Việc thay đổi họ cho con không chỉ là một thủ tục hành chính đơn thuần mà còn liên quan mật thiết đến quyền nhân thân và sự gắn kết gia đình. Trong bối cảnh pháp luật năm 2023, nhiều bậc phụ huynh vẫn còn lúng túng về việc đổi họ cho con mất bao nhiêu tiền và quy trình thực hiện có phức tạp hay không. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định hiện hành để quý độc giả có cái nhìn rõ nét nhất.
1. Quyền thay đổi họ cho con: Những trường hợp được pháp luật cho phép
Trước khi tìm hiểu về chi phí, cha mẹ cần xác định xem trường hợp của con mình có thuộc diện được phép thay đổi họ hay không. Theo quy định tại Điều 27 Bộ luật Dân sự 2015, cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ trong các trường hợp sau:
- Thay đổi họ cho con đẻ từ họ của cha đẻ sang họ của mẹ đẻ hoặc ngược lại.
- Thay đổi họ cho con nuôi từ họ của cha đẻ hoặc mẹ đẻ sang họ của cha nuôi hoặc mẹ nuôi theo yêu cầu của cha nuôi, mẹ nuôi.
- Thay đổi họ cho con khi cha, mẹ thay đổi họ.
- Thay đổi họ cho người bị bỏ rơi, chưa xác định được cha đẻ, mẹ đẻ và đã được nhận làm con nuôi thì thay đổi họ theo họ của cha nuôi hoặc mẹ nuôi.
Lưu ý quan trọng: Việc thay đổi họ cho người từ đủ 09 tuổi trở lên phải có sự đồng ý của người đó. Đồng thời, việc thay đổi họ không làm thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự được xác lập trước đó.
2. Chi phí đổi họ cho con năm 2023: Cập nhật mức lệ phí mới nhất
Vấn đề đổi họ cho con mất bao nhiêu tiền được điều chỉnh bởi các quy định về phí và lệ phí của địa phương. Cụ thể, theo Thông tư 85/2019/TT-BTC, lệ phí hộ tịch thuộc thẩm quyền quyết định của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh.
Do đó, mức giá sẽ có sự khác biệt nhất định giữa các tỉnh, thành phố. Tuy nhiên, nhìn chung mức lệ phí này khá thấp, mang tính chất hỗ trợ người dân thực hiện quyền nhân thân. Ví dụ tại TP. Hà Nội, theo Nghị quyết số 06/2020/NQ-HĐND:
- Đối với trẻ em dưới 14 tuổi: Lệ phí thường là 5.000 đồng/việc (thực hiện tại UBND cấp xã).
- Đối với người từ đủ 14 tuổi trở lên: Lệ phí khoảng 25.000 đồng/việc (thực hiện tại UBND cấp huyện).
Ngoài ra, Điều 11 Luật Hộ tịch 2014 cũng quy định miễn lệ phí cho người thuộc gia đình có công với cách mạng, người thuộc hộ nghèo, người khuyết tật.
3. Hồ sơ đổi họ cho con: Đừng để thiếu sót giấy tờ
Để quá trình giải quyết diễn ra nhanh chóng, cha mẹ cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo quy định tại Điều 28 và Điều 47 Luật Hộ tịch 2014, bao gồm:
- Tờ khai: Sử dụng mẫu tờ khai đăng ký việc thay đổi, cải chính hộ tịch theo quy định tại Thông tư 04/2020/TT-BTP.
- Giấy tờ chứng minh: Bản chính Giấy khai sinh của người cần thay đổi họ; các giấy tờ liên quan làm căn cứ cho việc thay đổi (như quyết định công nhận việc nuôi con nuôi, giấy tờ chứng minh quan hệ cha mẹ con...).
- Giấy tờ tùy thân: Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu của người đi thực hiện thủ tục để đối chiếu.
4. Quy trình và thời gian giải quyết thủ tục
Thẩm quyền giải quyết được phân định rõ ràng dựa trên độ tuổi của người cần đổi họ:
- UBND cấp xã: Giải quyết cho người chưa đủ 14 tuổi cư trú tại địa phương (Điều 27 Luật Hộ tịch 2014).
- UBND cấp huyện: Giải quyết cho công dân Việt Nam từ đủ 14 tuổi trở lên cư trú trong nước (khoản 3 Điều 46 Luật Hộ tịch 2014).
Thời hạn giải quyết thông thường là 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Trường hợp cần xác minh thêm, thời hạn có thể kéo dài nhưng không quá 03 ngày làm việc tiếp theo. Sau khi có quyết định, công chức tư pháp - hộ tịch sẽ ghi nội dung thay đổi vào Giấy khai sinh và Sổ hộ tịch.
5. Hướng dẫn viết tờ khai thay đổi họ cho con chuẩn pháp lý
Việc kê khai thông tin chính xác là yếu tố then chốt để hồ sơ được tiếp nhận. Dưới đây là mẫu tờ khai tham khảo:
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
TỜ KHAI ĐĂNG KÝ VIỆC THAY ĐỔI, CẢI CHÍNH, BỔ SUNG THÔNG TIN HỘ TỊCH
Kính gửi: UBND xã/phường/thị trấn ......................................................
Họ, chữ đệm, tên người yêu cầu: ..............................................................
Nơi cư trú: ..............................................................................................
Quan hệ với người được thay đổi: ............................................................
Đề nghị cơ quan đăng ký việc thay đổi họ cho người có tên dưới đây:
Họ, chữ đệm, tên: .......................................................................................
Ngày, tháng, năm sinh: ..................................................................................
Nội dung thay đổi: Thay đổi họ từ "........" thành "........"
Lý do: .............................................................................................................
Tôi cam đoan những nội dung khai trên đây là đúng sự thật.
Làm tại: .............................................., ngày .......... tháng ......... năm ............
Người yêu cầu (Ký, ghi rõ họ tên)
Tóm lại, câu hỏi đổi họ cho con mất bao nhiêu tiền đã có lời giải đáp thỏa đáng: chi phí này rất thấp và thủ tục cũng đã được đơn giản hóa tối đa nhằm tạo điều kiện cho người dân. Tuy nhiên, cha mẹ cần lưu ý về sự đồng thuận giữa hai bên (cha và mẹ) cũng như ý kiến của con nếu con đã đủ 09 tuổi để đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho trẻ.