh sách các bên có quan hệ liên kết, quốc gia cư trú và hình thức quan hệ (ví dụ: sở hữu trên 25% vốn góp).
- Mục II: Các trường hợp được miễn nghĩa vụ kê khai, miễn trừ lập hồ sơ: Đây là phần quan trọng giúp doanh nghiệp xác định mình có thuộc diện được đơn giản hóa thủ tục hay không.
- Mục III: Thông tin xác định giá giao dịch liên kết: So sánh giá trị ghi nhận thực tế với giá trị xác định lại theo giá giao dịch độc lập.
- Mục IV: Kết quả sản xuất kinh doanh sau khi xác định giá giao dịch liên kết: Phản ánh tác động của việc điều chỉnh giá đến lợi nhuận chịu thuế.
Các trường hợp được miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết
Theo bối cảnh pháp luật hiện hành năm 2019, doanh nghiệp cần lưu ý các ngưỡng miễn trừ quy định tại Điều 11 Nghị định 20/2017/NĐ-CP:
"Người nộp thuế được miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết trong các trường hợp sau: a) Người nộp thuế có phát sinh giao dịch liên kết nhưng tổng doanh thu phát sinh của kỳ tính thuế dưới 50 tỷ đồng và tổng giá trị tất cả các giao dịch liên kết phát sinh trong kỳ tính thuế dưới 30 tỷ đồng; b) Người nộp thuế đã ký kết Thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá (APA)..."
Phương pháp xác định giá giao dịch độc lập
Khi thực hiện kê khai tại Mục III, doanh nghiệp phải áp dụng các phương pháp so sánh được hướng dẫn tại Thông tư 41/2017/TT-BTC. Các phương pháp phổ biến bao gồm:
- Phương pháp so sánh giá giao dịch độc lập.
- Phương pháp giá bán lại.
- Phương pháp giá vốn cộng lãi.
- Phương pháp so sánh tỷ suất lợi nhuận.
Lời khuyên cho doanh nghiệp khi quyết toán thuế TNDN
Việc chuẩn bị dữ liệu cho Phụ lục giao dịch liên kết nên được thực hiện song song với quá trình lập báo cáo tài chính. Doanh nghiệp cần lưu trữ đầy đủ các chứng từ so sánh, hợp đồng và hồ sơ chứng minh tính khách quan của giá giao dịch. Đặc biệt, cần lưu ý khống chế chi phí lãi vay không quá 20% tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh cộng với chi phí lãi vay và chi phí khấu hao (EBITDA) theo quy định tại khoản 3 Điều 8 Nghị định 20/2017/NĐ-CP.
Nếu có bất kỳ vướng mắc nào trong quá trình kê khai, doanh nghiệp nên tham khảo ý kiến của các chuyên gia tư vấn thuế hoặc đại lý thuế để đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, tránh những rủi ro hậu kiểm không đáng có.